Alles onder controle

wpid-20140815_152039.jpgOver de film Boyhood (2014)

“Kaartjes kunt u kopen aan de bar in de foyer: de gang door en dan linksaf”. We volgen de aanwijzingen en sluiten halverwege de smalle gang achter in de rij aan. We kunnen net een glimp opvangen van een bartender die multifunctioneel inzetbaar blijkt. ‘Stressbestendig’ en ‘flexibel’ zal er in de functieomschrijving hebben gestaan. Ze hebben de juiste persoon uitgekozen.

Mag ik twee cappuccino?” “Ik wil graag kaartjes voor de film.” “Ja maar, als ik dat doe, gebeurt er niets en de mensen zitten al een kwartier te wachten.” “Wat is er aan de hand?” Van alle kanten klinken stemmen, komen vragen, worden verzoeken gedaan. De barman, het centrale punt van aandacht, heeft in zijn ene hand een telefoon en met de andere is hij in de weer met een bedieningspaneel. “Hij wil echt niet starten, ik las de film af”. En met een blik op de onrustig wordende rij voor hem: “Dit gaat om een andere film. Boyhood gaat gewoon door, ik vrees dat het wel een kwartiertje later zal worden”.

Ach, om bijna drie uur lang naar 12 jaar uit het leven van de hoofdpersonen te kijken, willen we best een kwartiertje wachten.

Als iedereen zich geïnstalleerd heeft in de kleine filmhuiszaal en de lichten doven, worden we getuige van het leven van de zesjarige jongen Mason (Ellar Coltrane), zijn zus Samantha (Lorelei Linklater) en hun gescheiden ouders Olivia (Patricia Arquette) en Mason sr. (Ethan Hawke). Het zijn de alledaagse dingen die we zien en die voor veel mensen heel herkenbaar zullen zijn. Een gescheiden moeder die de eindjes aan elkaar probeert te knopen en steeds op hetzelfde type (drankminnende) man blijft vallen, een gescheiden vader die niet klaar was voor de verantwoordelijkheid van het ouderschap maar wel dol is op zijn kinderen, twee kinderen die opgroeien en van de ene nieuwe fase in de andere komen.

De tijd verstrijkt en de kijker ziet de vier acteurs ouder worden. Het acteren lijkt op sommige momenten heel natuurlijk te gaan, alsof je naar een documentaire zit te kijken.
De overgangen zijn soms abrupt. Met behulp van een ander kapsel, kleding of een verwijzing naar het (wereld)nieuws besef je als kijker dat er weer een paar jaar zijn verstreken. Het concept om 12 jaar lang dezelfde acteurs te volgen is bijzonder en maakt dat de film enthousiast ontvangen is. Maar er zijn ook minder positieve geluiden. Het is een film waar weinig in gebeurt, saai soms.

Ook helemaal waar.

Voor mij is Boyhood een weergave van het leven, 12 jaar lang. Een leven dat soms saai is, soms lastig, soms grappig, maar soms ook mooi. Het zijn de kleine nuances die maken dat de film blijft hangen. Het moment waarop een hobby een passie wordt, het vertrouwen van een leraar, het besef dat je dingen anders had kunnen doen, de “aangename paniek” die de hoofdpersoon voelt. Bijna elk personage vraagt zich vroeg of laat af wat het leven nu eigenlijk inhoudt. De ene persoon neemt genoegen met de antwoorden, de andere persoon blijft zich in de vraag vastbijten.

Ga met iemand naar Boyhood waarmee je kunt napraten. Bijvoorbeeld onder het genot van een cappuccino in een tot rust gekomen filmhuisfoyer.

Tweet SpringhaverLaat het vervolgens een nachtje bezinken en kijk dan wat je ervan vindt. Dat heb ik ook gedaan en nu, een paar dagen later, speelt de film nog steeds door mijn hoofd en overweeg ik zelfs om ‘m een tweede keer te zien.

Mariola Dirkzwager van http://www.comhairle.com beleefde met mij deze filmervaring. Lees hier haar indrukken.

De man die niet kon fluisteren

wpid-20140301_210923.jpgIn een klein zaaltje in het plaatselijke filmhuis konden we nog net twee plekjes naast elkaar bemachtigen. Achterin, helemaal in de hoek. Voor ons had een stel zich al geïnstalleerd. De blikjes energiedrank en een grote zak drop stonden op een richeltje naast de man opgesteld, klaar voor de grijp. Toen de laatste plaats bezet was, ging de deur dicht en werden we gehuld in een schemerdonker. Op het grote scherm begon een trailer van een nog uit te komen film.

“Ze zijn een lamp vergeten uit te doen” zegt de man voor me hardop. De vrouw naast hem mompelt wat. Even is het stil. “Wat stom, ze zijn die lamp vergeten” klinkt het nu luider. Hoofden draaien verstoord in de schemering. De vrouw probeert haar partner tot stilte te manen. Ze fluistert wat, waarop hij haar een van de blikjes aanreikt. Na een slokje geeft ze het blikje terug aan de man. “Hoef je niet meer?” vraagt de man op luide toon “we hebben twee blikjes, hoor”. Meerdere hoofden draaien, wenkbrauwen worden opgetrokken. Onverstoorbaar zet de man het blikje van de vrouw aan zijn lippen. Dan begint de hoofdfilm en dooft ook de laatste lamp. “Hè hè, ze hebben het door.”

En dan kijkt ook hij naar hoe Joaquin Phoenix in zijn rol als Theodore Twombly een liefdesbrief schrijft. Voor iemand anders en in de nabije toekomst. De komende minuten proberen de bezoekers zich een beeld te vormen van de film. Waar gaat dit heen? Wat vinden we eigenlijk van Theodore? “Wat saai!” klinkt het voor me. “Ssst” hoor je de vrouw nu duidelijk sissen. Hij neemt nog een slokje en gooit er een paar dropjes achteraan.

De rest van de twee uur hebben wij de man gelaten voor wat hij is. Ondanks de verschillende uitroepen en tot stilte manende geluiden gingen wij als publiek op in Her. Wij leefden mee met Theodore, verbaasden ons over de relatie die zich ontwikkelde en genoten van de uitspraken die de verschillende personages deden. Als de aftiteling begint, staat de man al en is bezig zijn jas aan te doen. Onrustig wacht hij tot de mensen die naast hem zitten ook zover zijn.

Ik denk aan wat er in de film is gezegd over het nu. En hoe dat eigenlijk op iedereen in deze zaal van toepassing zou moeten zijn. Ook op de man, die niet fluisteren kon en inmiddels de zaal heeft verlaten:

“We are only here briefly, and in this moment I want to allow myself joy.” *

 

*Uit de film Her (2013) van Spike Jonze (www.imdb.com)