Onherbergzame streken

Nooit hier altijd daarOver Nooit hier, altijd daar van Gerrit Jan Zwier (2010)

Bijna anderhalf jaar geleden las ik mijn eerste boek van Gerrit Jan Zwier. De zelfverklaarde insulafiel (eilandgek) bezocht in Zilverig licht (2005) de noordelijke streken van Europa. Ik zag het voor me en raakte enthousiast door zijn verhalen. Van de week zag ik Nooit hier, altijd daar op een van de tafels in de bibliotheek liggen. Anderhalf jaar is lang, tijd voor een hernieuwde kennismaking.

Dit keer reist Zwier door verschillende gebieden in het noorden van Noord-Amerika. Zo bezoekt hij Alaska, de Aleoeten, Newfoundland, Labrador en Noord-Quebec. Twee kaarten voorin het boek en verschillende kleurenfoto’s helpen de lezer om een beeld te krijgen bij het gelezene. En de Russisch-orthodoxe kerken, het natuurschoon, de beren, maar ook het leven aan de rand van de samenleving vormen inderdaad een mooie illustratie.

Net als in Zilverig licht wisselt Zwier de eigen observaties af met verwijzingen naar andere avonturiers en reisliteratuur. Natuurlijk komen de ervaringen van Chris McCandless voorbij, de hoofdpersoon uit Jon Krakauers boek Into the Wild en de gelijknamige film. Maar ook Jack London ontbreekt niet met The Call of the Wild. Ook de plaatsen uit Shipping News van Annie Proulx, een boek over de onherbergzame kust en het harde leven van Newfoundland worden bezocht. Het is de ‘Zwier-formule’, zoals het ook wel wordt genoemd. Eigen beleving en herinneringen worden vermengd met de reisliteratuur en de ervaringen van de reizigers die hem zijn voorgegaan.

De auteur beschrijft ook het harde leven in deze streken. De door armoede en uitzichtloosheid ingegeven alcoholisme onder de oorspronkelijke bevolking, maar ook het lot van vele goedzoekers en – verder terug – het einde van de Deense ontdekkingsreiziger Vitus Bering in het onherbergzame Alaska. De onderwerpen worden aangestipt, maar het blijft bij observaties.

Voor wie hoopt meer te weten te komen over de oorspronkelijke bevolking in deze gebieden is dit niet het juiste boek. Het blijft bij een oppervlakkige kennismaking. Voor mij deed dit niet af aan het leesplezier. Het is een fijn geschreven en interessant reisverhaal, waarbij de schrijver in een stevig tempo doorreist. Hij is een echte reiziger. In gedachten is hij alweer verder, nooit hier maar altijd daar.

Dit boek telt mee voor de uitdaging Ik lees Nederlands! 2015

Het noordelijk gevoel van een insulafiel

Over Zilverig licht: het noordelijk gevoel 2 van Gerrit Jan Zwier (2005)

Zilverig lichtDe noordelijke streken van Europa zijn onherbergzaam en voedingsbodem voor allerhande legenden, schilderijen en boeken. Gerrit Jan Zwier beschrijft in Zilverig licht een aantal van deze noordelijke gebieden. Zo doet hij Noord-Noorwegen aan, treedt op de Lofoten in de voetsporen van de Noorse trollentekenaar Theodor Kittelsen, maakt een cruise langs Spitsbergen, is reisleider op IJsland en vertoeft op die plek in Donegal, noordelijk Ierland, waar de prins der dichters Adriaan Roland Holst ook ooit eens gewandeld heeft.

Hoewel een mediterraan terrasje in de zon ook niet onaardig klinkt, beginnen deze noordelijke streken mij, naarmate het boek vordert, steeds meer te trekken. Ik zie mezelf al lange wandelingen maken, haren verwaaid, diverse onbekende vogels spottend en af en toe stilstaand om een mooie natuurlijke compositie vast te leggen op de gevoelige plaat. Maar dan aan het einde van zo’n middag wel opwarmen bij een open haard, liefst met een kopje thee of cappuccino. Dat dan weer wel.

Met dit boek met noordelijke reisverhalen als inspiratiebron kun je als lezer de druilerige Nederlandse winter even achter je laten om alvast plannen te maken voor een zomervakantie in Scandinavië of het mythische Ierland. Zelfverklaard insulafiel (eilandgek) Gerrit Jan Zwier weet het in ieder geval aantrekkelijk te vertellen.

Dit boek telt mee voor de uitdaging Ik lees Nederlands! 2014