Elke Maand Een … | Wandelen in en om Zoutelande

Elke Maand Een: Route
Route: Trage Tocht Zoutelande
Afstand: 15 km
Start: Parkeerplaats aan de Nieuwstraat tegenover het Oranjeplein
Eind: Parkeerplaats aan de Nieuwstraat tegenover het Oranjeplein

Aan mooie uitzichten geen gebrek tijdens deze wandeling

Het zonovergoten Hemelvaartweekend brengen we door in een provincie waar ik slechts één keer eerder was: Zeeland. Uiteraard willen we wandelen in het Zeeuwse. Bij een korte zoektocht op internet valt mijn oog op de Trage Tocht Zoutelande. Een bekende plaatsnaam. Toen twee jaar geleden de Zeeuwse band Bløf een grote hit had met het nummer Zoutelande kende opeens heel Nederland het Zeeuwse plaatsje. Ik ook. Voor die tijd had ik er nog nooit van gehoord. Dit is mijn kans om de bezongen plaats in het echt te zien. De zeer positieve recensie van een enthousiaste wandelaar, die bij de routebeschrijving staat, helpt uiteraard ook.

“Zo’n beetje alles wat het onvolprezen landschap van Zeeland heeft te bieden komt op deze tocht wel voorbij.”

De wandeling begint op een groot gratis parkeerterrein vlakbij het strand. We zijn er om half 10 en er is nog genoeg plek. ‘s Middags blijkt dat een heel ander verhaal en zijn twee Duitse vrouwen blij dat we weggaan. Maar nu lopen we samen met andere vroege badgasten richting strand. Zoutelande maakt zich in dit zonnige Hemelvaartweekend op voor veel toeristen.

Het is altijd bijzonder als je weer de zee ziet, ook ditmaal. We lopen steil omhoog over een klinkerpaadje en komen dan op een wandelpad uit langs de zee. Voor ons zien we een vrijwel verlaten breed strand en een kalme zee. Op gelijke afstand van elkaar staan golfbrekers. In de verte zweven deltavliegers boven de duinen. Het ochtendzonnetje en de strakblauwe lucht maken het plaatje compleet. Mooi hoor, Zoutelande.

Langs de weg verwijzen een beeld van een renner en een plaquette naar de Marathon van Zeeland. Deze marathon loopt langs de kust van Burgh-Haamstede naar Zoutelande. Een mooi gebied om doorheen te lopen. Maar ook zwaar, over het strand en door de duinen. Ik lees later dat het de mooiste en zwaarste marathon van Nederland genoemd wordt. ‘Verder dan ver’ staat er onder de plaquette, ik kan me voorstellen dat dat zo voelt voor de renners.

Beeld renner Marathon Zeeland

We volgen de route richting Westkapelle. We verlaten al snel de boulevard en gaan verder over het strand. Vlakbij de vloedlijn lopen we het stuk tussen twee strandpaviljoens in. Geregeld zoeken we een plekje met genoeg ruimte om tussen de palen van de golfbrekers door te lopen. Gelukkig zijn we niet de eersten en is het een kwestie van de voetsporen in het zand volgen.

Geregeld lopen we tussen de golfbrekerpalen door
We zien veel grote zeeschepen voorbij varen

We verlaten het stand via hoge trappen, lopen nog een stuk door de duinen en gaan dan het binnenland in.

Om van het strand over de duinen te komen zijn er hoge trappen

Overal waar we kijken zijn campings, vakantiehuisjes (sommige erg mooi gelegen) en hotels. Over kleine weggetjes omzoomd door hoge meidoornheggen, onverharde paadjes langs akkers en sloten en bosweggetjes maken we een lus terug naar Zoutelande. We lopen langs een van de vele bunkers die over zijn van het landfront Vlissingen, dat deel uitmaakte van de Atlantikwall. Vlissingen had tijdens de Tweede Wereldoorlog een belangrijke positie en moest goed verdedigd worden.

Een boerderij onderweg

En dan zijn we weer in Zoutelande en beginnen aan de tweede lus. Het is een stuk drukker dan toen we hier begonnen. Het vakantieseizoen lijkt echt begonnen te zijn. Via allerlei onverharde bospaadjes doorkruisen we Zoutelande. Bij Klein Valkenisse lopen we door een mooi duinbos en gaan dan weer de duinen in. We lunchen bij een van de vele strandtenten.

Na de lunch klimmen we weer naar boven over de lange trap en hoog boven de zee kijken we uit op de grote containerschepen die dicht langs de kust varen. Het zijn schitterende uitzichten. Het strand is inmiddels een stuk drukker, overal zitten mensen en staan tentjes en parasols. Kinderen spelen in de branding. Het strand is ook aanzienlijk minder breed dan vanmorgen. Het is duidelijk vloed. De golfbrekers zijn grotendeels verdwenen in zee.

De weg terug naar Zoutelande is erg mooi. Het pad stijgt en daalt door de hoge duinen. Allerlei bloemen steken scherp af tegen het helmgras, het lichte zand en de blauwe lucht. Het ene uitzicht is nog mooier dan het andere. We komen langs een verbleekt bordje ‘Let op vliegplaats’. Dit blijkt de plek waar deltavliegers en paragliders kunnen opstijgen. De duinen zijn blijkbaar hoog genoeg voor een vliegtochtje.

Over een glooiend pad lopen we weer richting Zoutelande
Let op vliegplaats

Als we bijna weer in Zoutelande zijn, zien we een huis dat mooi opgaat in de duinen. Elke verdieping is bekleed met zand en helmgras. Dit was vast een leuke uitdaging voor de architect. En dan komt daar weer de plek in zicht waar we vanmorgen begonnen. We laten de zee achter ons en via het klinkerpaadje lopen we terug naar de auto.

Het huis gaat op in de duinen

De wandelaar die op wandelzoekpagina.nl reageerde op de Trage Tocht Zoutelande eindigt zijn reactie met “Hulde, heer Wolfs, u heeft ons een grandioze dag bezorgd.” Ik kan dit alleen maar beamen.

2019 is een lustrumjaar voor Elke Maand Een… Afgelopen jaren schreef ik elke maand over respectievelijk een museum (2015), een route (2016), een foto (2017) en een straatgedicht (2018). Dit jaar laat ik alle eerdere categorieën aan bod komen. Een overzicht van de artikelen vind je hier.

Modder

Route: Trage Tocht Duursche Waarden Den Nul
Afstand: 11 km
Startpunt: Infocentrum IJssel Den Nul
Eindpunt: Infocentrum IJssel Den Nul

duursche-waarden

Het was een bijzondere gewaarwording. Wekenlang was het koud en stond ik in mijn dikste winterjas te kleumen op perrons. Toen was opeens de lente daar. Niet officieel en ook niet meteorologisch gezien, maar voor het gevoel zeker. Blauwe lucht, zonnetje en niet onbelangrijk: 13 graden! Wandelweer bij uitstek.

De 300ste Trage Tocht leek een uitgelezen route om op een middag als deze te wandelen. De route loopt door het natuurgebied Duursche Waarden langs de IJssel tussen Wijhe en Olst. Het infocentrum Den Nul vormt het beginpunt van deze en meerdere andere wandelingen in het gebied. In het centrum kun je ook terecht voor wisselende exposities, plaatselijke producten, informatie, maar ook een cappuccino.

Niet ver van het infocentrum steken we het water over, het natuurgebied in. De brug drijft op het water en bij elke stap die we zetten, beweegt de brug en horen we een krakend geluid. Het blijkt het laagje ijs te zijn dat nog op het water ligt. De brug is niet zo breed dat je elkaar kunt passeren en de weinige wandelaars die ons tegemoet komen, wachten totdat wij aan de overkant staan. Ik kan me voorstellen dat in de zomer de rijen iets langer zijn.

duursche-waarden
Nadat we een dijk zijn overgestoken, komen we onze eerste – maar zeker niet laatste – modderpoel tegen. De smeltende sneeuw verandert tijdens deze wandeling de onverharde paden, waar de trage tochten immers om bekend staan, in een groot modderbad. De waarschuwing voor de modder in de routeomschrijving is niet voor niets. We zijn blij dat onze bergschoenen waterdicht zijn.

De routebeschrijving volgend lopen we richting een vogelobservatiehut. We verwachten er doorgewinterde vogelaars met professionele camera’s. Telelens in de aanslag om die zeldzame vogel te spotten. Dat wordt fluisteren zodirect. Maar als we de hut binnenkomen blijkt een van de vogelaars uitgebreid te telefoneren met het thuisfront. In luide bewoordingen bespreekt hij een familiekwestie. Alle vogels die zich eventueel in de buurt van de hut ophielden zijn allang verdwenen.

duursche-waarden
We pikken de route weer op en komen al snel een trekpont tegen. We glibberen er naartoe en zetten onszelf over. We worden beloond met een schitterend uitzicht over het water, omlijst door kale bomen. De stralende zon levert mooie plaatjes op. We gaan verder en komen parallel aan de IJssel te lopen. Binnenvaartschepen passeren ons en in de verte zien we het kenmerkende gemeentehuis in Wijhe liggen.

Uitzicht nadat we onszelf hebben overgezet met de trekpont
Uitzicht nadat we onszelf hebben overgezet met de trekpont

Langs de IJssel in de volle zon is het gewoon warm en ik trek mijn jas uit. Een voorbijganger merkt op dat ik wel heel zomers gekleed ben en ik kan het alleen maar beamen. We genieten van de warmte en lopen tussen pony’s en hooglanders door. We passeren een uitkijktoren die in het niet valt bij de schoorsteen uit vervlogen tijden die er naast staat. Even later zien we de steenovens die bij de schoorsteen horen. In onbruik geraakt maar nog altijd hun plek innemend in het landschap.

duursche-waarden
Een landschap dat verrassend afwissend is. Langs meertjes en de rivier, over graslanden en dijken lopen we verder, totdat we in de verte een bos zien liggen. Langs de bosrand is de sneeuw nog in groten getale aanwezig. In de sneeuw zie ik iets wat verdacht veel lijkt op een zebra. Als we dichterbij komen, blijk ik me niet vergist te hebben. Er staat echt een zebra in de sneeuw.

duursche-waarden
Een houten wel te verstaan. Mijn opmerking “Dat lijkt wel een zebra!” zal de boerin die in de tuin van de naastgelegen boerderij bezig was, wel vaker hebben gehoord. Ik kan me haar heel goed gniffelend voorstellen, terwijl ze verder werkt. Het zal heel wat reacties teweegbrengen, een zebra aan de bosrand. Ik zou er wel een dagje willen doorbrengen, halverwege het bospad. Pen en papier in de aanslag. De blogpost ‘Kijk, een zebra’ zal niet moeilijk te vullen zijn.

Statige beukenlanen in de sneeuw
Statige beukenlanen in de sneeuw

We lopen verder het bos in. De besneeuwde lange beukenlanen geven deze lentedag een winters tintje. Ook de verlaten camping ’t Haasje doet toch wat af aan het voorjaarsgevoel dat we hebben. Over asfalt gaan we verder en zien in de verte het infocentrum al weer liggen. Op een laatste stuk zeer drassig onverhard terrein, levert de zuigende modder nog een flinke strijd. Met moeite komen we vooruit, onze broeken bedekt met bruine modderspatten. Het waterlaagje glinstert lieflijk in de zon.

duursche-waarden

Als we weer op bekend terrein staan, is de modderigheid niet minder geworden. Vlak voor de dijk waar we in het begin ook overheen gingen, komen we een ouder echtpaar tegen. Glibberend door de modder bereikt de man het klaphek en probeert het galant open te houden voor zijn vrouw. Haar witte gympen zijn niet meer wit te noemen en haar voorzichtige passen verraden enige tegenzin.

Als we even later aan de cappuccino zitten in het infocentrum komt hetzelfde echtpaar binnenlopen. Dat was een kort wandelingetje. De man herkent ons, knikt en werpt een veelbetekenende blik op zijn schoenen. Deze lentedag was voor hen veel te modderig voor een fatsoenlijke wandeling. Dan maar een kopje koffie met uitzicht over de uiterwaarden. Daar is de eerste lentedag van 2017 ook heel geschikt voor.

Onhollands

Te voet/te fiets: Te voet
Route: Trage Tocht Berg en Dal
Afstand: Officieel 12 km, wij liepen er 15
Startpunt: Parkeerplaats bij Park Tivoli in Berg en Dal
Eindpunt: Parkeerplaats bij Park Tivoli in Berg en Dal

Trage Tocht Berg en Dal
Begin 2016 begon ik het nieuwe jaar met de uitdaging Elke Maand Een Route. Toen mijn vriendin dit hoorde, was de afspraak al snel gemaakt om een keer een route te wandelen. Met ‘de mannen’ uiteraard. De hare kwam oorspronkelijk uit de omgeving van Nijmegen en wist nog wel wat leuke routes. Maanden geleden prikten wij een datum in het najaar in onze agenda’s.

En toen was het oktober. Op een mistige zondag met de belofte van zon parkeerden wij tegenover pretpark Tivoli in Berg en Dal. Op het programma staat de Trage Tocht Berg en Dal. De routebeschrijving belooft twaalf kilometer klimmen en dalen langs het Filosofendal, de Elyzeese velden en de Duivelsberg. Fraaie namen die de wandeling, voordat we goed en wel begonnen zijn, alvast de nodige jeu meegeven.

Jeu, die de omgeving zelf ook al in zich heeft. We merken het op de heenweg al. Als we in de buurt van Berg en Dal komen, verandert het landschap compleet. De navigatie gebiedt ons een klinkerweggetje naar rechts te nemen, dat in het Sauerland niet zou misstaan. De weg gaat meteen omhoog en blijft stijgen totdat we het bordje Berg en Dal zijn gepasseerd. “Maximaal 10%” staat er op de bordjes. Als vakantiefietser weet ik hoe 10% voelt, zeker zo’n lang stuk en voel mee met de fietsers die we passeren.

Nadat we onze vrienden ontmoet hebben op de afgesproken plek, pakken we de navigatie erbij en duiken het bos in. Vrijwel meteen daalt het bospad en krijgen we een indruk van het ‘klimmen en dalen’. De zon is inmiddels gaan schijnen en strijklicht valt door de takken. Het paadje kronkelt door het bos over trappetjes en bruggetjes. Af en toe vangen we een glimp op van de velden die tegen de bosrand aan liggen. De mist hangt er nog in flarden overheen en biedt een fotogeniek plaatje.

Trage Tocht Berg en Dal
Onderweg komen we regelmatig bordjes tegen. Op een van die bordjes staat ‘N70’. Het lijkt een provinciale weg, maar is een 16 km lange wandelroute door het Rijk van Nijmegen en loopt over maar liefst 8 bergen. Gedeeltelijk volgt het de Trage Tocht die wij lopen. De ‘N’ staat voor Natuurroute en de 70 verwijst naar het jaar waarin de route is ontstaan: 1970. De N70 is een eerbetoon aan het jaar van de Natuurbescherming in 1970. Op andere bordjes staat een figuur die met zijn armen of vleugels gespreid in de lucht lijkt te staan. Een intrigerend beeld, maar waar dit bordje naar verwijst … ik heb het niet terug kunnen vinden.

Het bordje met de figuur met uitgestrekte armen of vleugels.
Het bordje met de figuur met uitgestrekte armen of vleugels.

Tegen lunchtijd komen we langs twee overduidelijk doorgewinterde wandelaars. In outdoorkleding zitten ze op een bankje. In hun handen een beker waar de stoom vanaf slaat. Een soepgeur komt ons tegemoet. Op de grond bij hun voeten staat een gasstelletje met een professioneel ogend windschermpje erom heen. “Lekker”, verzucht mijn vriendin. We lopen inmiddels weer in de mist en dan daalt de temperatuur snel. “Helaas”, reageren de twee mannen, “het water is op.”

Als we later op een vochtig bankje op de Boterberg onze boterhammen opeten, gaan onze gedachten naar het thermoskannetje dat nog thuis in de kast staat. Voor de komende herfstwandelingen misschien helemaal niet zo’n gek idee. Of we nemen natuurlijk een gasstelletje mee. We kijken naar het glooiende veld dat voor ons ligt en begroeten de in kleurige kleding gehulde wandelaars die ons passeren.

Mist en zon wisselen elkaar af.
Mist en zon wisselen elkaar af.

Na de lunch lopen we snel weer verder om het weer wat warmer te krijgen. Verderop is het pad veranderd in een grote modderpoel. Als we achter elkaar over een smalle strook aangestampte modder aan de zijkant lopen, komt een mountainbiker ons achterop. Hij houdt in tot wij voorbij de modderpoel zijn en haalt ons dan in. Onze opmerking dat een beetje mountainbiker toch wel dwars door de modder gaat, ontlokt hem enkel een ‘boer-met-kiespijn’-lachje. Hij was waarschijnlijk met andere dingen bezig, zoals de Meiberg die op hem (en ons) ligt te wachten. De 90 meter hoge berg heeft een stevige klim in petto. Hij doet ‘m op het kleinste blad en weet fietsend de top te bereiken. Wij kunnen alleen vol bewondering toekijken.

De taakverdeling was bij het begin van de wandeling al snel duidelijk: de mannen nemen het navigeren op zich.  Mijn vriendin en ik lopen voorop en slaan op een gegeven moment een bospaadje in. Achter ons horen we “Hey dames, hier naar rechts”. De twee oudere vrouwen met hond die we net ingehaald hebben, kijken verbaasd op en begrijpen al snel dat zij niet naar rechts hoeven. “Hij klinkt wel streng”, vertrouwt een van de vrouwen ons nog toe als we ons omgedraaid hebben en de weg weer teruglopen. Ze voegt er een vette knipoog aan toe, althans, dat had zomaar gekund.

Trage Tocht Berg en Dal
Met bijna 12 kilometer op de teller, begint de cappuccino nu wel te lonken. De brasserie die ons in de routeomschrijving in het vooruitzicht is gesteld, blijkt helaas dicht. Het biedt een verlaten indruk. Op deze zondag had het nog wel wat omzet kunnen draaien met de vele wandelaars die hier hun middag doorbrengen. Dan maar door naar de horeca aan het beginpunt.

Vlak voor het einde strekken wijngaarden zich uit over de glooiende heuvels. Een sms-je van de provider heet ons welkom in Duitsland. We zijn nauwelijks verbaasd. Dit zijn geen Hollandse landschappen meer. Een lang weekend Duitsland dat ‘altijd nog eens’ op de planning staat, zou zomaar kunnen veranderen in een lang weekend Berg en Dal. Aan de wandelingen zal het niet liggen. Die smaken naar meer en er zijn er nog genoeg over.

Onhollandse landschappen
Onhollandse landschappen

Deze wandeling telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

De eerste Trage Tocht

Te voet/ Te fiets: Te voet
Route: Apeldoorn, Trage Tocht Paleis Het Loo
Afstand: 12 km
Start: Parkeerplaats Bosloo
Eind: Parkeerplaats Bosloo
Bijzonderheid: Een dagkaart voor het Paleispark kost EUR 2,00 p.p. en is te koop bij de automaat bij de parkeerplaats.

Strijklicht valt door de takken

De laatste keer dat wij in Apeldoorn wandelden, was het zomer en leek het herfst. Vandaag was het net andersom. In de reacties op de blogpost over de zomerse wandeling werd ons aangeraden om bij zon nog eens terug te komen. Een zomerse zondag in oktober leende zich daar uitstekend voor. We keerden terug naar Apeldoorn, ditmaal voor een Trage Tocht door de kroondomeinen.

De routebeschrijving tipt ons om op een gratis parkeerplaats te gaan staan, een kilometer verder dan de officiële parkeerplaats van Paleis Het Loo. We blijken niet de enige. Hardlopers, maar vooral veel wandelaars waren ons voor en met moeite vinden we een plekje. We stappen uit op een zonovergoten plek midden in het bos. Voor de vorm nemen we onze jas mee, het is tenslotte oktober, maar trekken deze na een paar kilometer al weer uit.

Het is even zoeken naar de route, maar een kruip-door-sluip-door paadje brengt ons op het pad. Het bos ligt er schitterend, welhaast sprookjesachtig bij. Strijklicht valt door de takken. Spinnenwebben, bezaaid met talloze dauwdruppeltjes, bezetten struiken, grassen en bomen. De bladeren van de verschillende soorten bomen en struiken beginnen al te kleuren en lichten op in het zonlicht. Her en der slingeren paadjes door het heuvellandschap.

Achterpark Apeldoorn

Het is de ideale boswandeldag. Genietend vervolgen we onze trage tocht. Ik had er nog niet eerder één gelopen, hoewel er inmiddels al 200 schijnen te bestaan. Tochten over zoveel mogelijk onverhard wandelpad dwars door boerenland en natuur. Ik had me er onbewust ook verlaten weggetjes bij voorgesteld. Niet realistisch op een dag als deze, besef ik al snel.

We lopen verder door het zogenaamde Achterpark, dat in de ijstijd zijn huidige vormen heeft gekregen en komen langs het oude aarden fort Frederik Hendrik. Koning Willem III heeft dit fort samen met nog twee andere forten in 1854 en 1855 aan laten leggen, mogelijk als werkverschaffing. Op de kaart in de routeomschrijving zie je goed de omtrek van dit fort.

Achterpark Apeldoorn

Een paar kilometer verder veranderen de weggetjes. We lopen door smalle holle paden, aan weerszijden bedekt met mos. In een bocht zien we een met een rieten dak overdekt bankje met uitzicht op wat een spreng blijkt te zijn, een paar meter in de diepte. Het bronwater wordt vanuit een druppelvormig bassin via hand gegraven smalle kanaaltjes naar vijvers en fonteinen in de paleistuin gevoerd. Tijdens onze wandeling komen we er nog veel meer tegen. Het water dat er doorheen stroomt is verbazingwekkend helder.

Via bruggetjes en nog meer sprookjesachtige paden lopen we het Paleispark in en komen we uiteindelijk bij de Veldvijvers aan. Het is een plaatje. Een strakblauwe lucht, bomen die al beginnen te kleuren, de witte paviljoenen en ook hier weer kristalhelder water. Bij een van de paviljoenen zien we dat het water ook druk bevolkt is. Grote karpers krioelen door elkaar.

Veldvijvers Paleispark Apeldoorn

Na de vijver rond te hebben gelopen, gaan we verder richting Forellenvijver. Door de karpers waren onze verwachtingen hoog gespannen, maar helaas. Geen forel gezien. Via de zijkant van Paleis het Loo komen we langs de stallen en het rijtuigenmuseum. We duiken het bos weer in en zien dan tussen de bomen een begraafplaats opdoemen. Het blijkt het dierenkerkhof van de Oranjes te zijn. Veel paarden hebben hier hun laatste rustplaats gevonden, maar ook honden en katten liggen onder de met mos bedekte graven. Het oudste graf stamt uit 1886 en is van Baby, de pony van de toen 6 jaar oude prinses Wilhelmina.

Dierenkerkhof Paleispark Apeldoorn

De parkeerplaats is nu niet ver meer. Via een van de weinig verharde wegen van deze wandeling lopen we een tijd lang langs een immens hertenkamp. De beesten hebben aan ruimte geen gebrek. Glooiend grasland strekt zich uit in de verte. Her en der bieden bomen schaduw voor de oktoberzon.

En die zon was er in overvloed vandaag. We hadden geen betere dag uit kunnen kiezen. Terugkeren naar een zonnig Apeldoorn was een goede zet.