Bekbergerpad: glooiende enken en oude bossen

Route: Klompenpad Bekbergerpad
Afstand: 13 km
Start: De Ruitersmolen, Tullekensmolenweg 47 in Beekbergen
Eind: De Ruitersmolen, Tullekensmolenweg 47 in Beekbergen

Op een zonnige woensdagochtend blijken mijn man en ik beide vrij te zijn. We grijpen onze kans om een van de klompenpaden op de Veluwe te wandelen, die in de weekenden druk belopen zijn. We kiezen voor het Bekbergerpad. Geen verkeerde keuze, zo blijkt.

We zijn vroeg en parkeren om kwart over acht de auto bij de Ruitersmolen. Schilders zijn al druk in de weer bij deze eeuwenoude graanmolen, van oorsprong een papiermolen. In de jaren 80 is de toen zwaar vervallen molen opgeknapt en sindsdien draait het waterrad weer in de Oude Beek. De schildersteigers maken de foto toch iets minder spectaculair.

Waterrad van de Ruitersmolen met steigers

We besluiten de route met de klok mee te lopen. Langs een houten watermolenrad die al lange tijd geen dienst meer lijkt te doen, komen we al snel op de eerste akkers uit. Er ligt nog rijp op van de koude nacht. Via kleine weggetjes en een SRV winkel (het is lang geleden dat ik een SRV wagen zag rijden!) ontvouwt zich voor ons een weids uitzicht. Glooiende akkers zover het oog strekt. Een prachtig gezicht met die zon erbij.

De route leidt ons over een klein pad dwars over de akkers. We zijn de enige wandelaars op deze doordeweekse ochtend. In de verte zien we een hondenuitlater voortsjokken. Aan de rand van de akker staat een bankje in de zon met een prachtig uitzicht. Hoewel we er net een paar kilometer op hebben zitten, houden we ons aan onze stelregel: ‘maak gebruik van mooie bankjes, je weet niet wanneer en of er een volgende komt’. Met een kopje koffie genieten we van het landschap.

Leuke paadjes over uitgestrekte akkers

Hierna duikt de route de oude Veluwse bossen in. De paden stijgen en dalen licht. Uit de verte zien we het voormalig sanatorium Immendaal voor TBC-patiënten uit Rotterdam. Tegenwoordig heeft het gebouw nog steeds een verpleegfunctie. Ook de andere gebouwen die we tegenkomen lijken onderdeel te zijn van een zorgorganisatie. Het ligt er mooi, zo in de bossen.

Voormalig sanitorium Immendaal

Via Villa Grafzicht, met inderdaad zicht op een boomrijke begraafplaats en langs tennisbanen, waar druk getennist wordt door Beekbergse senioren, lopen we de plaats in. De Nederlands hervormde kerk uit de 15e en 16e eeuw waar we langslopen is het oudste bestaande gebouw in de gemeente.

Nederlands hervormde kerk Beekbergen

Aan de rand van de bebouwing staat een monument voor de exodus uit Arnhem die op gang kwam door Operatie Market Garden in september 1944. Deze militaire operatie, bedoeld om strategische bruggen op Nederlands grondgebied te veroveren, mislukte. Arnhem bleek een brug te ver. 95.000 mensen uit Arnhem en omgeving sloegen op de vlucht, o.a. richting Apeldoorn en omgeving. Om aan geallieerde vliegtuigen duidelijk te maken dat ze vluchtelingen waren, hadden zij witte doeken bij zich. Helaas werkte dit niet altijd. Bij een geallieerde luchtaanval bij Beekbergen stierven tientallen vluchtelingen. Het monument herdenkt de mensen die op de vlucht sloegen, maar ook de mensen die hen opvingen.

Monument voor de exodus uit Arnhem

We lopen de enk (een hoog gelegen veld of akker) konijnenkamp op. We kijken uit over een uitgestrekt glooiend veld. Met de Hollandse lucht erboven is het een plaatje. Geleidelijk lopen we het bos weer in. Een turquoise houten huisje valt op. Het blijkt het voormalige tennishuisje bij de tennisbanen te zijn van kasteel Spelderholt, een landhuis uit 1908. De tennisbanen zijn al enige tijd verdwenen.

De enk konijnenkamp
Het tennishuisje bij kasteel Spelderholt

Over wederom een enk, de Engelanderenk, lopen we het bosgebied Bruggelen in. De Beekbergse enken behoren tot de oudste enken van Nederland. De glooiingen vinden hun oorsprong in een stuwwal die hier in de ijstijd is ontstaan. Het levert vele eeuwen later mooie plaatjes op.

Het pad slingert door het bos heen en brengt ons dicht bij de A1. We zien zelfs een tijdje de auto’s voorbijrazen. Het laatste stuk volgen we de Oude Beek die langs meerdere molens stroomt. Naast de Ruitersmolen waar we deze wandeling startten, stroomt de beek ook langs de Tullekensmolen. Het gebouw uit de 16e eeuw herbergde ooit een graanmolen, een papiermolen en een wasserij. Tegenwoordig is er een Ford-museum in gevestigd.

Tullekensmolen

Het laatste stukje van het pad is nog verrassend mooi. In de beek zien we de wolken weerspiegeld. Over kleine paadjes lopen we om de Ruitersmolen heen, passeren een hoop bankjes, een bijenkorf en veel speenkruid. Bij de auto aangekomen zijn we het er over eens dat we een prachtige wandeling hebben gelopen met veel afwisseling. Ons beide wacht een middag met werk, maar met zo’n ochtend is dat geen enkel probleem.

Oude Beek

Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

Vrijheijtpad: door het buitengebied van Elburg

Route: Klompenpad Vrijheijtpad
Afstand: 14 km (zonder verlenging 11 km)
Start: Havenkade 21 Elburg (parkeerplaats De oude Vos)
Eind: Havenkade 21 Elburg (parkeerplaats De oude Vos)

Vorig jaar liepen we het Eekterpad bij Oosterwolde. Bij Elburg waren toen net twee nieuwe Klompenpaden geopend, we wandelden een tijdje gelijk op met één van die twee: het Vrijheijtpad. Sinds die wandeling staat dit pad op mijn nog-te-wandelen lijstje. Op een vroege zondagochtend met af en toe een buitje is het zover.

Op een parkeerplaats bij de haven zetten we de auto neer en doen onze wandelschoenen aan. Een hondenuitlater komt aanlopen en begint een praatje. Hij gaat ervan uit dat we vissers zijn. Dat we niet in het groen gekleed zijn, geen hengels of een enorme paraplu bij ons hebben, doet niets af aan zijn beeld. We wijzen op onze rugzakken en wandelschoenen en dan valt het kwartje pas. Als we van de parkeerplaats naar het beginpunt van het pad lopen, begrijpen we waarom hij die associatie had. In de haven zijn op deze vroege zondagochtend veel vissers te vinden die vast hun auto’s op dezelfde parkeerplaats hebben gezet.

Een van de stadspoorten van Elburg

We lopen de route met de klok mee. Dat betekent dat we eerst een stukje stadswal meepakken. Deze wandeling komt niet binnen de stadsmuren van het oude vestingstadje. Voor ons geen probleem. Elburg kennen we van o.a. het Westerborkpad. Voor wie de stad niet kent, maak aan het einde van je wandeling zeker even een rondje door het oude centrum. Het is de moeite waard.

Grote of Sint-Nicolaaskerk

Met zicht op de stompe toren van de Grote of Sint-Nicolaaskerk verlaten we de stadswal en worden meteen een drassig weiland ingeleid. Over zeven bruggetjes (het pad heet ‘De zeuven vondertjes’) lopen we naar De Vrijheid, een wijk van Elburg en tevens naamgever van dit pad. In de 14e eeuw lagen hier twee buurtschappen met dezelfde naam: De Groote Vrijheid en De Kleine Vrijheid. Een Vryheit is het rechtsgebied dat tot de stad behoort.

Over de Tempelweg verlaten we de stad. Op het onverharde pad, geflankeerd door wilgen kwetteren de vogels naar hartenlust. Hier en daar zien we de eerste blaadjes voorzichtig verschijnen. De lente komt eraan. We komen uit op de Melksteeg. Over deze smalle weg liepen boeren vroeger naar de graslanden in de polder om daar hun koeien te melken.

Tempelweg

Langs een bijenhouder die eigen honing verkoopt en gratis onkruid aanbiedt (wel zelf plukken), komen we in de buurt van Oosterwolde. Hier zien we de markering van het bekende Eekterpad en lopen een tijdje gelijk op. Als we Oostendorp naderen slaan we af voor de routeverlenger die ons via een klein paadje langs een industrieterrein naar Landgoed Zwaluwenburg brengt. Het landhuis stamt uit 1728 en wordt beschouwd als een van de fraaiste 18e-eeuwse landhuizen van Gelderland.

Zwaluwenburg

Dit is bekend terrein, het Westerborkpad loopt hier ook en als we later neerstrijken op een bankje in de Dr. A. Vogeltuinen (vrij toegankelijk) denk ik terug aan de Groene Wissel die ik hier jaren geleden liep. De wandeling werd toen begeleid door harde knallen van het nabijgelegen militaire oefenterrein. Vandaag is het stil. De kruiden en planten die hier op ecologische wijze worden gekweekt moeten nog uit hun winterslaap komen, op enkele narcissen en helleborussen na. Over een paar maanden ziet het er hier heel anders uit.

Dr. A. Vogeltuinen

Via Landgoed Schouwenburg, waar koningin Juliana regelmatig logeerde bij haar hofdame Jacoba Catharina van Sytzama, komen we op echt boerenland uit. Op het drassige weiland proberen we zoveel mogelijk de modder en mest te omzeilen. Langs een sloot en door een paardenweide is dit een uitdaging. Met bemodderde schoenen komen we op een asfaltweg uit die ons weer naar Oostendorp leidt.

We lopen een stukje langs de Zuiderzeestraatweg om vervolgens over een klein paadje langs sportvelden weer richting Elburg vesting te slingeren. We blijven aan de overkant van het water lopen en met een bocht om de vesting heen komen we weer bij de haven uit. Het aantal vissers is flink toegenomen en ook het publiek is danig gegroeid. Dagjesmensen blijven staan, locals kijken toe, half hangend op hun fietsen.

Zuiderzeestraatweg

Op de klompenpadensite zijn de meningen verdeeld over dit pad. Vooral het stuk langs de Zuiderzeestraatweg wordt als teleurstellend ervaren. Wij kijken terug op een mooie afwisselende wandeling. Onverwachte paadjes door weilanden met leuke bruggetjes worden afgewisseld met kleine plattelandsweggetjes, verschillende landgoederen en inderdaad een drukke weg. Wij liepen er op zondagochtend. Toen was die weg waarschijnlijk lang niet zo druk als anders. Het is echter een klein gedeelte van de route. Als ik thuis mijn bemodderde schoenen uit de auto haal, is het zeker niet de drukke weg waar ik als eerste aan denk.

Leuke paadjes en overstapjes

Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

Klompenmakerspad: Oene in de mist

Route: Klompenpad Klompenmakerspad
Afstand: 11 km
Start: Café Restaurant Dorpszicht, Dorpsstraat 10 Oene
Eind: Café Restaurant Dorpszicht, Dorpsstraat 10 Oene

Het Klompenmakerspad: het klinkt als het klompenpad der klompenpaden. In werkelijkheid is het een ode aan Oene, van oudsher een klompenmakersdorp en het startpunt van dit pad. De vele klompen onderweg aan paaltjes, op borden en in rekken laten je dit niet vergeten.

Een echt klompenmakerspad

Het is nog voor negenen op een zondagochtend als wij onze auto parkeren op een verlaten parkeerplaats bij het café midden in het dorp. Het is mistig en stil. Met de hoop op een zonnetje keren wij het café de rug toe en volgen de rode klompjes, de bordjes ‘Welkom’ en ‘Zet hem op!’ richting de kerk.

Kerk Oene

We lopen over de Houtweg, een naam die herinnert aan de klompenmakerij. Langs de weg staan rijen populieren die op grote schaal werden aangeplant om er klompen van te kunnen maken. In 1900 telde Oene ruim 70 klompenmakers, rond 1923 nog 30. Heden ten dage is er geen enkele klompenmaker meer over in het dorp.

Een enthousiaste bewoner

Na het begroeten van een enthousiast varken lopen we de Stroombreeddijk op, een dijk langs de Stroombreed en blijven dit onverharde pad lange tijd volgen. Door de mist zien we weinig. Af en toe doemen de vage contouren van hoogspanningsmasten, bomen en een reiger op. En dan is daar opeens een reuzeknijper.

Stroombreeddijk

De grote broer van de knijper waar je normaal gesproken je was mee ophangt, draagt de tekst ‘knijp er eens tussenuit!’ en dat is precies wat we deze ochtend aan het doen zijn. Mijn medewandelaar probeert de knijper uit door op het uiteinde al zijn gewicht in de strijd te werpen. De reuzeknijper blijkt uitstekend te werken. Het wasgoed kan zo aan de hoogspanningskabel gehangen worden, zoals mijn zwager suggereert via de familie-app, na het zien van onze foto.

Reuzeknijper

In de grijsheid om ons heen is nog best wel wat te zien. Zo komen we langs een monument voor de bemanning van een Engelse bommenwerper die op deze plek in juni 1944 werd neergeschoten. Bij het verlaten van de Stroombreed bij de Vloeddijk passeren we een monumentale sluis. De keersluis moest bij hoog water het water uit de IJssel keren om de ontgonnen gronden erachter te beschermen.

Monumentale sluis

Door weilanden en over stille weggetjes komen we langs een indrukwekkende boerderij met de veelzeggende naam Landmans Welvaren. Zoals wel meer IJsselhoeven staat het voorhuis met rieten dak dwars op het achterste gedeelte, waar de koeienstal met deel was.

Landmans Welvaren

Tot nu toe waren we geen andere mensen tegengekomen. De zondagse koude mist nodigt niet direct uit tot een wandelingetje. Als we echter op een bankje neerstrijken voor een warme kop koffie lijkt Oene en omstreken wakker te zijn geworden. Hardlopers, wielrenners, wandelaars en hondenuitlaters komen vriendelijk groetend voorbij.

Na de koffie komen we via weilandpaadjes uit op het terrein van een aardbeienkweker. Gerrit en Trijnie Bronsink lijken een groot bedrijf te hebben met aanzienlijke kassen maar ook een terras en een winkel. Nu is alles gesloten, maar voor de klompenpadwandelaar in aardbeientijd lijkt me dit een uitstekende stop. Dit is overigens niet de eerste kwekerij die we tegenkomen op deze route. Het pad loopt langs allerhande kwekerijen maar ook diverse malen eroverheen. Dat is het leuke van de klompenpaden, ze brengen je op plekken waar je anders niet komt.

Aardbeienkwekerij

Gezellig pratend volgen we de markering totdat ik de app er weer bij pak. We hadden de routeverlenger willen doen die de totale afstand op 14 kilometer zou brengen, maar zijn de afslag zonder het te beseffen voorbijgelopen. De routeverkorters op dit pad zijn niet gemarkeerd, maar de routeverlenger dus ook niet. Mocht je de route willen verkorten of verlengen, hou dan de app erbij. Dit pad is overigens één richting op gemarkeerd en wordt onderhouden door de cliënten van een zorgorganisatie uit Oene. De hoofdroute zelf is goed voorzien van rode klompjes.

Mijn medewandelaar vindt het niet erg om de verlenging over te slaan en we besluiten door te lopen naar de auto. Voordeel is wel dat we nu langs boerderij ’t Klooster komen waar het in het begin van de 20ste eeuw afgebroken klooster Nazareth stond. De vrouwen die dit klooster ingingen legden geen kloostergelofte af en namen hun bezittingen mee. Hun hogere doel was het verzorgen van de wezen.

Boerderij ’t Klooster

Bij de parkeerplaats blijkt het aantal auto’s vervierdubbeld. Een wandelaar die bij het klompenpadenbord de route bekijkt, vraagt met enige verbazing of wij al weer klaar zijn. “Jazeker”, is ons antwoord, “en het was lekker rustig”. Hoofdschuddend om van die vroege opstaanders op de zondag, loopt hij samen met zijn vrouw richting de rode klompjes en de bordjes ‘Welkom’ en ‘Zet hem op!’.

Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

Holhorsterpad: een pad vol tegenstellingen

Route: Klompenpad Holhorsterpad
Afstand: 11 km
Start: Dorpshuis, Beemterweg 25A, Beemte Broekland
Eind: Dorpshuis, Beemterweg 25A, Beemte Broekland

Hoewel de weersvoorspellingen niet geweldig zijn, willen we er deze ochtend toch even uit. Het wordt het korte Klompenpad Holhosterpad. De reacties in het gastenboek op de Klompenpadensite zijn voor dit pad wisselend. De ene wandelaar vindt (het geluid van) de snelweg een afknapper, de ander prijst juist de routemakers die de leuke kleine paadjes door de natuurgebieden hebben gezocht. Het maakt me nieuwsgierig.

Het is net licht en miezerig weer als we de auto bij het dorpshuis in Beemte parkeren. Dit dorp van 300 inwoners ligt net boven Apeldoorn en behoort tot de kern Beemte Broekland. In 2018 is het nog tot mooiste plaats van Gelderland verkozen. Met dit donkere, grijze weer kunnen we ons daar nu weinig bij voorstellen.

Mooiste plaats van Gelderland

We verlaten het dorp en komen al snel tussen het Apeldoorns Kanaal en de Grift te lopen. Deze laatste is een in de 14e eeuw gegraven vaart van Apeldoorn naar Heerde. Het voert het water van de beken en sprengen af waar ooit veel papiermolens langs stonden (op het niet ver hier vandaan gelegen Horsthoekerpad bij Heerde loop je zelfs nog langs zo’n voormalige papiermolen). In de Grift komt de Papagaaibeek uit. Ook loopt er een Papagaaiweg. Beide namen voeren terug naar Hoeve de Papagaai. De oorspronkelijke boerderij uit 1700 staat er niet meer, maar een herbouwde versie draagt dezelfde naam en staat er nu nog steeds.

Leuke bruggetjes

Over een mooi ambachtelijk ogend bruggetje steken we het water over en lopen over kleine weggetjes naar een Apeldoorns industrieterrein. Vlak voor een grote weg hebben we twee mogelijkheden, een voor natte en een voor droge tijden. Hoewel deze ochtend geenszins droog te noemen is, nemen we toch het droge tijden-paadje. Door de modder lopen we door een brede houtwal en zien puttertjes, winterkoninkjes en een goudvink. Ons schoeisel is gelukkig modderproof.

Na een drukke weg overgestoken te hebben, lopen we over een klein paadje langs het industrieterrein. Het Apeldoorns Kanaal ligt aan onze linkerhand. We nemen wat afslagen, komen nog meer bedrijven tegen en lijken dan weer de stad uit te lopen. Aan het wolvenbos zien we een aantal onverwachte boerderijen. De geluidswal denken we even weg, evenals het geluid van de Oost-Veluweweg en een hoog kantoorgebouw dat we ettelijke kilometers blijven zien. Het is een vreemde gewaarwording, deze plattelandsbeleving midden in de bedrijvigheid. Ik vraag me af hoe de bewoners het hier vinden.

Tegenstelling platteland en stad

We lopen door een jong bosje met veel water. Dit stukje natuur heeft de gemeente Apeldoorn ontwikkeld als compensatie voor de uitbreiding van het bedrijventerrein vlakbij. Drassige weilanden volgen en we komen op de Holhorsterweg uit. Holhorst is een oud gebied in Beemte Broekland (en de naamgever van het Klompenpad). Een horst duidde een met bomen begroeide hoogte in een laag gebied aan. Aan de Holhorsterweg stonden ooit twee boerderijen met de naam Holhorst, waarvan er nu nog één terug te vinden is.

Nieuwe, enigszins drassige natuur

We gaan onder de Oost-Veluweweg door via een tunnel vol mooie street art. 15 street art en graffiti kunstenaars hielden in augustus 2020 een zogenaamde jam met het thema natuur. Dat zie je goed terug op deze Laan van Zodiak. Mijn eerste Klompenpad met street art!

Street art Laan van Zodiak

We kruisen de A50 en komen in de Weteringse Broek uit, een agrarisch natuurontwikkelingsproject waar veel knobbelzwanen voorkomen. Wandelaars waarschuwden op de Klompenpadensite voor modder op dit pad. Ze hebben niks teveel gezegd. In dit natte gebied met akkers, graslanden en water van het Apeldoorns Kanaal, de Grift en de weteringen ploegen we door de modder en is het pad af en toe verdwenen onder een laag water. Laarzen of hoge waterdichte wandelschoenen zijn aan te bevelen in deze natte jaargetijden.

Weteringse Broek

Nadat we wederom de A50 kruisen is het niet ver meer naar het startpunt in Beemte. We concluderen dat dit niet één van de mooiste Klompenpaden is, maar wel een bijzondere. De tegenstelling tussen natuur en snelweg, kleine paadjes en industrieterrein is enorm. Op de achtergrond is tijdens een groot deel van de wandeling het continue gezoem van grote wegen aanwezig. Dit is ook Nederland. Complimenten aan de routemakers dat ze in deze stedelijke omgeving toch nog de natuur en de leuke paadjes hebben weten te vinden.

Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

Loobrinkerpad: door Kievitsveld en Vossenbroek

Route: Klompenpad Loobrinkerpad
Afstand: 10 km
Start: Dorpshuis De Hezebrink, Ds. van Rhijnstraat 69, Emst
Eind: Dorpshuis De Hezebrink, Ds. van Rhijnstraat 69, Emst

Het is nog schemerig als ik aankom bij het dorpshuis in Emst. Ik had de zonsopgang vanmorgen iets te enthousiast ingeschat. Er wordt sneeuw en gladheid voorspeld vanmiddag, daarom ben ik al vroeg uit de veren. Een maand geleden stond ik hier ook. Er beginnen hier namelijk twee Klompenpaden. In december liep ik het Schaverensepad, westelijk van Emst. Vanochtend staat het Loobrinkerpad op het programma, aan de oostkant van het dorp. Het buurtschap Loobrink is de naamgever van dit pad.

Het is stil in Emst. Al snel ben ik het dorp uit en loop over kleine weggetjes naar de Smallertsweg. In de verte zie ik een hoop mensen en een aantal retro bushokjes. Is het een motorcross, een dorpsfeest, een busstation? Ik kom niet dichtbij genoeg om er een goede blik op te werpen, maar de Klompenpaden-app geeft het antwoord. Hier zit een forellenkwekerij met visvijvers. Wat ik daar zie zijn vissers die al vroeg in de kou, in een bushokje, aan het vissen zijn. Zij liever dan ik!

Even later loop ik langs de parkeerplaats. Borden maken duidelijk dat hier naast visvijvers ook een speelpark, horeca en een kaarsenmakerij zit. Een plek voor een dagje uit. Hoewel in deze tijden van lockdown waarschijnlijk alleen de visvijvers open zijn. Het ligt aan de Smallertsebeek, aangelegd voor de papierindustrie. Een naam die ik bij het Schaverensepad ook al tegenkwam.

Smallertsebeek

Na enig gezigzag kom ik in Recreatiegebied Kievitsveld uit. Ik loop langs verschillende plassen, sommige al rond 1900 aangelegd als kweekvijvers, andere zijn bij de aanleg van de A50 ontstaan door zandwinning. De Smallertse plas is de grootste en uitgerust met een waterskibaan. Op een paar hondenuitlaters is het er verlaten. Meerkoeten en aalscholvers hebben de plas voor zichzelf.

Smallertse plas

In het gastenboek op de Klompenpadensite wordt bij dit pad gewaarschuwd voor modder. Daarom heb ik vanochtend mijn lage wandelschoenen verruild voor mijn bergschoenen. Dat blijkt geen verkeerde keuze. Het pad naar de plassen is knap modderig, maar ook de route die volgt door natuurgebied Het Vossenbroek vormt een modderige uitdaging.

Modder in Het Vossenbroek

Het natuurgebied wordt doorsneden door de A50, die ook duidelijk te horen en af en toe te zien is. Het is geen wonder dat het er modderig is. Het gebied ligt laag, water kan niet weg en er komt kwelwater uit de Veluwe aan het oppervlak. In andere jaargetijden bloeien hier bijzondere planten. Ook is er een elzenbroekbos, vrij zeldzaam in Nederland. Zoals wandelblogger Klaske de Jong mij op Instagram aanraadt: hier moet ik in de lente of de zomer nog maar eens terugkomen.

Door afwisselend open en bosrijk landschap loop ik weer richting Emst. Het Loobrinkerpad loopt een stukje op met het tracé van het voormalig baronnenlijntje van Apeldoorn naar Hattem. Er ligt nu een fietspad, de straat heeft de toepasselijke naam ‘Spoorstraat’. Oorspronkelijk liep het spoor van Apeldoorn naar Paleis het Loo waar koning Willem III woonde. In 1886 werpt de lobby van een paar adellijke burgemeesters (vandaar de naam ‘baronnenlijntje’) zijn vruchten af en wordt de lijn doorgetrokken naar Hattem. Tot in 1950 werden er personen vervoerd op het lijntje.

Spoorstraat

Vlak voor Emst kom ik op de route die ik een paar uur daarvoor ook liep. Het is nog een klein stukje naar het dorpshuis waar de bronzen jongen nog steeds verdiept is in een spelletje mens-erger-je-niet (zie mijn wandelverslag van het Schaverensepad voor een toelichting). In tegenstelling tot vorige keer is het niet beduidend drukker geworden. Onderweg heb ik ook slechts één wandelaar gezien. Zou de sneeuwvoorspelling de mensen binnen hebben gehouden? Of is het de vroege zaterdagochtend?

Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

Horsthoekerpad: over heideveld en langs sprengen

Route: Klompenpad Horsthoekerpad
Afstand: 17 km (15 km zonder routeverlenger)
Start: Parkeerplaats Uitspanning de Schaapskooi, Elburgerweg 31 Heerde
Eind: Parkeerplaats Uitspanning de Schaapskooi, Elburgerweg 31 Heerde

De Renderklippen kom ik regelmatig tegen op Instagram. De meest mooie foto’s komen voorbij van de glooiende uitgestrekte heidevelden tussen Heerde en Epe. Al dan niet met schapen. Het is een van de gebieden in Nederland waar het ’s nachts nog echt donker is, door de ligging ver van steden. Hoog tijd om zelf het gebied te verkennen. Een korte zoektocht leert dat er een Klompenpad door het gebied loopt. De keuze is snel gemaakt. Op de tweede dag van het jaar betreed ik bij het eerste daglicht op aanwijzing van twee rode klompjes de grote stille heide.

Alhoewel, stil kan ik het niet noemen. Ondanks de weinige auto’s op de parkeerplaats word ik na twee meter al gepasseerd door twee hardlopers, stap ik opzij voor een elektrische fietser en hoor ik in de verte het geblaf van meerdere honden. Ik loop langs de uitspanning die nu dicht is. Opvallend is dat er behalve fietsen ook paarden geparkeerd kunnen worden. Hoewel ik geen enkel paard tegenkom, blijkt bij terugkomst op de parkeerplaats deze niet alleen helemaal vol te staan met auto’s maar ook met meerdere paardentrailers. Blijkbaar is dit een goed gebied om paard te rijden.

Veluwse heideschapen

De heide is in mist gehuld, wat het een mysterieus tintje geeft. De schaapskudde van Veluwse heideschapen staat vandaag in een veld achter een hek bij de schaapskooi. De schaapshonden zitten in hun hokken en zijn van verre te horen. Ik besluit de twee kilometer lange routeverlenger te doen. Deze brengt me naar het pluizenmeer, genoemd naar het veenpluis dat hier vroeger stond. Eens was dit een schapenwasplaats. Zomers trekt dit water veel dieren aan, waaronder verschillende soorten libellen. Nu ligt het meertje er verlaten bij.

Pluizenmeer

Ik kom steeds meer hondenuitlaters tegen. De honden mogen hier loslopen. Nu ben ik geen groot fan van loslopende enthousiaste honden. Daarom wandel ik vandaag de route bewust tegen de klok in zodat ik eerst over de Renderklippen kom. Het plan was om de grote massa hondenuitlaters voor te zijn. Hoewel ik nu een stuk of 20 honden tegenkom, vermoed ik dat het vanmiddag nog een stuk drukker is. Iedereen groet vriendelijk, de honden rennen vrolijk voorbij.

Renderklippen in de mist

Ik beklim een paar heuvels die onderdeel zijn van de Veluwse stuwwal en duik dan het bos in. Naast de mist is het ook zachtjes gaan regenen. Ik ga ervan uit dat het slechts een buitje is en loop stevig door. In het bosgebied liggen meerdere sprengenbeken die je als wandelaar af en toe kruist over kleine houten bruggetjes. De Noordelijke, Middelste en Zuidelijke Horsthoekerbeek zijn aangelegd voor de papierindustrie.

Bruggetje over een sprengenbeek

Nadat ik – in inmiddels een stevige regen – bij buurtschap Horsthoek (de naamgever van het Klompenpad en de beken) een groot transferium en de A50 passeer, loop ik via kleine paadjes over boerenland naar een oorspronkelijke papiermolen aan de Noordelijke Horsthoekerbeek. Na 1840 ging het niet meer zo goed met het papier maken. Deze molen van Rakhorst is toen omgebouwd tot korenmolen.

Molen van Rakhorst, oorspronkelijk een papiermolen

Ik wandel langs akkers en door boomgaarden en geleidelijk wordt het droog. Op een nat bankje spreid ik een plastic zak uit en geniet van mijn warme koffie (lang leve de thermoskan!). Verder maar weer, naar het landgoed rondom Huize Bonenburg, een landhuis uit de 17e eeuw. Hier maakt het pad een lus langs het Apeldoorns Kanaal en door het bos om weer uit te komen aan de andere kant van het landhuis.

Huize Bonenburg

De route duikt hier Heerde in. Langs de randen van oudere en nieuwere woonwijken, waarvan sommige nog in aanbouw, slagen de routemakers erin veelal op onverharde paden te blijven. De uit één plank bestaande bruggetjes over sloten en natte gedeelten maken het uitdagend. Aan de rand van Heerde kom ik de eerste andere klompenpadwandelaars tegen. Voor mij is het nog een paar kilometer, zij zijn net begonnen.

Over planken, door boomgaarden en over boerenland

Via een viaduct over de A50 kom ik weer in het bos bij de Renderklippen terecht. Gezien de vele mountainbikesporen in de modder, lijken deze paden niet alleen door wandelaars gebruikt te worden. Ik zie echter vandaag geen enkele MTB-er. Wel twee paard en wagens die naast elkaar in volle draf voorbij komen. Een opmaat voor wat ik op de parkeerplaats bij de schaapskooi aantref. Verschillende mensen in paardrij-outfit zadelen hun paarden voor een frisse rit in een mooi gebied. Hier kom ik zeker nog een keer terug als de zon schijnt.

Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

2020 | Terugblik op mijn wandeljaar

Teutoburgerwald in januari tijdens de Teutoschleife Holperdorper

2020 was in meerdere opzichten een bijzonder jaar. Veel plannen gingen niet door. Maar er kwamen andere dingen voor in de plaats. Met name buitenactiviteiten zoals kanotochten, fietsritjes en wandelingen, heel veel wandelingen. In mijn veelal lege weekenden zocht ik in alle vroegte de natuur op. Ver weg van de mensenmassa’s ontdekte ik de schoonheid en het gemak van Klompenpaden, verkende nieuwe Groene Wissels en Trage Tochten en begon aan maar liefst twee nieuwe Streekpaden en één nieuwe Lange Afstandswandeling (LAW).

De ontdekking van de fiets-auto combinatie maakte de van A-naar-B wandelingen een stuk toegankelijker. Waarom ik dit niet eerder heb gedaan … Geen afhankelijkheid van openbaar vervoer dat in weekenden niet rijdt of op een bepaald traject überhaupt niet aanwezig is. Gewoon met de auto naar het eindpunt, op het fietsje naar het beginpunt, terug wandelen en dan de fiets ophalen. Dodelijk eenvoudig.

LAW’s

Het Marskramerpad bleef dit jaar bij één etappe. Ik loop dit pad samen met een vriendin die niet in de buurt woont en ons eerste wandelweekend was begin maart. Niet alleen gooide corona niet lang daarna roet in het eten, maar ook een Tweede Wereldoorlog bom maakte dat we onze tweede etappe van dat weekend niet konden lopen. We hopen in 2021 eindelijk Overijssel te kunnen verlaten om de Veluwe te ontdekken.

Het Pieterpad gaat voorspoedig en brengt me op mooie plekken, maar is nog lang niet klaar. De eerste etappe vanaf Pieterburen moet ik nog steeds lopen en hoop ik toch wel in 2021 te doen. Ook ligt Gelderland in de planning. Vanaf Holten gaat het nu eerst richting Laren. Ik ben heel benieuwd waar ik eind 2021 eindig.

Pionierspad: Uitzicht op de Bovenwijde bij Giethoorn

En dan het Pionierspad. Flevoland stond al een tijdje op het wandellijstje en het plan was om in 2021 met deze LAW door de polder te beginnen. In december lonkte het pad teveel en besloten we om toch al de eerste etappe te doen. Bij koud maar zonnig winterweer liepen we van Steenwijk naar een welhaast verlaten Giethoorn. Begin 2021 verder door De Wieden en op naar de polder.

Streekpaden

Het Salland Pad liep ik uit dit jaar. In 2018 begon ik in Olst met dit rondje door de gevarieerde natuur van Salland. Een kleine twee jaar en 130 km later stond ik weer in Olst. Toen door de coronamaatregelen de – toch al niet in het weekend rijdende – buurtbussen helemaal niet meer reden, bood de fiets-auto combinatie een goed alternatief. Het vrij onbekende pad vlecht de in het Wandelnetwerk Overijssel uitgezette rondjes aan elkaar tot een afwisselende grote ronde die wel wat meer bekendheid kan gebruiken.

Het Westerwoldepad kwam op mijn pad toen de geplande herfstvakantie naar Zwitserland niet doorging. In plaats van in de Alpen liepen we drie etappes door een verrassende streek van Groningen. Volgend jaar wil ik in een lang weekend de resterende etappes lopen door dit mooie gebied.

Westerwoldepad etappe 2

Het Noardlike Fryske Wâlden Streekpad gaat in korte etappes, maar we hebben geen haast. Ik loop het met mijn moeder (en af en toe mijn vader). De noordelijke Friese Wouden zijn prachtig. Volgend jaar gaan we vanuit Buitenpost verder richting zuiden.

Het Graafschapspad lag in 2019 al in de planning en in januari en februari liepen we de eerste etappes. Ook hier bleek daarna openbaar vervoer in coronatijd een hindernis. In november togen we met auto en fiets naar de Achterhoek voor de derde en laatste etappe van dit jaar. Wellicht loop ik ‘m volgend jaar uit.

Rondwandelingen

Wezepsche Heide tijdens het Klompenpad Wiseperpad

Dit jaar heb ik veel meer rondwandelingen gelopen en beschreven dan andere jaren. Waar veel lege weekenden al niet goed voor zijn. De eerste dagen van het jaar liep ik in een ijzig en mistig Duitsland in het Teutoburgerwald en bij Bad Bentheim. In de zomer liep ik een Twentse Tocht van Truus Wijnen die in 2015 tot mooiste wandeling van het jaar werd bekroond. Ook wandelde ik mijn eerste (en zeker niet mijn laatste) Knapzakroute in Drenthe.

Naast een drietal prachtige Groene Wissels (zoals die van Odoorn en Markelo, beide in heuvelachtig gebied) liep ik maar liefst tien Trage Tochten. Ik ontdekte het prachtige Reestdal met de trage tochten Oud-Avereest en Ommerschans, liep te midden van dansende bomen op de Veluwe bij Drie en zag bij Oranjewoud een hele andere kant van Friesland.

Het aantal Klompenpaden overtrof de Trage Tochten. Het gemak van de markering en de klompenpaden-app met veel informatie maakte dat ik er twaalf liep dit jaar. Vooral het gebied tussen IJssel en Veluwe is me zeer goed bevallen. Zo genoot ik van het zonovergoten late voorjaar met het Fliertpad bij Twello en liep ik door paarse zeeën van bloeiende heide op de Tonnenberg bij Wapenveld op het Vosbergenpad. Maar ook in mijn eentje op de Wezepsche Heide (Wiseperpad) ‘s morgens vroeg in december was werkelijk adembenemend.

Alle Klompenpaden van 2020

Al met al kijk ik terug op een mooi wandeljaar. Ik liep meer dan anders, maar ik schreef ook veel meer over mijn wandelingen. Andere onderwerpen die normaal gesproken voorbij komen op dit blog vereisten OV-reizen, fietsvakanties, museumbezoeken, stedentripjes, etc. Helaas is dat er niet veel van gekomen. Hopelijk ziet 2021 er (in ieder geval deels) anders uit. En ach, anders bieden wandelingen een zeer goed alternatief.

Wat was jouw mooiste wandeling van 2020?

Wiseperpad: alleen op de Wezepsche Heide

Route: Klompenpad Wiseperpad
Afstand: 17 km
Start: Station Wezep
Eind: Station Wezep

Als ik een Klompenpad ga lopen, lees ik van tevoren op klompenpaden.nl de reacties van wandelaars. Deze liepen voor dit pad nogal uiteen. De ene wandelaar was niet erg te spreken over de aanwezigheid van de A28, het stukje langs een industriegebied en de kilometers door buitenwijken van Wezep. De andere wandelaar vond juist landgoed IJsselvliedt, het pinetum en het heidegebied zo mooi dat dit pad voor haar boven in haar top tien kwam. Deze uiteenlopende meningen maakten me nieuwsgierig.

Ik kies een droge dag met kans op zon uit om mijn wandelervaring op te doen. Al vroeg parkeer ik mijn auto bij station Wezep en besluit de route tegen de klok in te lopen. Zo kom ik eerst over de Wezepsche Heide, waar het nogal druk kan zijn. Ik heb hier vaker gelopen, o.a. met het Westerborkpad. Dit blijkt een goede zet. De heide is verlaten op een kudde schotse hooglanders na. Het ligt er prachtig bij. In de verte hangt nevel. De zon laat zich net zien in een felgele streep aan de horizon. De temperatuur is om en nabij het vriespunt waardoor er een wit laagje over de heideplantjes ligt. Dit is echt genieten!

Wezepsche Heide
Wezepsche Heide

Via een bospad laat ik met spijt in mijn hart de heide achter me. Bij de slagboom van het Geldersch Landschap staat een steeds groter wordende groep hardlopers op elkaar te wachten om het gebied in te gaan. Ik was mooi op tijd. Het pad voert me naar Hattemerbroek. Het contrast kan niet groter zijn. De hondenuitlaters duiken van alle kanten op en ik loop over asfalt een stuk langs het spoor. Het is zaterdagochtend en mensen zijn al druk bezig: blokken hout worden kleiner gehakt, de bladblazers zijn van de partij en tijdens deze wandeling kom ik meerdere malen aanhangers tegen met schapen die in weilanden worden gezet.

In Hattemerbroek

In Hattemerbroek valt snackbar Nagelhout me op. Niet alleen verkopen ze patat, maar ook homedecoraties en klompen. Hoe toepasselijk! Ik loop langs een industrieterrein en steek de A28 over. Over deze snelweg rijd ik vaak, maar ik wandel hier eigenlijk nooit. Het volgende stuk verrast me.

De A28

Al vrij snel na de A28 wijst de markering me in de richting van het erf van een boerderij. Naast het kippenhok zie ik de volgende markering staan die me het weiland in stuurt. Ik volg het paadje dat wandelaars voor mij gemaakt hebben. Het uitzicht is weids. Op de achtergrond blijft het niet aflatende gezoem van de snelweg.

Door boerenland, zoals het een klompenpad betaamt

De route leidt me naar Pinetum ’t Vinkennest. In 1927 is deze verzameling ‘naaktzadigen’ (coniferen, sparren, dennen, etc.) aangelegd door de graaf van Limburg Stirum, gouverneur van Nederlands-Indië. Vanaf 1990 is het complex gerenoveerd en op dit moment zijn er nog 500 soorten te vinden, waaronder ook de mammoetboom. Ik vind het een goede plek voor koffie. Op een bankje geniet ik van de rust en de bomen.

Pinetum ’t Vinkennest

Het klompenpad gaat verder door weilanden en verschillende bomenlanen. Bankjes zijn hier in overvloed. Dat is ook wel eens anders. Ik loop door een sterrenbos waar jonge boompjes in stervorm staan. Hierna volgt landgoed IJsselvliedt waar eindelijk het zonnetje doorbreekt. Vlak voor ik het landgoed op ga kom ik de eerste andere wandelaar tegen die het pad in tegengestelde richting loopt. Het zullen er niet veel meer worden.

Door boerenland, bomenlanen en een sterrenbos

De route maakt een uitgebreide lus op landgoed IJsselvliedt. Dat kan prima. Het landgoed omvat 220 hectare grond. Naast bossen, landbouwgronden, tuinen en parken staan er op het landgoed ook vijf boerderijen en een landhuis (uit 1824). Graaf Limburg Stirum – die van het pinetum – kreeg het begin 20ste eeuw in zijn bezit. Tegenover het landgoed in een weiland staat een immense duiventil uit 1825. Het biedt onderdak aan 200 duiven.

Op landgoed IJsselvliedt
Een immense duiventil

Over de Zuiderzeestraatweg ga ik onder de A28 door en kom weer in Wezep uit. Met de auto heb ik vanmorgen de doorgaande weg naar het station gevolgd, maar de wandeling neemt een interessantere route. Ik loop over kleine verharde en onverharde weggetjes om Wezep heen. Hierdoor kom ik ook langs De Klunze, de meest noordelijke zandverstuiving op de Veluwe. Het ligt tegen een woonwijk aan.

De Klunze

Het is nog een klein stukje naar het station. Het pad loopt het laatste stuk inderdaad door een woonwijk heen, maar er is ook weinig andere keus, lijkt me. Na bijna 18 kilometer eet ik bij mijn auto mijn brood op. Ik concludeer dat ik me schaar achter de wandelaars die dit een prachtig pad vonden. Ja, de A28 is meerdere malen aanwezig, er is een industrieterrein en een woonwijk, maar dat kan bijna niet anders als je in Nederland mooie stukken natuur aan elkaar wil verbinden. Voor mij overheerste de rest. Ik vind het een aanrader. Zeker als je ’s morgens vroeg begint en het pad tegen de klok in loopt. Je krijgt er dan een prachtig, stil heideveld bij.

Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

Schaverensepad: koffie bij de schapenwasplaats

Route: Klompenpad Schaverensepad
Afstand: 10 km
Start: Dorpshuis De Hezebrink, Ds. van Rhijnstraat 69, Emst
Eind: Dorpshuis De Hezebrink, Ds. van Rhijnstraat 69, Emst

Gisteren hebben we 14 kilometer in de mist gewandeld. Hoewel het Twentse land ook bij mist prachtig is, verlangden we vandaag naar de zon. De weerman beloofde gisteravond dat het er vandaag van zou komen. Om 9 uur staan we voor het dorpshuis in Emst, een dorpje tussen Epe en Vaassen op de Veluwe. We zien de klompenpadaanduidingen, maar helaas geen zon. Goed ingepakt tegen de 2 graden Celsius gaan we op weg.

In Emst starten 2 klompenpaden: het Schaverensepad en het Loobrinkerpad. De paden zijn even lang en krijgen beide lovende kritieken op klompenpaden.nl. Op goed geluk kiezen we voor de eerste. Het blijkt geen verkeerde keuze. De tocht is zeer afwisselend, gaat over veel onverharde paden, komt langs historisch interessante plekken en doorkruist mooie natuurgebieden.

We lopen Emst uit en komen over de Kerkhofweg al snel op een onverhard pad terecht. Na de Langeweg wordt het mooier. We lopen door de Emsterenk, een agrarisch gebied, dat door de eeuwen heen steeds hoger kwam te liggen door de plaggen uit de stallen die op het land werden gelegd. Gevolg was dat het hoogteverschil met de wegen en paden eromheen steeds groter werd. Dat zie je nu nog aan de Muggenveldweg waar we doorheen lopen. Dit is een holle weg geworden.

Emsterenk

Over een bosweg komen we langs een leegstaand, wat vervallen gebouw. Het lijkt wel een oude school. In de klompenpaden-app lezen we dat hier het Maitreya Instituut (Tibetaans Boeddhistisch Centrum) gevestigd was. In de oorlogsjaren was het inderdaad een school. Het ligt er mooi, jammer dat het nu leegstaat.

Langs een oude hoge vuilstortplaats waar nu zonnepanelen op lijken te staan, hermetisch afgesloten met hekken, lopen we een mooi bosgebied in. We wandelen over de oude weg van Nierssen naar Epe en bevinden ons bij de naamgever van dit klompenpad, het buurtschap Schaveren. Bij een vennetje besluiten we op een bankje onze koffie te drinken. Het zonnetje breekt door en we genieten.

’t Rengel, vroeger een schapenwasplaats, nu een fijne koffiepauzeplek

Het vennetje heet ’t Rengel en blijkt in vroeger tijden een schapenwasplaats te zijn geweest. Niet zo verwonderlijk als je bedenkt waar de naam Schaveren vandaan komt. In 1534 heette het buurtschap Schaeffoerde, een doorwaadbare plaats (voorde) voor schapen.

Na de koffie lopen we verder en komen via een bosweg op een asfaltweg uit. We letten niet goed op en lopen deze Hanendorperweg helemaal uit. Onderweg zien we immense velden met uitgebloeide zonnebloemen. Als we bij een paar voetbalvelden geen klompjes meer zien, pakken we de app erbij. We hadden parallel aan deze weg moeten lopen en waarschijnlijk niet over asfalt! Even terug waren we langs een aantrekkelijk graspaadje gekomen en besluiten die te nemen. Het brengt ons weer op de route. Maar niet voordat een groot hert met gewei ons pad kruist. Die hadden we zonder onze omweg waarschijnlijk niet gezien.

Aantrekkelijke graspaden

Als we weer op het klompenpad lopen, passeren we diverse creatief beschilderde vogelhuisjes. Een schoolproject? De tekst “Kom maar in mijn huisje” zou mij als vogel toch enigszins afschrikken, tenzij ik natuurlijk Hans en Grietje niet ken.

Creatief vogelhuisje

Over graspaden en bospaden komen we op de Bloemendaalse weg uit. Langs het natuurgebied de Smallertse Beek gaat de route weer naar Emst. Vlakbij het dorpshuis valt een beeld op van een jongen die aan het mens-erger-je-nieten is. Het blijkt slechts één lid te zijn van een gezin van vier. In elke kern van de gemeente Epe (Emst, Epe, Vaassen en Oene) is een ander gezinslid te vinden. Het gezin samen staat voor het kantoor van de woningbouwvereniging in Epe, die deze beeldengroep geschonken heeft. Althans volgens het bordje bij het beeld. Op internet lees ik dat het kantoor in 2001 is opgeheven en het gezinsbeeld daar niet meer staat.

Mens-erger-je-nieten in Emst

Onze auto staat vlakbij het beeld. Toen we hem vanmorgen hier parkeerden was het rustig zowel qua auto’s als mensen. Nu is elke plek bezet. Meerdere groepjes wandelaars maken zich op voor één van de klompenpaden die hier begint. Het zonnetje zal ze naar buiten gelokt hebben.

Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

Markluiderpad: wandelen langs Weteringen bij Veessen

Route: Klompenpad Markluiderpad
Afstand: 10 km
Start: Natuurboerderij Villa Bakhuis, IJsseldijk 3 Veessen
Eind: Natuurboerderij Villa Bakhuis, IJsseldijk 3 Veessen

Het Markluiderpad is gemarkeerd met blauwe klompjes

De auto komt met hoge snelheid aanrijden en zwenkt vlak voor onze ontmoeting naar rechts. De motoren erachter jagen de auto op om door te rijden. Zij willen erlangs, doorjakkeren op de rechte wegen. Wij rijden al sinds we op deze dijk terecht kwamen met twee wielen in de berm. Het is smal op de IJsseldijk. En uitkijken geblazen. Maar de weg leidt ons naar een verrassend begin van een mooie wandeling in het grensgebied van IJssel en Veluwe.

De start van het Klompenpad Markluiderpad is bij Natuurboerderij Villa Bakhuis, een boerderij en trouw/vergaderlocatie. Een bordje met een P leidt ons langs de boerderij naar een verlaten parkeerplaats. We twijfelen even of we hier zo op het erf de auto kunnen neerzetten. Maar als we verder op het land een camperparkeerplaats met camper zien en nog wat verder het Klompenpadbord, is het duidelijk.

Zicht op het Koetshuis van Natuurboerderij Villa Bakhuis

Vanaf het Klompenpadbord gaan we het weiland in langs de Terwoldsche Wetering. Hier komen we een kanosteiger en een bord tegen van de kanoroute Noordoost Veluwe. Een noordelijk deel van deze route hebben we dit voorjaar gekanood. We lopen verder langs de volgende Wetering, de Grote Wetering. Deze Weteringen dienen bij hoogwater als waterberging. Er komen bijzondere plantensoorten voor. De oevers zijn nu gemaaid, maar op het pad bloeien nu (eind oktober) nog meerdere bloemen. In de verte zien we het Zwanenmeer en een meneer met grote zoomlens en laarzen die richting het meer loopt. Volgens de Klompenpaden-app kun je hier veel watervogels zien.

Grote Wetering
Nog volop bloeiende planten langs de Weteringen

Over kleine landweggetjes lopen we richting Markluiden. Een buurtschap waar de Nieuwe Wetering doorheen loopt. Met de herfstkleuren en de oude boerderijen is het een mooi plaatje. Een meneer op klompen leegt net een emmer groenafval op een composthoop langs de weg. Wij groeten hem. Hij steekt zijn hand op en vraagt of we Klompenpadwandelaars zijn. “Jazeker”, antwoorden wij. Onbewust kijken we allemaal naar ons schoeisel. De niet-wandelaar onder ons is nog het beste toegerust.

De Nieuwe Wetering door Markluiden

We komen veel kwekerijen tegen. Kerstbomen-, fruitbomen- en plantenkwekerijen wisselen elkaar af. Ik had geen idee dat in dit gebied zoveel kwekers zaten. In de app lees ik dat Zwolle in 1959 de stad wilde uitbreiden. De tuinders die daar zaten, moesten weg. Op deze plek in de gemeente Heerde kwam grond vrij en elf hoveniers verhuisden van Zwolle naar deze plek. Nu, zestig jaar later zitten er in en om Markluiden nog steeds veel kwekerijen.

Veel kwekerijen in dit gebied

Op een bankje met uitzicht op een fruitbomenkwekerij drinken we de meegenomen koffie. Het is niet de meest ideale plek, zo langs de weg naar Heerde waar veel auto’s passeren. We gaan dan ook snel verder. Eerst door de boomgaard en daarna door het natuurgebied het Gulbroek. Het Gulbroek is een kwelgebied waarbij schoon grondwater vanuit de Veluwe omhoog komt. Het is nu een natuurgebied en er worden blauwe bessen gekweekt.

Blauwe bessen kwekerij

Op een weggetje richting de Terwoldsche Wetering passeren twee langlaufers op wieltjes. Hoe zou dat zijn om je zo voort te bewegen? Het lijkt ons beiden wel wat om het eens uit te proberen. Net als we denken dat we voor een Klompenpad toch wel over veel verharde wegen lopen, komen we bij de Westdijk. Erachter ligt de hoogwatergeul die we met het Paddenpad ook hadden gezien. De acht kilometer lange geul tussen Wapenveld en Veessen wordt geopend als het waterpeil in de IJssel een kritiek punt bereikt. De dijk laten we echter voor wat het is. De route slaat hier het natuurgebied in aan de voet van de dijk.

Langlaufen op de weg

In het broedseizoen is dit gebied niet toegankelijk, dus we treffen het. Op de dijk is het druk met wielrenners, hondenuitlaters en motoren, maar waar wij lopen is niemand. We komen deze wandeling welgeteld één andere wandelaar tegen. We hebben weidse uitzichten over de weilanden en het gebied. We passeren verschillende klaphekken waarvan één toegang geeft tot een gebied waar een bordje de Klompenpadwandelaar erop wijst dat dat ze de weide gewoon kunnen betreden. In deze weide lopen geen stieren maar koeien. Zouden hier eerder vragen over zijn geweest?

Aan de voet van de dijk is het stil

Met een aantal lussen door het gebied komen we uiteindelijk via een fietspad weer terug bij Natuurboerderij Villa Bakhuis. Onze auto staat nog steeds in z’n eentje op de parkeerplaats. In de camper zitten de kampeerders aan een kop koffie. Op de trouwlocatie het Koetshuis is het stil, de toegangshekken zijn dicht. Bruiloften en andere feesten en partijen zijn waarschijnlijk allemaal uitgesteld naar virusvrije en maatregelloze tijden.

Benieuwd naar de andere Klompenpaden die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.