Westerborkpad etappe 8: Nijkerk – Putten

Route: Westerborkpad
Afstand: 16 km
Startpunt: Station Nijkerk
Eindpunt: Station Putten

Op een zonovergoten dag waarbij het lentegroen van de bomen scherp afsteekt tegen de strakblauwe lucht stappen wij uit de trein in Nijkerk. Twee weken geleden  waren we hier ook en sloten toen de etappe af met een terrasje. Deze achtste etappe blijkt precies langs datzelfde terrasje te lopen, nu nog verlaten. We lopen verder het centrum in en komen in de Singel – een winkelstraat – waar we op zoek gaan naar nummer 11. De plek waar vroeger de synagoge stond.

Voor één van de winkels zien we scouts op hun knieën zitten. Pas als we een paar passen verder zijn, zien we dat ze met tandenborstels en koperpoets struikelstenen aan het schoonmaken zijn. Een oudere meneer op een rollator kijkt toe, een mevrouw maakt foto’s. Ik zie mijn kans schoon en vraag of ik een foto mag maken voor de blogpost die ik over deze etappe van het Westerborkpad ga schrijven. De scouts vinden het geen probleem en gaan rustig verder.

Scouts maken struikelstenen schoon in de Singel

We hebben echter de interesse van de oudere meneer gewekt. Hij wijst op de achterkant van het routeboekje dat ik in mijn hand heb. Hier staat een afbeelding van het Joods Monument in Nijkerk. “Dat monument heb ik onthuld” vertelt hij niet zonder enige trots. Hij blijkt Louk de Liever te zijn, een overlevende van Bergen-Belsen en daarmee één van de overlevenden van de voormalige Joodse gemeenschap in Nijkerk. In 2002 onthulde hij het Joods Monument Nijkerk, waar wij later deze etappe nog langs komen.

Joods Monument Nijkerk

Hij vertelt dat de scouting periodiek de struikelstenen in Nijkerk schoonmaakt. In Amersfoort is het een ander verhaal. Daar zijn de struikelstenen van zwart graniet – zoals ons tijdens de vorige etappe al opviel. De maker van de ‘Stolpersteine’, kunstenaar Gunter Demnig, kon de grote order van de stad niet aan, omdat hij slechts een beperkt aantal stenen per jaar maakt. Om die reden is voor een andere uitvoering gekozen van de herdenkingsstenen.

In Nijkerk glimt de messing bovenplaat van de struikelstenen inmiddels alsof ze net zijn neergelegd. De scouts maken aanstalten om verder te gaan en ook wij vervolgen onze weg, onder de indruk van deze toevallige ontmoeting. Via nummer 11, waar een bronzen plaquette in de gevel herinnert aan de synagoge die hier eens stond, lopen we verder door het centrum. Langs de haven en het stadhuis komen we uiteindelijk bij het bewuste monument uit.

De plaquette herinnert aan de synagoge die hier eens stond

Het monument bevat veel symboliek. De stenen driehoeken staan in de vorm van een Davidster en het blauw en wit verwijzen naar de Israëlische vlag. De drie druppels – tranen van glas – in het monument blijken meer te herbergen dan je op het eerste gezicht ziet. De eerste bevat de sleutel van de oude, inmiddels verdwenen, synagoge. De tweede druppel is leeggelaten als symbool voor de verdwenen Joodse gemeenschap. De derde traan bevat een kleine sleutel, die symbool staat voor de toegang tot een hoopvolle toekomst. Een bijzonder monument, zeker na onze ontmoeting met de onthuller.

De drie tranen in het monument herbergen elk iets anders

De etappe gaat verder over de Havenlijn, de voormalige havenspoorlijn, en we lopen geleidelijk Nijkerk uit. De route volgt de spoorlijn richting Putten over een landweggetje omzoomd door knotwilgen. Het is hier goed toeven. De blaadjes zijn nog frisgroen, zoals je ze alleen ziet in de eerste weken na het ontluiken. De gele paardenbloemen in de groene weilanden stralen ons tegemoet. De karakteristieke boerderijen langs de weg en de zon maken het af. Een schitterend plaatje.

De Wallersteeg bij Nijkerk in lentekleuren

Via de Wallersteeg komen we op de Meskampersteeg, waar we moeten uitwijken voor een grote groep solexrijders. Het is er weer tijd voor. We lopen verder door natuurgebied Oldenaller in de richting van het kopje koffie op de kaart met de naam De Zoete Inval. Wij verwachten een toeristisch oord, maar niets blijkt minder waar. Bij een boerderij is een zelfbedieningspunt waar je koffie, thee en boerderij-ijs kunt krijgen. Vooral dat laatste gaat er goed in.

Boerderij-ijs bij De Zoete Inval

Na het ijs duiken we het natuurgebied Oldenaller weer in. We komen diverse bordjes van klompenpaden tegen en ook de nodige wandelaars. Nooit eerder een klompenpad gelopen, misschien toch maar eens doen. Over de lange Hellerweg gaat het richting Putten. Eenmaal in Putten aangekomen, leidt de route ons langs de Puttense voetbalclub waar het een drukte van belang is. Grote voetbalmannen en kleine voetballertjes lopen rond, spelen op de velden en stappen in en uit de auto’s. Waarschijnlijk een standaard zaterdag.

In Putten zelf lopen we al snel tegen het monument aan dat herdenkt dat op 2 oktober 1944 660 mannen weggevoerd worden als vergelding voor een kort daarvoor gepleegde aanslag. Slechts 48 van hen zouden terugkeren. Het beeld van de weduwe staat in de richting van de Oude Kerk, waarvandaan de mannen werden weggevoerd naar kamp Amersfoort. Na de wegvoering is Putten grotendeels in brand gestoken. Aan de andere kant van de straat staat de Gedachtenisruimte waar de namen van de overledenen en het verhaal erachter te lezen is. Wederom een plek om bij de geschiedenis en de verschrikkelijke gebeurtenissen stil te staan.

De weduwe op het Herdenkingshof

De laatste kilometers naar het station lopen we door een brede laan met hoge bomen. Het ziet er vredig uit. Wij kijken echter met een andere blik naar de huizen om ons heen. Welke huizen zijn nieuw en welke zijn gespaard gebleven bij de brand van oktober 1944?

Benieuwd naar de andere etappes van het Westerborkpad? Hier vind je de verhalen over de etappes tot nu toe.

Advertenties

Westerborkpad etappe 7: Amersfoort – Nijkerk

Route: Westerborkpad
Afstand: 15 km
Startpunt: Station Amersfoort
Eindpunt: Station Nijkerk

Muurhuizen in Amersfoort

Het is officieel de eerste warme dag van het jaar met temperaturen van 20 graden als wij op station Amersfoort beginnen aan onze 7e etappe van het Westerborkpad. Vanaf het station nemen we een shortcut om weer bij de route te komen op de Arnhemseweg, waar we vorige keer afgeslagen zijn naar het station. Hier volgen we de rood-witte stickers naar het centrum, waar we al snel in de winkelstraat komen.

Er zijn al heel wat mensen op de been. In zomerse kleding lopen ze door de straatjes, langs de oude panden, leuke winkeltjes en de terrasjes. Het ziet er aantrekkelijk uit en hoewel het zeker terrasweer is, lopen wij door. We zijn nog maar net op pad.

De route leidt ons langs een straatgedicht waarin Eva Kruyer – stadsdichter van Amersfoort – een ode met knipoog brengt aan de Scherbierstraat. Het is zeker niet het eerste gedicht van een stadsdichter dat we tegenkomen tijdens het Westerborkpad. Leuk al die stadspoëzie! En goede input voor mijn uitdaging Elke Maand Een Straatgedicht

Straatgedicht in Amersfoort

Het pad gaat verder langs de bekende Muurhuizen, waar de rust opvallend is in vergelijking met de winkelstraten even verderop. In de Drieringensteeg passeren we een synagoge die nog in gebruik is op deze zaterdag. Ervoor liggen enkele struikelstenen. Het valt op dat ze hier in het centrum van Amersfoort niet van koper zijn, maar in donkergrijs natuursteen zijn uitgevoerd. Wat zou de reden hier van zijn?

Synagoge aan de Drieringensteeg in Amersfoort
Struikelstenen voor de synagoge

Na een lusje door het oude centrum volgen we de route langs museum Flehite en onder de Koppelpoort door. Hier slaat het pad af en loopt langs het spoor richting station Schothorst. Treinen rijden af en aan en blinken in het felle voorjaarszonnetje. Zonnebrandcrème is geen overbodige luxe deze dag. Als we langs industrieterrein De Hoef komen, zien we oude Volkswagenbusjes en herkennen het bedrijf waar we vorig jaar een eend (de auto) hebben gehuurd als cadeau voor mijn ouders’ huwelijksdag. Het was toen ook dit zelfde schitterende weer.

Vintage auto’s en busjes langs het spoor naar Station Amersfoort Vathorst

In de schaduw van de Ikea gaan we onder de A1 door en volgen verder het spoor. Via Hooglanderveen komen we uiteindelijk bij station Vathorst. Het voelt vreemd om hier te lopen. Ik ben hier vaak langs gereden in de trein, maar nooit eerder liep ik op het fietspad dat ik elke ochtend zag. Een verandering van perspectief.

Amersfoort vanuit een ander perspectief

Na Vathorst laten we de stad achter ons en volgen het spoor door de polder richting Nijkerk. We lopen over een fietsstraat waar de auto te gast is. Aanvankelijk zien we geen fietsers totdat er een horde wielrenners nadert. Zij hebben net een stel op een tandem ingehaald. Met de wind pal tegen krijgt de man voorop de tandem met veel pijn en moeite de trappers rond. Zijn vrouw achterop merkt er niet veel van, zij is druk in gesprek aan de telefoon.

Via buitenwijken van Nijkerk gaan we langzaam richting centrum. Met een omtrekkende beweging langs de rand van Nijkerk lopen we dan toch de plaats in. In het centrum zien we de toren van de Grote- of St. Catharinakerk als duidelijk oriëntatiepunt. Vlak voor het station wijken we af van de route voor een terrasje. Nu wel, 15 kilometer vanaf het terrasrijke begin van onze etappe. Het is nog steeds volop terrasjesweer.

De Grote- of St. Catharinakerk in Nijkerk

Benieuwd naar de andere etappes van het Westerborkpad? Hier vind je de verhalen over de etappes tot nu toe.

Westerborkpad etappe 6: Baarn – Amersfoort

Route: Westerborkpad
Afstand: 23 km
Startpunt: Station Baarn
Eindpunt: Station Amersfoort

Station Baarn

De vorige etappe tussen Hilversum en Baarn liepen we al eventjes zonder jas en genoten van het zonnetje. Vandaag was werkelijk zonovergoten. De winterjas hadden we al thuisgelaten, maar al snel lopen we in een shirtje door de polder, langs het spoor. Onderweg naar Amersfoort en veel historie. Eindelijk lente.

We starten bij station Baarn waar de krokussen volop in bloei staan. Vorige keer eindigden we hier met koffie, maar nu gaan we eerst kilometers maken. Langs grote statige huizen en iets minder grote huizen lopen we al snel Baarn uit. Via een bruggetje komen we op de lange A.P. Hilhorstweg uit, een asfaltweg langs het spoor die ons door weilanden richting Amersfoort brengt. Er passeren vele treinen, totdat er een bruine goederentrein voorbij komt. Een toepasselijk en confronterende reminder aan het pad dat we aan het lopen zijn.

Het is echt voorjaar!

Aanvankelijk is het rustig, maar op een gegeven moment passeren er steeds meer auto’s en (bak)fietsen. Allen gevuld met kinderen. Als we een geel bord met de tekst ‘Lammetjes kijken’ en een pijl in de richting waar wij heengaan tegenkomen vallen de stukjes op hun plek. Even verderop heeft zich een flinke groep ouders met kinderen verzameld voor het hek van een boerderij. Twee verkeersregelaars dirigeren de auto’s naar de juiste plek. Voor 5 euro kun je de lammetjes bekijken. Behalve lammetjes krijg je voor dat geld ook limonade en een springkussen en natuurlijk een boerderijbeleving. Een goede besteding van de zondagochtend zullen veel ouders gedacht hebben.

Lammetjes kijken is goede besteding van de zondagochtend

Wij groeten de verkeersregelaars en laten de lammetjes voor wat ze zijn. Vlak bij Amersfoort verlaten we de lange asfaltweg en lopen een stukje van het klompenpad ‘Het Derde Erf’. We komen in Amersfoort uit, lopen langs een industrieterrein en beginnen dan aan de lange Soesterweg die we helemaal uitlopen. De Joodse begraafplaats onderweg laten we aan ons voorbij gaan. En dan nadert het station. We zijn toe aan koffie en op het stationsplein nemen we plaats op ons eerste terrasje van het jaar. Heerlijk!

Station Amersfoort

Aangezien de teller nog maar op 11 km staat, lopen we na de koffie verder in de wetenschap dat we over een paar uur weer op dit station uitkomen. Via het Bergkwartier, dat met recht die naam draagt, lopen we geleidelijk richting Kamp Amersfoort. Onderweg komen we bij een park een wel heel bijzonder bord tegen. Ik had het nog niet eerder gezien. Hoewel we geen eenden zien, zullen ze er ongetwijfeld zijn. Een creatieve variant op de ‘pas op overstekende herten’ borden.

Pas op overstekende eenden

Via de Stichtse Rotonde komen we in een bosrijk gebied uit en uiteindelijk bij Kamp Amersfoort. In de oorlogsjaren was dit een klein kamp waar 35.000 mensen gevangen hebben gezeten. Onder hen enkele honderden Joden die in afwachting waren van deportatie naar Kamp Westerbork en verder. In de diepte zien we tussen twee taluds de lange schietbaan en tevens fusilladeplaats liggen. Een standbeeld van een magere man staat aan het begin.

De schietbaan van Kamp Amersfoort van bovenaf

Deze ‘gevangene voor het vuurpeloton’ ofwel ‘de stenen man’, zoals het beeld in de volksmond heet, staat hier al sinds 1953. De vijf vredesduiven op de sokkel symboliseren de vijf oorlogsjaren. De schietbaan is helemaal uitgegraven door gevangenen van wie er later ook velen stierven op diezelfde plek.

De stenen man in Kamp Amersfoort

We lopen de schietbaan over tot aan het einde. In de verte horen we honden blaffen, een huiveringwekkende illustratie bij deze plek. Na de schietbaan komen we langs de gedenksteen waar een bosje bloemen ligt van de Herdenking Gevallenen Verzet Ede van enkele dagen geleden. Zestien verzetsmensen uit de gemeente Ede worden herdacht die in Amersfoort en Loosdrecht zijn gefusilleerd. Langs de wachttoren en het bezoekerscentrum lopen we weer richting uitgang.

Een lichtend voorbeeld

Na Kamp Amersfoort is het Russisch Ereveld niet ver meer. Onderweg komen we een monument tegen van Armando. De reusachtige bronzen ladder staat er sinds 1994. Het beeldt de ladders naar de wachttorens van het kamp uit. Maar, zegt de kunstenaar op een toelichtend bordje, het verwijst ook naar de wensen en verlangens van de gevangenen. Een ladder als troost, als vluchtweg.

De ladder van Armando

Dan komt begraafplaats Rusthof in zicht, een grote begraafplaats van ruim 29 hectare waar ook het Russisch Ereveld te vinden is. Rijen witte stenen staan aan weerszijden van een pad dat naar een grote obelisk loopt. In Russische tekens zijn de namen van de soldaten te lezen. Althans, dat neem ik even aan. Mijn Russisch is niet zo goed.

Russisch Ereveld

Naast het Russische Ereveld herbergt deze begraafplaats ook veel andere oorlogsgraven. Zo zijn er 150 slachtoffers uit Kamp Amersfoort begraven. En liggen er militairen uit de eerste en tweede oorlog, uit allerlei landen. Via een pad, omzoomd door witte grafstenen kom je bij een Engels monument waar ruim 200 geallieerde militairen begraven liggen. De meesten behoorden tot de bemanning van de bommenwerpers die onderweg van of naar bombardementen op Duitsland niet meer terugkwamen.

Oorlogsgraven op begraafplaats Rusthof

Zoveel geschiedenis gaat je niet in de koude kleren zitten, tijd om door te gaan. Via de – hoe toepasselijk – Dodeweg kruisen we de A28 en lopen weer richting Amersfoort. Via de lange Leusderweg naderen we langzaam weer het centrum van de Keistad. Als we tegen het spoor aan lopen, slaan we af en volgen de spoorlijn tot aan het station. Het contrast kan niet groter zijn als we deze mooie lentedag vol afschuwelijke geschiedenis afsluiten met een ijsje. De gebeurtenissen van ruim 7 decennia geleden komen tijdens zo’n etappe wel even heel dichtbij.

Benieuwd naar de andere etappes van het Westerborkpad? Hier vind je de verhalen over de etappes tot nu toe.

Het zeswoordenverhaal: Lijnen

Lijnenspel station Amersfoort

Dagelijks wachten plaatst zaken in perspectief

 

Op de site van Doldriest staat de schrijfuitdaging ‘Verhaal in zes woorden met beeld’.

“Schrijf een verhaal in slechts zes woorden. Laat je inspireren door een foto of afbeelding en schrijf daar je verhaal bij. Of bedenk eerst zes woorden en maak/zoek dan een foto.”

Het thema van deze keer is lijnen. Ik moest hierbij meteen denken aan een foto die ik eind december maakte op station Amersfoort. Op dit station heb ik heel wat uren wachtend door gebracht. Het is helemaal niet verkeerd om die uren observerend door te brengen. Dan gaan je dingen opvallen, zelfs op een grauwe dag als die dag.

Fietsen over een landingsbaan

Te voet/te fiets: Te fiets
Route: Van Bennekom via de LF4 Midden-Nederlandroute over de Utrechtse Heuvelrug naar Zeist (50 km) en vandaar via de Soester Duinen naar Amersfoort
De LF4 loopt van Enschede naar Den Haag en is in totaal 300 km lang. Met deze route doorkruis je een “staalkaart van Nederlandse landschappen”: bos, landgoederen, heuvels, rivieren en uiteindelijk de kust. De routes zijn beide kanten op gemarkeerd met de groen-witte bordjes.
Afstand: 85 km
Startpunt: Bennekom
Eindpunt: Station Amersfoort

De route
Op de dagen dat Gelderland roze kleurde en wielrennen eventjes volkssport nummer 1 werd, fietsten wij daar ook, mijn medefietsers en ik. In twee dagen zouden wij Gelderland en Utrecht doorkruisen. Een gevarieerd landschap met bossen, heidevelden, heuvels, rivieren en niet te vergeten Landelijke Fiets (LF-)routes.

Na een zonovergoten eerste dag dwars over de Veluwe, starten we de volgende dag vanuit onze B&B in Bennekom. In een mum van tijd hebben we het plaatsje verlaten en klimmen en dalen door de bossen naar Renkum, waar we de LF 4 oppikken. De temperatuur is al aangenaam, het wordt ook deze dag weer 26 graden. Een mooi visitekaartje voor de Giro.

Bij Wageningen verruilen we de bossen voor de Rijn en is het fietspad opeens vol met fietsers. Al snel echter laten we de drukte achter ons als we weer het achterland induiken. Als de route voor de Grebbeberg naar rechts afbuigt, is een van mijn medefietsers teleurgesteld. Die uitdaging was ze graag aangegaan! Maar even later wordt ze op haar wenken bediend, als een klein weggetje door het bos ons dwingt terug te schakelen en ettelijke kilometers bergopwaarts te fietsen.

Deze berg laten we aan ons voorbij gaan...
Deze berg laten we aan ons voorbij gaan…

In Rhenen nemen we onze eerste welverdiende cappuccino op een terras dat langzaam roze kleurt. Een grote groep MAMILS (Middle Aged Man In Lycra) in roze Giro-shirtjes uit 2010 – toen de Ronde van Italië in Amsterdam startte – strijkt naast ons neer. Ze bespreken hun rit tot nu toe en lijken zeer tevreden. Na de koffie komt de zonnebrandcrème tevoorschijn. Geen overbodige luxe op een dag als deze.

Je kunt niet om de Giro heen
Je kunt niet om de Giro heen

Als we verder fietsen passeren we de verkeersregelaars die al klaar staan om de Giro-renners vrij baan te geven. Het is het laatste wat we zien van de wielerwedstrijd, de LF4 voert ons verder de provincie Utrecht in. Na Rhenen en Elst komen we langs het kasteel van Amerongen. Het ligt er mooi bij en vormt een ideale lunchplek. Met uitzicht op het slot laten we ons de druiven en de croissants goed smaken.

Via Doorn en Odijk komen we bij Zeist, onze vorige woonplaats en bekend terrein. We verlaten de LF4 en fietsen verder naar Soesterberg. Opeens is het fietspad een stuk breder. Asfalt zover het oog reikt, een zinderende lucht en in de verte een groot zwart gebouw. We staan op de voormalige landingsbaan van Vliegveld Soesterberg en kijken uit op het Nationaal Militair Museum. Nog niet eerder fietste ik over een landingsbaan, een vreemde gewaarwording.

Het fietspad loopt over een landingsbaan heen
Het fietspad loopt over een landingsbaan heen

Na Soesterberg is Amersfoort niet ver meer. Via de mooie Soester Duinen met haar zandverstuivingen en hoogteverschillen bereiken we uiteindelijk het station van de Keistad, alwaar we onze tocht afsluiten op een terras. We hebben in totaal 85 kilometer afgelegd vandaag. Weliswaar niet in het roze, en ook niet op een racefiets, maar het voelde wel degelijk als een echte etappe.

Een welverdiende smoothie
Een welverdiende smoothie

Deze fietstocht telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

Ik vertrek

Eerste shot: vader, moeder en hun drie kinderen staan op het Franse platteland / in de Oostenrijkse bergen / aan een Zweeds meer en kijken met een glimlach naar de bouwval die vóór komende zomer omgetoverd gaat worden in een bed & breakfast. Hun bed & breakfast. Een lang gekoesterde droom is in hun geestesoog al bewaarheid geworden. Hoe de werkelijkheid er echt uit ziet, zullen we het komende uur te weten komen. Wij, de ruim 1,5 miljoen kijkers die het programma Ik vertrek volgen.

Het gefilmde gezin is zeker niet het eerste dat deze stap waagt. Vele Nederlanders zijn hen voorgegaan – niet alleen de laatste decennia, vastgelegd door de camera – maar door de eeuwen heen. De rustzoekers, semigranten, expats en pioniers. Museum Flehite heeft er een hele tentoonstelling aan gewijd: Thuis in twee werelden. Aan de hand van de verhalen van 16 emigranten krijg je een beeld van een paar eeuwen Nederlandse emigratie.

Museum Flehite

Uiteraard is er het hedendaagse gezin te zien dat ‘vertrekt’. Je kunt zelfs een emigratie in progress volgen via de site van het museum. Een letterlijk ‘levend voorbeeld’. Maar ook is in de tentoonstelling het verhaal te lezen van pioniers als Wolfert van Kouwenhoven, die in 1625 de reis naar Amerika ondernam om daar een van de stichters van Nieuw-Amsterdam (het huidige New York) te worden. Een paar eeuwen later volgt Titia Bergsma haar echtgenoot naar Decima in 1817. Het eiland voor de kust van Japan, waar Nederland toentertijd het monopolie had op de handel met dat land. Zij zou de eerste blanke vrouw zijn die in het hermetisch afgesloten Japan woonde.

Ook mogen de verhalen over Nederlands-Indië niet ontbreken, gevolgd door wellicht de omvangrijkste emigratie die Nederland kende. Die in de jaren 50 van de vorige eeuw. Na de tweede wereldoorlog verlangden veel Nederlanders naar een beter leven. En velen van hen voegden de daad bij het woord. Tussen 1947 en 1963 vertrok meer dan 4% van de bevolking naar onder andere Canada, Australië en de Verenigde Staten. Iets dat door de regering in die jaren gestimuleerd werd.

“Een deel van ons volk moet het aandurven, zoals in vroeger eeuwen, zijn toekomst te zoeken in grotere gebieden dan eigen land.”

Nieuwjaarstoespraak minister-president Willem Drees, 1950

Op de bovenste verdieping van het museum wordt een video vertoond waarin twee van oorsprong Nederlandse dames geïnterviewd worden. Met hun kersverse echtgenoten verlieten ze als jonge twintigers het naoorlogse Nederland. Hoop op een beter leven dreef hen naar de andere kant van de oceaan. Iets waar ze nu, ver in de tachtig, nog steeds spijt van hebben.

Twee museumbezoeksters van vergelijkbare leeftijd strijken neer op het bankje voor het scherm. Aan hun reacties te horen is het een herkenbaar verhaal. De broer van een van hen is ook naar Canada vertrokken. Dat was moeilijk, heel moeilijk, zowel voor de emigranten als voor de thuisblijvers. De museumbezoekster is even stil, staart naar het scherm en laat haar herinneringen de revue passeren.

De zwart-wit foto’s, de boekjes, de brieven en andere spullen die hier verzameld zijn, zullen de komende maanden dit effect op nog wel meer bezoekers hebben. Gezien de vele mensen die vertrokken zijn, kent iedereen wel iemand. Ook mijn opa speelde met de gedachte om naar Canada te vertrekken in de naoorlogse jaren. Het was dat mijn oma haar familie niet achter wilde laten, anders was mijn familiegeschiedenis (en daarmee ook mijn eigen geschiedenis) heel anders verlopen.

Ben je ook benieuwd naar de verhalen van de 16 emigranten die de stap naar het onbekende gewaagd hebben? De tentoonstelling Thuis in twee werelden is nog tot en met 25 oktober 2015 te zien in Museum Flehite.

Met dank aan Lalagé voor de tip!

Dit museumbezoek telt mee voor de uitdaging ‘Elke maand een museum‘.

De ‘vergeten’ schilder

Bloeiende fruitbomen
Bloeiende fruitbomen (www.galeries.nl)

Om bekendheid te verwerven bij het grote publiek is televisie het medium bij uitstek. Denk alleen al aan de zangers die voortgekomen zijn uit talentenjachten als X-factor, The Voice of Holland of de Soundmixshow. Veelal jonge talenten vertonen hun kunsten voor een al dan niet kritische jury. Voor enkelen is hierna een carrière weggelegd in de spotlight.

Dat een televisieprogramma ook de ommekeer kan betekenen voor een schilder komt wellicht minder vaak voor. En het betrof hier niet eens een levende kunstenaar. In 2003 krijgt één van de experts van Tussen Kunst en Kitsch een kubistisch werk onder ogen van een ‘vergeten’ schilder. De eigenaar van het werk wordt verwezen naar Museum Flehite in Amersfoort. Dit museum start een onderzoek naar de schilder in kwestie Albert Fiks (1908 – 1945). Van het een komt het ander. Sinds de ontdekking op televisie zijn er al diverse tentoonstellingen geweest van het werk van Fiks.

Vaas met anemonen
Vaas met anemonen (www.artfact.com)

Zo ook vandaag. Dankzij een tv-programma konden wij vanmiddag in Museum Flehite enkele werken van Albert Fiks bewonderen. Als je langs de bloeiende fruitbomen loopt of de vaas met anemonen bekijkt, is het slechts één van de schilderijen in een tentoonstelling. Je hebt  geen idee van het verhaal erachter.

Hoe de schilder, nauwelijks bekomen van een oorlog, een klein wondje oploopt tijdens het schilderen en enkele dagen later aan bloedvergiftiging overlijdt, 37 jaar oud. Hoe zijn schilderijen in de vergetelheid raken in de jaren hierna. Tot dat moment, 60 jaar later. Vele duizenden kijkers aanschouwen voor het eerst in decennia het werk van een onbekende schilder. Nog eens 10 jaar later prijkt zijn werk voorop de brochure van de tentoonstelling Amersfoorts Palet en lokt bezoekers naar het Amersfoortse museum.

Het zet je wel aan het denken over de verhalen achter de andere werken, in andere tentoonstellingen, in andere musea …

Amersfoorts Palet

De tentoonstelling Amersfoorts Palet is nog tot en met 19 januari 2014 te bekijken in Museum Flehite.

Vissen voeren

abowmanOp mijn ontdekkingstocht in Blogland kom ik steeds meer verrassende en leuke dingen tegen. Vandaag liep ik tegen op een blog rondzwemmende goudvissen aan. Ze deden me denken aan station Amersfoort, een aantal jaren geleden.

Als niets vermoedende treinreiziger liep je daar door de hal, totdat je opeens in een vijver met goudvissen stond. Het leek bedrieglijk echt, die vijver. Maar het was geen vijver waar je natte voeten van kreeg. Ik stond op dat moment in een geprojecteerd watertje, waar de geprojecteerde vissen om mijn voeten krioelden.

Het leuke (en dat maakte het ook zo bedrieglijk) was dat de vissen de indruk wekten niet door je vertrapt te willen worden. Logisch voor een echte vis, niet zo logisch voor de fictieve variant. De beesten reageerden op mijn bewegingen en – om de beleving nog reëler te maken – het water ook. Kringen vertoonden zich op het wateroppervlak als ik een stap zette. De vissen vlogen uiteen.

Ditzelfde idee kwam ik tegen op een blog. Deze keer kun je met je muis de vissen lokken. Ze komen naar je toe omdat ze denken dat je eten voor ze hebt. En het leuke is nu, dat heb je ook!

Adam Bowman, de bedenker van deze gadget, heeft de widget zo gemaakt dat je met een muisklik vissenvoer achterlaat in het water. De vissen eten dit dankbaar op. Op zijn site is het niet bij vissen gebleven. Boomkikkers, spinnen, pinguïns, een hamster, je kunt het zo gek niet bedenken. Wil je dat een pijlstaartrog jou en je lezers gezelschap houdt? Dat kan!

Ikzelf ben voor de goudvissen gegaan, als herinnering aan die zomerse middag in Amersfoort. En omdat vissen als huisdier weinig tijd vragen. Geen uitlaatmomenten ’s avonds laat, als je eigenlijk naar bed wilt. Je hoeft ze alleen maar af en toe eten te geven.