Knapzakroute Linde – Zuidwolde

Route: Knapzakroute Linde – Zuidwolde K33
Afstand: 18 km (ook in 2 afzonderlijke lussen te lopen)
Start: Parkeerplaats Reestkerk, Oud Avereest 5 Oud Avereest
Eind: Parkeerplaats Reestkerk, Oud Avereest 5 Oud Avereest

Zoals Gelderland en Utrecht de Klompenpaden hebben, heeft Drenthe de Knapzakroutes. Dit zijn niet-gemarkeerde lokale rondwandelingen van gemiddeld 15 kilometer lang in heel Drenthe die vaak door minimaal één dorp komen. De eerste route stamt al uit 1984 en sindsdien zijn er heel wat gemaakt. Op dit moment zijn er zo’n 65 actueel. De routebeschrijvingen en uitgebreide cultuurhistorische informatie vind je in de gidsjes van de routes. Sinds het voorjaar 2020 zijn verscheidende routes ook digitaal te downloaden op knapzakroutes.nl.

Elzenkatjes in natuurgebied Takkenhoogte

Op een zonnige vrijdagochtend in de voorjaarsvakantie parkeer ik om 8 uur mijn auto bij de Reestkerk in Oud Avereest. Er staat welgeteld één andere auto. Het plan is om voor het middaguur (lees: de drukte) de 18 kilometer lange knapzakroute Linde – Zuidwolde te hebben gelopen. Officieel is het beginpunt in Zuidwolde, maar Oud Avereest is wat dichterbij, het ligt aan de route én het is bekend terrein. Vanaf dit punt liep ik vorig jaar juli de prachtige Trage Tocht Oud Avereest bij grijs en miezerig weer.

Kerk van Oud Avereest

Ik pik de route op bij nummer 10 op de kaart. Naast de geprinte routebeschrijving heb ik ook het GPX-bestand op mijn telefoon. Dat raad ik iedereen aan. Op papier kwam ik er niet overal uit. Het eerste stuk van de route is gelijk aan de Trage Tocht. Na de begraafplaats bevind je je midden in de prachtige natuur van het Reestdal. Het sterk meanderende riviertje de Reest vormt de grens tussen Overijssel en Drenthe. Het landschap waar het doorheen stroomt is eeuwenoud cultuurlandschap dat door het welhaast ontbreken van menselijk ingrijpen is behouden. Ik steek de Reest over met de lage zon pal tegen en loop helemaal alleen over het graspad. In de verte hoor ik de klepperende ooievaars op hun nest.

Bruggetje over de Reest

Na boerderij De Wildenberg kom ik op een uitgestrekt heideveld uit. Er grazen schapen en om me heen is het een kakofonie aan vogelgeluiden. Ik zie een groenling langs vliegen en hoor een specht. Er is geen mens te bekennen. Dat is het fijne aan vroeg beginnen, je hebt de natuur voor jezelf.

De heide helemaal voor mezelf

Ik kom in het gebied Takkenhoogte, genoemd naar de familie Takke die vanaf de 17e eeuw vele generaties op De Wildenberg heeft gewoond. Net als in juli beklim ik de kijkheuvel, die nu een heel ander uitzicht biedt dan toen. Toen (afbeelding links) stonden de bomen vol in blad met erboven grijze luchten. Nu (afbeelding rechts) zijn de kale bomen veel minder prominent aanwezig, lijkt de natuur een stuk natter en zijn de luchten veel blauwer.

Langs het water bij een stuw en door het bos aan het Nolderveld, waar een eekhoorn langs spurt, geniet ik van de stilte, de vogels en de zon. Dit keer heb ik wel aan de zonnebril gedacht. Er volgt een lang stuk over verharde wegen. Ik loop de Meeuwenweg af en vervolgens een fietspad. Bij de Nolderweg vlakbij een paadje langs en door een bos dat mij naar Zuidwolde brengt, zit ik op de helft van mijn route en strijk neer op een bankje voor koffie. Ik kijk uit over de velden, groet een hardloopster en een enthousiaste fietsster.

Na de koffie pak ik het paadje langs de bosrand dat op een gegeven moment over gaat in een Kabouterpad. Vrolijk beschilderde kabouters van hout lachen me toe. Op verschillende borden staan opdrachten voor de ‘kabouters’ die dit pad lopen. Kinderen kunnen hier een hoop lol hebben, denk ik! Het kabouterpad grenst aan een bungalowpark. Ik kan me voorstellen dat het vanmiddag hier wel eens druk kan zijn.

Kabouterpad

Voor het bungalowpark wijst een bord de wandelaar op Kamp Linde. In 1942 werden Joodse mannen naar dit werkverschaffingskamp gebracht die het zware ontginningswerk van de werkloze veenarbeiders moesten overnemen. Nog in datzelfde jaar werden zij naar Westerbork overgebracht, De rest van de oorlog diende dit kamp als opvangcentrum voor mensen uit de Randstad die uit hun huizen moesten vanwege de Atlantikwall. Er rest nu nog één barak van dit kamp.

Door de Zuidwolder esbosjes nader ik Zuidwolde. De route gaat de plaats in naar het officiële startpunt. Dit is een heen-en-weertje, dus ik besluit dat stukje over te slaan. Ik steek de doorgaande Ommerweg over en neem aan de overkant de Hooiweg, een onverhard pad dat langs de achterkant van het bungalowpark van net loopt. Over deze weg brachten boeren eeuwenlang het hooi van de Reestlanden naar huis.

De Hooiweg

Hierna voert de route me langs de Reestvervangende leiding. Deze vaart voert sinds 1971 overtollig Reestwater af en voorkomt daarmee wateroverlast. In de jaren 60 gingen stemmen op om de Reest zelf te normaliseren, maar het feit dat de rivier de grens vormt tussen twee provincies bemoeilijkte dit. Want wie betaalt het? Door de Reestvervangende leiding is de loop van de Reest behouden gebleven.

De route langs de leiding is een smal paadje met aan de ene kant water en de andere kant schrikdraad. Ik ben blij dat ik niemand tegenkom. Passeren is vrijwel onmogelijk, laat staan met anderhalve meter afstand. De route verlaat halverwege de leiding om een lusje door een productiebos te maken, waar men volop aan het zagen is. Hierna volg ik weer het water.

Reestvervangende leiding met een smal wandelpad

Bij het Rabbingerveld staat het water hoog. De paden zijn goed begaanbaar maar de graslanden staan onder water. Hier is een nieuw natuurgebied ingericht dat zich waarschijnlijk gaat ontwikkelen tot heidegebied. Nu vind je er veel zonnedauw en moeraswolfsklauw. Het ligt er mooi bij.

Rabbingerveld

Het laatste deel van de route brengt me over de Holtberg (eerder een klein heuveltje) naar de Reest. Ik blijk opeens op een kerkenpad te lopen. Sinds de middeleeuwen gingen boeren in het Reestdal aan de overkant van de Reest, in Overijssel, naar de kerk. Op deze plek gingen ze naar de kerk van Oud Avereest. Ik steek net als de boeren van toen het riviertje over en bewonder de weerspiegeling van de wolken in de Reest.

De Reest vanaf het kerkenpad

Niet veel later sta ik weer voor de kerk van Oud Avereest. De parkeerplaats is een stuk voller. Op het laatste deel van het pad was het ook aanmerkelijk drukker. Het was een goede zet om vroeg te beginnen. Ik kijk terug op wederom een prachtige wandeling in het Reestdal.

Benieuwd naar de andere knapzakroutes die ik gelopen heb? Je vindt ze hier.

2020 | Terugblik op mijn wandeljaar

Teutoburgerwald in januari tijdens de Teutoschleife Holperdorper

2020 was in meerdere opzichten een bijzonder jaar. Veel plannen gingen niet door. Maar er kwamen andere dingen voor in de plaats. Met name buitenactiviteiten zoals kanotochten, fietsritjes en wandelingen, heel veel wandelingen. In mijn veelal lege weekenden zocht ik in alle vroegte de natuur op. Ver weg van de mensenmassa’s ontdekte ik de schoonheid en het gemak van Klompenpaden, verkende nieuwe Groene Wissels en Trage Tochten en begon aan maar liefst twee nieuwe Streekpaden en één nieuwe Lange Afstandswandeling (LAW).

De ontdekking van de fiets-auto combinatie maakte de van A-naar-B wandelingen een stuk toegankelijker. Waarom ik dit niet eerder heb gedaan … Geen afhankelijkheid van openbaar vervoer dat in weekenden niet rijdt of op een bepaald traject überhaupt niet aanwezig is. Gewoon met de auto naar het eindpunt, op het fietsje naar het beginpunt, terug wandelen en dan de fiets ophalen. Dodelijk eenvoudig.

LAW’s

Het Marskramerpad bleef dit jaar bij één etappe. Ik loop dit pad samen met een vriendin die niet in de buurt woont en ons eerste wandelweekend was begin maart. Niet alleen gooide corona niet lang daarna roet in het eten, maar ook een Tweede Wereldoorlog bom maakte dat we onze tweede etappe van dat weekend niet konden lopen. We hopen in 2021 eindelijk Overijssel te kunnen verlaten om de Veluwe te ontdekken.

Het Pieterpad gaat voorspoedig en brengt me op mooie plekken, maar is nog lang niet klaar. De eerste etappe vanaf Pieterburen moet ik nog steeds lopen en hoop ik toch wel in 2021 te doen. Ook ligt Gelderland in de planning. Vanaf Holten gaat het nu eerst richting Laren. Ik ben heel benieuwd waar ik eind 2021 eindig.

Pionierspad: Uitzicht op de Bovenwijde bij Giethoorn

En dan het Pionierspad. Flevoland stond al een tijdje op het wandellijstje en het plan was om in 2021 met deze LAW door de polder te beginnen. In december lonkte het pad teveel en besloten we om toch al de eerste etappe te doen. Bij koud maar zonnig winterweer liepen we van Steenwijk naar een welhaast verlaten Giethoorn. Begin 2021 verder door De Wieden en op naar de polder.

Streekpaden

Het Salland Pad liep ik uit dit jaar. In 2018 begon ik in Olst met dit rondje door de gevarieerde natuur van Salland. Een kleine twee jaar en 130 km later stond ik weer in Olst. Toen door de coronamaatregelen de – toch al niet in het weekend rijdende – buurtbussen helemaal niet meer reden, bood de fiets-auto combinatie een goed alternatief. Het vrij onbekende pad vlecht de in het Wandelnetwerk Overijssel uitgezette rondjes aan elkaar tot een afwisselende grote ronde die wel wat meer bekendheid kan gebruiken.

Het Westerwoldepad kwam op mijn pad toen de geplande herfstvakantie naar Zwitserland niet doorging. In plaats van in de Alpen liepen we drie etappes door een verrassende streek van Groningen. Volgend jaar wil ik in een lang weekend de resterende etappes lopen door dit mooie gebied.

Westerwoldepad etappe 2

Het Noardlike Fryske Wâlden Streekpad gaat in korte etappes, maar we hebben geen haast. Ik loop het met mijn moeder (en af en toe mijn vader). De noordelijke Friese Wouden zijn prachtig. Volgend jaar gaan we vanuit Buitenpost verder richting zuiden.

Het Graafschapspad lag in 2019 al in de planning en in januari en februari liepen we de eerste etappes. Ook hier bleek daarna openbaar vervoer in coronatijd een hindernis. In november togen we met auto en fiets naar de Achterhoek voor de derde en laatste etappe van dit jaar. Wellicht loop ik ‘m volgend jaar uit.

Rondwandelingen

Wezepsche Heide tijdens het Klompenpad Wiseperpad

Dit jaar heb ik veel meer rondwandelingen gelopen en beschreven dan andere jaren. Waar veel lege weekenden al niet goed voor zijn. De eerste dagen van het jaar liep ik in een ijzig en mistig Duitsland in het Teutoburgerwald en bij Bad Bentheim. In de zomer liep ik een Twentse Tocht van Truus Wijnen die in 2015 tot mooiste wandeling van het jaar werd bekroond. Ook wandelde ik mijn eerste (en zeker niet mijn laatste) Knapzakroute in Drenthe.

Naast een drietal prachtige Groene Wissels (zoals die van Odoorn en Markelo, beide in heuvelachtig gebied) liep ik maar liefst tien Trage Tochten. Ik ontdekte het prachtige Reestdal met de trage tochten Oud-Avereest en Ommerschans, liep te midden van dansende bomen op de Veluwe bij Drie en zag bij Oranjewoud een hele andere kant van Friesland.

Het aantal Klompenpaden overtrof de Trage Tochten. Het gemak van de markering en de klompenpaden-app met veel informatie maakte dat ik er twaalf liep dit jaar. Vooral het gebied tussen IJssel en Veluwe is me zeer goed bevallen. Zo genoot ik van het zonovergoten late voorjaar met het Fliertpad bij Twello en liep ik door paarse zeeën van bloeiende heide op de Tonnenberg bij Wapenveld op het Vosbergenpad. Maar ook in mijn eentje op de Wezepsche Heide (Wiseperpad) ‘s morgens vroeg in december was werkelijk adembenemend.

Alle Klompenpaden van 2020

Al met al kijk ik terug op een mooi wandeljaar. Ik liep meer dan anders, maar ik schreef ook veel meer over mijn wandelingen. Andere onderwerpen die normaal gesproken voorbij komen op dit blog vereisten OV-reizen, fietsvakanties, museumbezoeken, stedentripjes, etc. Helaas is dat er niet veel van gekomen. Hopelijk ziet 2021 er (in ieder geval deels) anders uit. En ach, anders bieden wandelingen een zeer goed alternatief.

Wat was jouw mooiste wandeling van 2020?

Knapzakroute Zorgvlied – Doldersum

Route: Knapzakroute Zorgvlied – Doldersum K36 (lus Zorgvlied)
Afstand: 10 km
Start: Parkeerplaats Andreaskerk Dorspsstraat Zorgvlied
Eind: Parkeerplaats Andreaskerk Dorspsstraat Zorgvlied

Zoals Gelderland en Utrecht de Klompenpaden hebben, heeft Drenthe de Knapzakroutes. Dit zijn niet-gemarkeerde lokale rondwandelingen van gemiddeld 15 kilometer lang in heel Drenthe die vaak door minimaal één dorp komen. De eerste route stamt al uit 1984 en sindsdien zijn er heel wat gemaakt. Op dit moment zijn er zo’n 65 actueel. De routebeschrijvingen en uitgebreide cultuurhistorische informatie vind je in de gidsjes van de routes. Sinds het voorjaar 2020 zijn verscheidende routes ook digitaal te downloaden op knapzakroutes.nl.

Doldersummerveld

Ik kende de knapzakroutes niet en liep mijn eerste op de op-een-na-kortste dag van het jaar. Samen met mijn zus wandelde ik de 10 kilometer lange Zorgvlied-lus van de Zorgvlied-Doldersum route, die in totaal 21 kilometer is. Gewapend met geprinte kaart en GPX-bestand als back-up starten we aan het begin van de middag bij de kerk van Zorgvlied.

Andreaskerk Zorgvlied

Deze katholieke kerk is de enige in de wijde omgeving. Dit heeft alles te maken met het ‘Opleidings-gesticht voor den Landbouw’ dat in de 19e eeuw door de Maatschappij van Weldadigheid in Zorgvlied opgericht werd. Op dit landbouwkundig instituut zouden kinderen van kolonisten opgeleid worden tot opzichter. Hier is niet veel van terecht gekomen. Het instituut werd opgeheven en werd een gasthuis. Een latere eigenaar zorgde ervoor dat eind 19e eeuw arme katholieke gezinnen uit de verre omtrek naar Zorgvlied verhuisden. Na enkele decennia werd de huidige Andreaskerk gebouwd.

Zorgvlied ligt op de grens met Friesland in Nationaal Park Drents-Friese Wold. Een prachtige omgeving, zoals we al snel merken. Nadat we het dorp uitgelopen zijn en een paar campings zijn gepasseerd, duiken we het bos in. Niet veel later lopen we langs de bosrand met aan onze rechterhand de Kolonievaart die de grens met Friesland vormt. Vaart klinkt een beetje merkwaardig voor wat we zien: een sloot met niet veel water. Later lees ik dat deze vaart niet bedoeld was voor scheepvaart. Hij is gegraven om overtollig water uit het gebied af te voeren.

Als we het bos weer induiken laten we de lus naar Doldersum links liggen en maken een doorsteekje om bij het Doldersummerveld de lus naar Zorgvlied weer op te pakken. Juist op dit moment breekt de zon echt door, waardoor het uitgestrekte veld er prachtig bij ligt. Het gele gras met af en toe een kale boom steekt mooi af tegen de blauwe lucht. Als de heide in bloei staat, zal het helemaal mooie vergezichten opleveren. Het Doldersummerveld is een van de grootste en rijkste heidevelden van Drenthe.

We komen enkele wandelaars tegen, maar voor een zonnige zondagmiddag vind ik het erg meevallen met de drukte. Via een stuk heideveld waar een ware kaalslag lijkt te hebben plaatsgevonden – we zien alleen nog maar stronken en enkele takken – beginnen we aan ons laatste stuk terug naar Zorgvlied. Onderweg komen we jaloersmakende mooie vakantiehuisjes tegen. Een paar blijken ook te huur te zijn, hier moeten we ons maar eens in verdiepen. Al kletsend lopen we over de Keukenlaan, zien op de routebeschrijving iets met een afslag en slaan af. Als we bij het erf van een boerderij uitkomen, blijken we een afslag te vroeg te hebben genomen. Uiteindelijk komt dit wel goed uit, nu komen we een bankje tegen om de meegebrachte thee en koffie te nuttigen.

Leuke vakantiehuisjes onderweg

Het loopt tegen drieën, maar het voelt als het einde van de middag als Zorgvlied weer in zicht komt. De zon is inmiddels verdwenen en om ons heen begint het al donkerder te worden. Bij de kerk staan onze auto’s. We spreken af om dit vaker te doen. We hebben al een route: de tweede lus van deze Knapzakroute bij Doldersum.

Benieuwd naar de andere knapzakroutes die ik gelopen heb? Je vindt ze hier.