Pionierspad etappe 5: Schokkerhaven – Visvijverweg

Route: Pionierspad
Afstand: 15 km
Start: Parkeerplaats Schokkerhaven
Eind: Visvijverweg bij Swifterbant

In 2019 is het Pionierspad van Steenwijk naar Muiden vernieuwd. De Lange Afstandswandeling van 217 kilometer volgt het spoor van de pioniers in de polder. Je loopt dwars door Flevoland over de voormalige zeebodem. De LAW gaat door polderlandschappen en (nieuwe) natuurgebieden. Het Pionierspad vormt samen met het Friese Woudenpad en het Floris V-pad, het Diagonaalpad. De naam zegt het al, het pad loopt diagonaal door Nederland van de noordoosthoek naar het zuidwesten. Er is op dit moment geen wandelboekje van deze (vernieuwde) route verkrijgbaar. Op wandelnet.nl vind je wandelkaarten en de GPX-bestanden.

Het belooft weer eens een mooie zomerdag te worden na weken met regenbuien. Het ideale weer om over lange rechte polderwegen te lopen. Het Pionierspad it is! De etappe die op het programma staat, voert ons van de Noordoostpolder via de Ketelbrug naar de Flevopolder. Ook ligt er een bos op de route.

Thuis had ik al met Google Streetview gespeurd naar een parkeerplek ergens aan het einde van de etappe. Niks dan lange wegen. Een aantal kilometers voor het einde, waar de Visvijverweg een fietspad kruist, lijkt echter een mooie brede berm te liggen. Dat de foto’s van Streetview niet altijd actueel zijn, merken we als we de bewuste parkeerplek naderen. Gele omleidingsborden vertellen ons dat er windmolen-gerelateerde werkzaamheden zijn. De Visvijverweg en omstreken is veranderd in een groot bouwterrein. Bij het beoogde parkeerplekje is het niet anders. Gelukkig is het zaterdag en zijn er geen werkzaamheden aan de gang. Vlak voor een bord dat verdere doorgang verbiedt, parkeren we de auto alsnog in de omgewoelde berm. Het kruisende fietspad is veranderd in een bouwweg.

De Visvijverweg, enkele kilometers voor de werkzaamheden

Op de fiets rijden we naar Schokkerhaven waar we in april geëindigd zijn. Nadat we de fiets geparkeerd hebben, lopen we zonder na te denken weer in de richting van de Ketelbrug met het Ketelmeer aan onze linkerhand en de dijk aan onze rechter. Hier fietsten we net ook. Na een kilometer zien we nog geen markering en blijkt – na raadpleging van de GPS – dat de route een knikje maakte bij Schokkerhaven. Ach, hoe interessant kan dat stukje zijn geweest, denken we en we lopen door.

Zicht op het Ketelmeer

Bij het sluitgatmonument drinken we onze meegebrachte koffie en lezen over deze plek. Hier werd op 13 december 1940 de dijk gesloten. Daarna duurde het nog twee jaar om de Noordoostpolder droog te leggen. De originele grijpbak ligt er nog. Ook staat er even verderop een gedenksteen met een gedicht van Remco Campert. Alle sluitgaten van de Flevolandse dijken hebben sinds 1996 zo’n gedenksteen met gedicht. Ook is er het Sluitgatpad, een wandeling van een kleine vijf kilometer door boerenland en langs het Ketelmeer met begin en einde in Schokkerhaven. En laat dit pad nu precies het hoekje doen van het Pionierspad dat wij overgeslagen hebben. Zo te lezen klinkt het interessant. Het knikje is er niet voor niets. Toch nog maar eens terug.

Sluitgatmonument met originele grijpbak
Gedicht van Remco Campert

We volgen de dijk langs het Ketelmeer. Over de hele lengte liggen basaltblokken waartussen kleurige wilde bloemen bloeien. Ook tegen de dijk bloeit alles er vrolijk op los. De weg is lang en recht maar de blauwe lucht, het water, de bloemen en het uitzicht op de Ketelbrug maken een hoop goed. Af en toe passeert er een wielrenner. Ik kan me voorstellen dat het hier vanmiddag een stuk drukker is.

Langs het Ketelmeer met verderop de Ketelbrug

Met een bocht nadert de Ketelbrug nu. Hij staat open en twee zeilboten gaan erdoor. Op de A6 staat het verkeer stil. Dat kun je als zeilboot gewoon bewerkstelligen. Als ook wij de brug op wandelen zijn de jachtjes al lang gepasseerd en rijdt alles weer. Op het Ketelmeer zien we weinig bootjes en ook op het IJsselmeer aan de andere kant van de brug is het rustig.

Ketelmeer vanaf de Ketelbrug

Voordat we aan de andere kant van de brug het Ketelbos induiken, zien we op een distel in de berm een bijzondere vlinder. De koninginnenpage maakt geen haast om weg te komen en laat zich rustig fotograferen. Mijn eerste koninginnenpage ooit!

Koninginnenpage

Via hekjes met opstap lopen we het Ketelbos in. Er is een pad gemaaid maar het gras en de planten liggen er nog. Het blijkt een walhalla voor allerhande insecten waaronder de stekende variant. Op het korte stukje door het bos moet ik moeite doen de muggen van me af te slaan en kom niet ongeschonden uit de strijd. De muggen hadden een feestmaal.

Na het bos loopt de route aan de overkant van de weg verder langs een sloot, parallel aan een asfaltweg maar gescheiden door dichte struiken. Hier is de maaimachine niet langs geweest. We ploegen door het hoge gras, de brandnetels, de spinnenwebben en wat dies meer zij. Bij het eerste het beste doorsteekje kies ik toch weer voor het asfalt. Minder natuurlijk, maar vele malen comfortabeler.

Het landschap

We zitten inmiddels op de Visvijverweg. Eigenlijk maakt de oorspronkelijke route een lus aan de zuidkant van deze weg, maar in verband met werkzaamheden is dit door de week afgesloten. Het is zaterdag dus we zouden deze weg kunnen nemen. Echter, die lus zou volgens de GPS uitkomen op het fietspad waarbij we de auto hebben geparkeerd. Aangezien er geen fietspad meer was, vragen we ons af of we wel weer bij de auto kunnen komen en besluiten de andere omleiding voor de doordeweekse dagen te nemen.

We volgen grotendeels de Visvijverweg, doen een noordelijk lusje en komen dan bij de auto uit. Er zijn nog steeds geen werkzaamheden en de auto staat er nog precies zo bij als we hem hebben achtergelaten. Ik ben benieuwd hoe het er hier de volgende keer uitziet. Er worden nieuwe windmolens gebouwd in dit gebied en naar wat ik er over kan vinden, duurt het nog wel tot eind 2022 totdat de windmolens staan en de werkzaamheden over zijn. Zo lang wilde ik niet wachten met de volgende etappe.

Het is niet zo dat er in dit gebied nog geen windmolens staan…

Benieuwd naar de andere etappes van het Pionierspad? Kijk dan hier.

Pionierspad etappe 4: Enservaart – Schokkerhaven

Route: Pionierspad
Afstand: 19 km
Start: Parkeerplaats Mammouthweg Kraggenburg
Eind: Parkeerplaats Schokkerhaven

Pionierspad etappe 4 wandelnet.nl

In 2019 is het Pionierspad van Steenwijk naar Muiden vernieuwd. De Lange Afstandswandeling van 217 kilometer volgt het spoor van de pioniers in de polder. Je loopt dwars door Flevoland over de voormalige zeebodem. De LAW gaat door polderlandschappen en (nieuwe) natuurgebieden. Het Pionierspad vormt samen met het Friese Woudenpad en het Floris V-pad, het Diagonaalpad. De naam zegt het al, het pad loopt diagonaal door Nederland van de noordoosthoek naar het zuidwesten. Er is op dit moment geen wandelboekje van deze (vernieuwde) route verkrijgbaar. Op wandelnet.nl vind je wandelkaarten en de GPX-bestanden.

De tulpenroutes in de polder zijn weer opengesteld. We grijpen onze kans en wandelen een etappe van het Pionierspad in de hoop nog wat van de kleurenpracht mee te pikken. Dat lukt! We zien meerdere velden tulpen in allerlei kleuren. Daarnaast leren we een hoop over het voormalige eiland Schokland, genieten van de natuur die nu in bloei staat en verbazen ons over wonen in Schokkerhaven.

Al vroeg parkeren we onze auto op de grote parkeerplaats bij Schokkerhaven, we zijn de eerste. Het eigenlijke eindpunt van de etappe ligt een kleine kilometer verder, maar hier is een goede parkeergelegenheid. Op de fiets leggen we de 15 kilometer af naar de parkeerplaats aan de Mammouthweg langs de Enservaart, waar we in maart eindigden. We laten daar onze fietsen achter en beginnen aan de vierde etappe. De eerste 7 kilometer blijkt op de fiets en wandelend hetzelfde. De route gaat over lange rechte asfaltwegen met aan weerszijden bloeiende bermen en akkers. Regelmatig moeten we de berm in voor een passerende trekker. Zonder uitzondering groet de trekkerchauffeur ons.

Akkers langs lange rechte wegen

We gaan de A6 over. Hier hebben we voor het eerst goed zicht op een groot bollenveld. Prachtige banen van gele en rode tulpen. Nog niet elke plant bloeit, over een week zal het hier nog mooier zijn. Aan het einde van deze etappe komen we nog veel meer velden tegen. Daar loopt dan ook de officiële Tulpenroute.

Na de A6 staat langs de weg een rood vliegtuigje op een paal. Dit duidt de plek aan van een in de Tweede Wereldoorlog neergestort vliegtuig, een bordje geeft meer informatie over het soort vliegtuig en bemanning. Er blijkt zelfs een 50 km lange fietsroute te zijn langs vliegtuigwrakken in de Noordoostpolder.

Markering van een neergestort vliegtuig

Over een smal, geenszins coronaproof schelpenpaadje met knotwilgen lopen we naar Schokland. Gelukkig is het niet druk. Schokland zie je al van verre liggen. Het voormalige eiland in de Zuiderzee maakt sinds 1942, toen de Noordoostpolder drooggelegd werd, deel uit van het vasteland. Sinds 1995 is het gebied UNESCO Werelderfgoed vanwege de geschiedenis en de archeologische rijkdom. Zo’n 12.000 jaar geleden woonde op Schokland al mensen.

Naar Schokland

De route leidt ons langs alle bijzonderheden van Schokland. Als eerste komen we langs de gereconstrueerde haven met meerpalen, steigers, een vuurtoren en twee huisjes. Het eerste huisje herbergde de misthoorninstallatie die schepen bij mist veilig de haven inloodste. In het andere huisje woonde de lichtwachter/havenmeester.

De haven van een afstandje
Het huis van de lichtwachter/havenmeester met vuurtoren

Door het Schokkerbos – dat ontstond omdat de bodem niet geschikt was voor landbouw – komen we in de Gesteentetuin. Hier zijn sporen uit de ijstijd terug te vinden: zwerfkeien en de keileemlaag. Het bezoekerscentrum is dicht, maar met de bloeiende sleutel-, paarden- en pinksterbloemen hebben we genoeg te zien.

Over kleine paadjes verlaten we het bos en lopen op de grens van bos en akkers naar Middelbuurt, het bekendste stuk van Schokland. Hier staat het beroemde kerkje en het museum. Hoewel kerk, museum en restaurant gesloten zijn, staat er wel een kraampje dat poffertjes verkoopt. We maken dankbaar gebruik van deze mogelijkheid. In het zonnetje genieten we van onze poffertjes-to-go.

Middelbuurt

Het is hier wel wat drukker, maar ik had veel meer mensen verwacht op deze zonnige dag. De route loopt na Middelbuurt door naar het uiterste puntje van het voormalige eiland. Buiten het broedseizoen gaat het pad dwars door het natuurgebied achter Middelbuurt. Het is april en dus broedseizoen. Wij moeten omlopen over een niet minder mooie route met scheef gewaaide bomen. Aan de ene kant ligt het natuurgebied, aan de andere kant is de weide veranderd in een zee van paardenbloemen.

We passeren de terp De Zuidert met gereconstrueerd huisje en waterput waar sinds 1400 alleen nog maar brak water in zat door de opdringende zee. Voor zoet water waren de Schokkers helemaal afhankelijk van regenwater. Dan naderen we het zuidelijkste puntje van Schokland. Hier stond ooit de kerk van Ens. Al wat nu rest is een ruïne. Een bordje maant de bezoeker de ruïne niet te betreden. Op deze plek zijn stoffelijke resten van het voormalige kerkhof herbegraven, nadat deze in 1940 opgegraven zijn voor wetenschappelijk onderzoek.

Met de klok mee: linksboven terp De Zuidert met huisje en waterput; rechtsboven en linkonder de ruïne van de kerk van Ens; rechtsonder het fundament van de vuurtoren

Bij het verderop gelegen fundament van de vuurtoren eten we onze lunch met uitzicht op de gele zee van paardenbloemen. Hierna is het eindpunt niet ver meer. We verlaten Schokland, zien langs de Palenweg meerdere tulpenvelden en lopen via de dijk langs het Ramsdiep naar Schokkerhaven. Dit blijkt een buurtschap met grote houten vrijstaande huizen rond een jachthaven. De meeste huizen hebben hun eigen steiger. Ik kan me voorstellen dat bij de start van dit project veel animo was voor de huizen.

Ramsdiep bij Schokkerhaven

Op de parkeerplaats is onze auto nu niet meer alleen. Er staan voornamelijk Mercedes-cabrio’s in allerlei kleuren. De veelal oudere inzittenden staan gezellig aan statafels te kletsen. Sommigen rijden al toeterend weer weg. Zou de Mercedes cabrio club vandaag de tulpenroute op het programma hebben staan? En zouden ze weten dat het gebied veel meer te bieden heeft dan tulpen? Wij hebben het vandaag weer ontdekt. Flevoland blijft ons verrassen.

Benieuwd naar de andere etappes van het Pionierspad? Kijk dan hier.

Pionierspad etappe 3: Vollenhove – Enservaart

Route: Pionierspad
Afstand: 13 km
Start: Parkeerplaats Aan Zee Vollenhove
Eind: Parkeerplaats Mammouthweg Kraggenburg

Pionierspad etappe 3 wandelnet.nl

In 2019 is het Pionierspad van Steenwijk naar Muiden vernieuwd. De Lange Afstandswandeling van 217 kilometer volgt het spoor van de pioniers in de polder. Je loopt dwars door Flevoland over de voormalige zeebodem. De LAW gaat door polderlandschappen en (nieuwe) natuurgebieden. Het Pionierspad vormt samen met het Friese Woudenpad en het Floris V-pad, het Diagonaalpad. De naam zegt het al, het pad loopt diagonaal door Nederland van de noordoosthoek naar het zuidwesten. Er is op dit moment geen wandelboekje van deze (vernieuwde) route verkrijgbaar. Op wandelnet.nl vind je wandelkaarten en de GPX-bestanden.

Het is grijs en koud als we de auto langs de Enservaart parkeren aan de Mammouthweg. We halen de fietsen van de auto en leggen de 10 kilometer naar Vollenhove af. Daar laten we de fietsen Aan Zee achter en beginnen deze derde etappe van het Pionierspad. Hij blijkt een stuk verrassender dan we verwacht hadden.

Vollenhove met de bekende kerk, gezien vanuit Flevoland

Vlak na Vollenhove steken we het Vollenhover Kanaal over en staan in Flevoland, de provincie waar zich de meeste etappes van dit pad bevinden. Aan de andere kant van het water rijst de inmiddels bekende kerk van Vollenhove op. De route gaat verrassend over een dijk langs het water. De hekken die we tegenkomen hebben aan één kant speciale voetsteunen zodat de wandelaar er makkelijk overheen kan klimmen. Ook de punten op het hek ontbreken bij dat gedeelte.

Wandelaarsvriendelijk hek

Op de kant zien we een enorme groep meerkoeten die het water invlucht, zodra ze ons zien aankomen. In de hoogspanningsmast zitten aalscholvers met gespreide vleugels hun veren te drogen. Langs een kunstwerk genaamd Water en land, dat verwijst naar de opening van het Waterloopbos op 8 juli 2005, lopen we het bewuste bos in.

Aalscholvers in een hoogspanningsmast

Het Waterloopbos is nu een natuurgebied van Natuurmomenten, maar is ooit begonnen als waterloopkundig laboratorium. In het bos zijn honderden onderzoeken uitgevoerd naar het gedrag van water. Ook nu nog zijn er vele modellen van waterwerken terug te vinden, waarvan een aantal onlangs gerestaureerd is. De oudste modellen stammen uit de jaren 50 van de vorige eeuw. Je vindt er modellen van Nederlandse havens zoals de haven van IJmuiden of de Maasvlaktecentrale, maar ook buitenlandse waterwerken zoals de haven Marsa-el-Bregha in Libië.

Met de klok mee vanaf links boven: Maasvlaktecentrale; de haven van IJmuiden; oversteekje in het bos; haven van Marsa-el-Bregha, Libië


Indrukwekkend is de 200 meter lange Deltagoot waar voor onderzoek naar de Stormvloedkering in Zeeland enorme golven werden gemaakt. Paviljoen Het Proeflab zit vlakbij en blijkt coffee-to-go aan te bieden. Deze kans pakken we met beide handen aan. Terwijl we de cappuccino met deltakoek verorberen, lezen we dat de directeur van dit laboratorium Johannes Theodoor Thijsse was, zoon van Jac. P. Thijsse, oprichter van Natuurmonumenten. Vader en zoon bewonderden elkaar om het werk dat zij met grote bezieling deden. Nu het Waterloopbos onder Natuurmonumenten valt, is het werk van beide verenigd.

Deltagoot
Deltagoot

Na een rondje door het Waterloopbos voert de route ons over de Zwolsevaart. Daar lopen we langs Gemaal Smeenge, één van de twee gemalen die de Noordoostpolder in 1942 hebben drooggelegd. Een gedicht van de waterdichter van Waterschap Zuiderzeeland Niels Blomberg beschrijft goed de plek van het gemaal in zijn omgeving. De sluis verbindt inderdaad oud en nieuw land.

Gedicht van Niels Blomberg op gemaal Smeenge

Langs het water lopen we het Voorsterbos in. In tegenstelling tot de smalle kronkelige paadjes in het Waterloopbos lopen we nu voornamelijk over brede bospaden. We passeren Kraggenburg bij de Brug van Saamhorigheid. De brug is de verbinding tussen het Voorsterbos en het dorpscentrum en brengt mensen dus samen. Dit wordt verbeeld door de mensfiguren die onderdeel uitmaken van de brug.

Brug van Saamhorigheid

We lopen verder door het Voorsterbos, zien een ree oversteken en komen over het terrein van een bungalowpark, waar houten chaletachtige huisjes maar ook blokhutten in Amerikaanse stijl staan. Een schril contrast met Kamp de Voorst dat hier eens stond. Het was een van de 28 kampen die de arbeiders die de polder ontgonnen in de jaren 40 en 50 van de vorige eeuw, onderdak boden.

Vlak voor we het bos weer uitlopen eten we op een bankje onze boterhammen. We hebben uitzicht op een dagkampeerterrein. Nu staan er geen tenten of caravans maar zijn er vooral veel hondenuitlaters te vinden. Ballen, stokken en frisbees vliegen voorbij, gevolgd door honden in alle soorten en maten die het voorwerp handig oppakken en terugbrengen naar de gooier.

Wij verlaten na ons brood het bos en wandelen de laatste kilometers langs de Leemringweg. Deze lange rechte weg is waarschijnlijk een voorproefje van de vele andere polderwegen die we de komende etappes nog tegen gaan komen.

Lange rechte polderweg

Benieuwd naar de andere etappes van het Pionierspad? Kijk dan hier.

Pionierspad etappe 2: Giethoorn – Vollenhove

Route: Pionierspad
Afstand: 16 km
Start: Parkeerplaats Eendrachtsplein Giethoorn
Eind: Parkeerplaats Aan Zee Vollenhove

Pionierspad etappe 2 Wandelnet.nl

In 2019 is het Pionierspad van Steenwijk naar Muiden vernieuwd. De Lange Afstandswandeling van 217 kilometer volgt het spoor van de pioniers in de polder. Je loopt dwars door Flevoland over de voormalige zeebodem. De LAW gaat door polderlandschappen en (nieuwe) natuurgebieden. Het Pionierspad vormt samen met het Friese Woudenpad en het Floris V-pad, het Diagonaalpad. De naam zegt het al, het pad loopt diagonaal door Nederland van de noordoosthoek naar het zuidwesten. Er is op dit moment geen wandelboekje van deze (vernieuwde) route verkrijgbaar. Op wandelnet.nl vind je wandelkaarten en de GPX-bestanden.

Veel ganzen en weilanden

Het belooft een mooie dag te worden als we de auto parkeren Aan Zee in Vollenhove. Tot de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 lag dit middeleeuwse stadje daadwerkelijk aan zee, de Zuiderzee. We halen de fietsen van de auto en overbruggen de 13 kilometer tot aan Giethoorn met grotendeels een windje in de rug. Bij de Plus laten we de fietsen achter en vangen de weg naar Vollenhove aan.

Het is nog rustig als we het anders zo toeristische plaatsje verlaten. We steken het kanaal over en volgen het een stukje. Meerdere vissers zitten in volle uitrusting naar hun dobbers te turen. De stoelen waarin ze zitten zijn complete bouwwerken waar hengels, haakjes, netten en wat dies meer zij allemaal een plekje hebben. Ze dragen stuk voor stuk regenpakken. Geen overbodige luxe, want hoewel de zon inmiddels uitbundig schijnt, is het met 2 graden Celsius knap koud als je lang stil zit.

Kanaal bij Giethoorn

We lopen langs mooie boerderijen die allemaal iets bij lijken te verdienen in het toerisme met een B&B, een camperkampeerterrein en een cursus buitenkoken. Bij boerderij de Schouwenburg slaan we een onverhard pad in en lopen meerdere kilometers over de lange rechte weg. Op een hardloopster na komen we niemand tegen. Bij de Cornelisgracht gaan we De Wieden in. Over een klein smal pad met aan weerszijden een waterrijk gebied met riet lopen we naar Dwarsgracht.

De Wieden in

Dwarsgracht is geen onbekende plek voor ons. In november vorig jaar kanoden we hier nog. Nu lopen we over het smalle paadje door het pittoreske dorpje langs de riet gedekte boerderijen. Regelmatig gaan we bruggetjes over. Op de plek waar we in november de kano’s te water lieten drinken we nu onze meegebrachte koffie, heerlijk in het zonnetje.

Dwarsgracht

Na Dwarsgracht voert de route ons naar Jonen, een klein dorpje dat niet per auto bereikbaar is. Het is aanmerkelijk drukker met wandelaars. Wij slaan echter als enigen het Joneger wandelpad in. Het onverharde pad van ruim anderhalve kilometer is knap modderig. Om niet al te natte voeten te krijgen manoeuvreren we ons langs de kanten van het pad en blijven regelmatig met onze rugzakken en wanten in stekelstruiken hangen. Een omgevallen boom verspert het pad compleet. Met enig kunst- en vliegwerk weten we ons er een weg overheen en onderdoor te banen.

Een boom over het Joneger wandelpad

Vlak voor Jonen staat een paaltjasker, een kleine watermolen die water op- of wegpompt. De molens zijn specifiek te vinden in Noord-west Overijssel. In Jonen komen we uit bij het beroemde ‘pontje van Jonen’. Gezien de vele wandelaars waren we bang voor rijen, maar blijkbaar keert men bij het pontje weer om naar Dwarsgracht. We zijn de enige die naar de overkant gaan. We stappen op het zelfbedieningspontje en trekken onszelf over, over de Walengracht. Vanaf het voorjaar ligt hier een betaalde pont met schipper.

Een paaltjasker vlak voor Jonen
Het pontje van Jonen

Aan de overkant staan de auto’s van de bewoners van Jonen geparkeerd, ieder op zijn eigen parkeerplek. Over een lange rechte asfaltweg lopen we een heel ander landschap in. Overal waar we kijken zijn weilanden, ganzen bevolken het gras en vliegen regelmatig luid gakkend op. De eerste paar kilometer komen we niemand tegen. In de verte zien we Blokzijl liggen. Het leuke plaatsje laten we ditmaal rechts liggen.

Na Jonen zijn er lange rechte stille wegen

Op een parkeerplaatsje met betonnen platen zetten we onze fietsstoeltjes in elkaar en genieten in het zonnetje van onze lunch. Het uitzicht van riet, weilanden, water en blauwe lucht is kenmerkend voor deze etappe.

Lunch with a view

Via Leeuwte komen we in Moespot. Al in de 17e eeuw was hier een herberg te vinden die de nodige klandizie had. Het lag aan de Zuiderzeedijk tussen Vollenhove en Blokzijl, die de enige landverbinding vormde richting het noorden. Tussen 1913 en 1934 was hier zelfs een halte van de stoomtram Blokzijl – Zwolle. Ook nu nog is er een café te vinden.

Wij lopen door naar Vollenhove. Door de oude straatjes komen we bij de imposante kerk van de Hervormde Gemeente Vollenhove die aan de haven ligt. Hier liep ik in het najaar van 2019 ook toen ik het Christoffelpad wandelde. Er stond vandaag gelukkig een stuk minder wind dan toen! Bij de haven staat ook onze auto. We hebben er 16 kilometer op zitten. Ons rest nog een ritje naar Giethoorn om de fietsen op te halen. De volgende keer lopen we Flevoland in en staat het Waterloopbos op het menu. Ik ben benieuwd!

Kerk in Vollenhove

Benieuwd naar de andere etappes van het Pionierspad? Kijk dan hier.

2020 | Terugblik op mijn wandeljaar

Teutoburgerwald in januari tijdens de Teutoschleife Holperdorper

2020 was in meerdere opzichten een bijzonder jaar. Veel plannen gingen niet door. Maar er kwamen andere dingen voor in de plaats. Met name buitenactiviteiten zoals kanotochten, fietsritjes en wandelingen, heel veel wandelingen. In mijn veelal lege weekenden zocht ik in alle vroegte de natuur op. Ver weg van de mensenmassa’s ontdekte ik de schoonheid en het gemak van Klompenpaden, verkende nieuwe Groene Wissels en Trage Tochten en begon aan maar liefst twee nieuwe Streekpaden en één nieuwe Lange Afstandswandeling (LAW).

De ontdekking van de fiets-auto combinatie maakte de van A-naar-B wandelingen een stuk toegankelijker. Waarom ik dit niet eerder heb gedaan … Geen afhankelijkheid van openbaar vervoer dat in weekenden niet rijdt of op een bepaald traject überhaupt niet aanwezig is. Gewoon met de auto naar het eindpunt, op het fietsje naar het beginpunt, terug wandelen en dan de fiets ophalen. Dodelijk eenvoudig.

LAW’s

Het Marskramerpad bleef dit jaar bij één etappe. Ik loop dit pad samen met een vriendin die niet in de buurt woont en ons eerste wandelweekend was begin maart. Niet alleen gooide corona niet lang daarna roet in het eten, maar ook een Tweede Wereldoorlog bom maakte dat we onze tweede etappe van dat weekend niet konden lopen. We hopen in 2021 eindelijk Overijssel te kunnen verlaten om de Veluwe te ontdekken.

Het Pieterpad gaat voorspoedig en brengt me op mooie plekken, maar is nog lang niet klaar. De eerste etappe vanaf Pieterburen moet ik nog steeds lopen en hoop ik toch wel in 2021 te doen. Ook ligt Gelderland in de planning. Vanaf Holten gaat het nu eerst richting Laren. Ik ben heel benieuwd waar ik eind 2021 eindig.

Pionierspad: Uitzicht op de Bovenwijde bij Giethoorn

En dan het Pionierspad. Flevoland stond al een tijdje op het wandellijstje en het plan was om in 2021 met deze LAW door de polder te beginnen. In december lonkte het pad teveel en besloten we om toch al de eerste etappe te doen. Bij koud maar zonnig winterweer liepen we van Steenwijk naar een welhaast verlaten Giethoorn. Begin 2021 verder door De Wieden en op naar de polder.

Streekpaden

Het Salland Pad liep ik uit dit jaar. In 2018 begon ik in Olst met dit rondje door de gevarieerde natuur van Salland. Een kleine twee jaar en 130 km later stond ik weer in Olst. Toen door de coronamaatregelen de – toch al niet in het weekend rijdende – buurtbussen helemaal niet meer reden, bood de fiets-auto combinatie een goed alternatief. Het vrij onbekende pad vlecht de in het Wandelnetwerk Overijssel uitgezette rondjes aan elkaar tot een afwisselende grote ronde die wel wat meer bekendheid kan gebruiken.

Het Westerwoldepad kwam op mijn pad toen de geplande herfstvakantie naar Zwitserland niet doorging. In plaats van in de Alpen liepen we drie etappes door een verrassende streek van Groningen. Volgend jaar wil ik in een lang weekend de resterende etappes lopen door dit mooie gebied.

Westerwoldepad etappe 2

Het Noardlike Fryske Wâlden Streekpad gaat in korte etappes, maar we hebben geen haast. Ik loop het met mijn moeder (en af en toe mijn vader). De noordelijke Friese Wouden zijn prachtig. Volgend jaar gaan we vanuit Buitenpost verder richting zuiden.

Het Graafschapspad lag in 2019 al in de planning en in januari en februari liepen we de eerste etappes. Ook hier bleek daarna openbaar vervoer in coronatijd een hindernis. In november togen we met auto en fiets naar de Achterhoek voor de derde en laatste etappe van dit jaar. Wellicht loop ik ‘m volgend jaar uit.

Rondwandelingen

Wezepsche Heide tijdens het Klompenpad Wiseperpad

Dit jaar heb ik veel meer rondwandelingen gelopen en beschreven dan andere jaren. Waar veel lege weekenden al niet goed voor zijn. De eerste dagen van het jaar liep ik in een ijzig en mistig Duitsland in het Teutoburgerwald en bij Bad Bentheim. In de zomer liep ik een Twentse Tocht van Truus Wijnen die in 2015 tot mooiste wandeling van het jaar werd bekroond. Ook wandelde ik mijn eerste (en zeker niet mijn laatste) Knapzakroute in Drenthe.

Naast een drietal prachtige Groene Wissels (zoals die van Odoorn en Markelo, beide in heuvelachtig gebied) liep ik maar liefst tien Trage Tochten. Ik ontdekte het prachtige Reestdal met de trage tochten Oud-Avereest en Ommerschans, liep te midden van dansende bomen op de Veluwe bij Drie en zag bij Oranjewoud een hele andere kant van Friesland.

Het aantal Klompenpaden overtrof de Trage Tochten. Het gemak van de markering en de klompenpaden-app met veel informatie maakte dat ik er twaalf liep dit jaar. Vooral het gebied tussen IJssel en Veluwe is me zeer goed bevallen. Zo genoot ik van het zonovergoten late voorjaar met het Fliertpad bij Twello en liep ik door paarse zeeën van bloeiende heide op de Tonnenberg bij Wapenveld op het Vosbergenpad. Maar ook in mijn eentje op de Wezepsche Heide (Wiseperpad) ‘s morgens vroeg in december was werkelijk adembenemend.

Alle Klompenpaden van 2020

Al met al kijk ik terug op een mooi wandeljaar. Ik liep meer dan anders, maar ik schreef ook veel meer over mijn wandelingen. Andere onderwerpen die normaal gesproken voorbij komen op dit blog vereisten OV-reizen, fietsvakanties, museumbezoeken, stedentripjes, etc. Helaas is dat er niet veel van gekomen. Hopelijk ziet 2021 er (in ieder geval deels) anders uit. En ach, anders bieden wandelingen een zeer goed alternatief.

Wat was jouw mooiste wandeling van 2020?

Pionierspad etappe 1: Steenwijk – Giethoorn

Route: Pionierspad
Afstand: 15 km
Start: Station Steenwijk
Eind: Bushalte Dominee Hylkemaweg Giethoorn

Pionierspad etappe 1 Wandelnet.nl

In 2019 is het Pionierspad van Steenwijk naar Muiden vernieuwd. De Lange Afstandswandeling van 217 kilometer volgt het spoor van de pioniers in de polder. Je loopt dwars door Flevoland over de voormalige zeebodem. De LAW gaat door polderlandschappen en (nieuwe) natuurgebieden. Het Pionierspad vormt samen met het Friese Woudenpad en het Floris V-pad, het Diagonaalpad. De naam zegt het al, het pad loopt diagonaal door Nederland van de noordoosthoek naar het zuidwesten. Er is op dit moment geen wandelboekje van deze (vernieuwde) route verkrijgbaar. Op wandelnet.nl vind je wandelkaarten en de GPX-bestanden.

Op station Steenwijk komen veel routes samen

Het stond al een tijdje op het lijstje, het Pionierspad dwars door Flevoland. Een provincie waar ik nog niet veel gewandeld heb en naar het schijnt erg mooi is. Na een wandeling door het Waterloopbos van de zomer besloot ik de route in 2021 te gaan lopen. Het is iets eerder geworden.

In het eerste weekend van december 2020 staan we in Giethoorn op de bus naar Steenwijk te wachten. De wereld om ons heen is wit van de nachtvorst en de handschoenen en muts zijn geen overbodige luxe. Giethoorn is verlaten op een paar hondenuitlaters na. Dat is in de zomer wel anders. Ik geef de voorkeur aan Giethoorn in dit seizoen.

De bus brengt ons in 20 minuten naar Steenwijk waar we aan de wandeling beginnen. Zonder boekje lopen we uitsluitend op GPS en markering, wat in het begin niet helemaal goed gaat. Bij de stadswal pikken we de route op en lopen langs de gracht het centrum uit. Via buitenwijken komen we op kleinere plattelandswegen uit en verlaten de stad die zijn naam dankt aan de vele zwerfkeien die in de bodem voorkomen. Het is een oude vestingstad die – zoals het een vestingstad betaamt – vaak belegerd, veroverd en verwoest is.

Onderlangs de Steenwijkse stadswal

De route brengt ons in het kleine dorpje Onna. Hier gaan de Weerribben-Wieden over in het Drentse landschap. De plaatsnaam betekent ‘geen water’, het dorp ligt namelijk hoger dan het veengebied van de Weerribben-Wieden. Als we achterom kijken zien we nog lange tijd de markante torenpits van Steenwijk aan de horizon.

In de verte de torenspits van Steenwijk

Een paar kilometer na Onna laten we het asfalt achter ons en stappen over op een graspad langs een sloot. Volgens de kaart lopen we nu op de grens van Overijssel en Drenthe. Een waterig zonnetje brengt niet zozeer warmte als wel mooie plaatjes met tegenlicht van de akkers. Halverwege dit pad krijgen we zin in koffie, maar volgens de app alle bankjes is er geen enkel bankje in de buurt. We halen onze kleine opvouwbare stoeltjes tevoorschijn en genieten van het uitzicht en de koffie. Een paar wandelaars vragen wanneer we de stacaravan ophalen. Tja, ze zijn jaloersmakend, die stoeltjes.

Als het graspad weer op asfalt uitkomt, kijken we tegen de rietvelden van De Wieden aan. Er zijn weinig wandelpaden in dit nationaal park. Daarom blijven we tot aan Giethoorn op asfaltwegen lopen. De uitzichten zijn er niet minder om. Bij De Klosse lopen we gelijk op met een andere wandelaar die een rondje Wanneperveen – Giethoorn doet. Ze maakt een opmerking over werkzaamheden in Giethoorn. Uit onze reactie ( “o ja?”) maakt ze op dat we geen locals zijn. Dat verbaast haar zeer. We gaan vandaag blijkbaar goed op in onze omgeving.

Nationaal Park Weerribben-Wieden

In Giethoorn gaat de route over het smalle paadje door het oude dorp waar inderdaad werkzaamheden zijn. Qua drukte lopen we in het goede jaargetijde, hoewel er ook nu wel wat mensen op de been zijn. En zo te horen zelfs buitenlandse toeristen. Na de kerk verlaten we de oude kern en begeven ons weer richting de doorgaande weg waar we onze auto hebben geparkeerd.

Het was een koude maar mooie eerste etappe. Vooral het lange stuk over het graspad en het winterzonnetje leverden mooie uitzichten op. Ik kan me voorstellen dat deze etappe op een grijze natte dag er heel anders uitziet. Volgende keer naar Vollenhove door Dwarsgracht. Hier kanoden we vorige maand nog. Leuk om nu eens wandelend door dit gebied te komen.

Benieuwd naar de andere etappes van het Pionierspad? Kijk dan hier.