Dwalen door Drentse historie

Te voet/te fiets: Te voet
Route: Groene Wissel Frederiksoord: Landgoed Frederiksoord-Wilhelminaoord
Afstand: 16 km
Startpunt: Centrum Frederiksoord
Eindpunt: Centrum Frederiksoord

Frederiksoord
Even buiten Frederiksoord worden we verwelkomd in de kolonie

Het lijkt wel alsof we in een groot openluchtmuseum uit zijn gestapt. Monumentale panden staan naast elkaar aan een lange laan. Veel huizen hebben een bord in de tuin staan: ‘koloniekerk’, ‘schoolmeesterswoning’, ‘mandenmakerij’ met daaronder een toelichting op de vroegere functie van het gebouw. Af en toe staat er een ander bord naast. Zo staat in de tuin van de koloniewinkel ook een bord met ‘Uitvaartverzorging Kiers’, met een website voor meer informatie.

We bevinden ons in Frederiksoord, een van de voormalige veenkoloniën in het noorden van Drenthe. Het is het beginpunt van onze Groene Wissel wandeling  door Frederiksoord, Vledder en Wilhelminaoord, een middag dwalen door een voor mij onbekende episode in de Nederlandse geschiedenis.

Onderweg naar Steenwijk is het weer niet heel uitnodigend. Acht graden, geeft de thermometer aan. Af en toe vallen er wat drupjes op de voorruit. Grijze wolken snellen voorbij. Wat een contrast met het warme mooie weer van afgelopen tijd. Maar de afspraak staat en we laten ons niet weerhouden door de buien die volgens buienradar de komende uren precies over Frederiksoord heen drijven. Op de afgesproken plek blijkt onze wandelgenoot er al te zijn. Met rugzakregenhoes en waterdichte wandeljas is ze goed voorbereid. Als wij ons ook in onze bergschoenen hebben gehesen lopen we met gedetailleerde routebeschrijving in de hand richting Hotel Frederiksoord. Tussen twee knus naast elkaar staande witte ambtenarenhuisjes slaan we linksaf, richting het buitengebied.

Tussen twee ambtenarenhuisjes door lopen we richting buitengebied
Tussen twee ambtenarenhuisjes door lopen we richting buitengebied

Die morgen had ik nog even gekeken naar de routebeschrijving. In de inleiding stond een link naar de geschiedenis van Frederiksoord. Niet zoals Veenhuizen een strafkolonie, maar een kans om opnieuw te beginnen voor de ‘armoedige gezinnen’ uit veelal de grote steden. De Maatschappij van Weldadigheid wees hen een stuk grond toe en ze konden aan de slag als boer in het Drenthe van de 19e eeuw. Frederiksoord was niet de enige nederzetting. Ook Boschoord, Willemsoord  en het nabijgelegen Wilhelminaoord verrezen.

Zoals dat gaat in maatschappijen zijn er ook mensen die er niet in passen. Zij worden weggestuurd en bouwen in de buurt plaggenhutten. Zo ontstaan de zogenaamde ‘desperado-kolonies’, zoals Vledderveen en Nijensleek. Onderweg naar het startpunt rijden we door dit laatste dorp heen. Desperado-kolonie had bij mij beelden opgeroepen van een wetteloos wild west stadje. Het contrast met het ingeslapen lintdorp op een zondagochtend in oktober begin 21ste eeuw kan niet groter zijn.

Onderweg komen we sowieso weinig mensen tegen. Na Frederiksoord lopen we via klinkerwegen in de richting van de Wapserveense Aa en nemen daar het zandpad en volgen de vaart. Op wat koeien en zwanen na is het erg rustig. We kijken uit op het land dat er verlaten bij ligt. Was het hier een drukte van belang, twee eeuwen geleden? Het is moeilijk voor te stellen.

Wapserveense Aa

Als we een bruggetje oversteken komen we op een pad terecht waar niet veel mensen ons voor zijn gegaan. Het natte gras staat hoog en onze schoenen en broeken raken langzaam maar zeker doorweekt. We volgen inmiddels de Vledder Aa en lopen daar waar we zonder de routebeschrijving nooit terecht zouden zijn gekomen. Het pad komt uit in een weiland en na een paar kilometer zien we het verharde fietspad dat we verder moeten volgen. Als doorgewinterde wandelaars trotseren we het schrikdraad dat ons nog scheidt van de weg en staan we op droge grond. Op naar Vledder.

Via een park komen we in het enigszins verlaten centrum van het toeristische plaatsje terecht. Op een bankje bij de kerk eten we ons brood en laten we onze broeken drogen. Het is inmiddels droog en met een beetje goede wil is er een zonnetje te zien. Na de laatste boterham en een blik op de kerktoren is het tijd om door te gaan.

Voor het open landschap komen nu bossen in de plaats. Door houtwallen, bosranden en heidevelden komen we door mooie natuur heen. De typisch Drentse schapen die we tijdens onze Drentse wandeling in februari niet zagen, zijn hier volop aanwezig. Langs het Blauwe gat, een bosvennetje waar we voor het eerst andere wandelaars zien, gaat de route richting Wilhelminaoord.

Vledder

Ook hier weer huizen met toelichtingsbordjes. Hoe zou dat zijn voor de bewoners? Niet alleen woon je op een plek vol geschiedenis, maar je maakt ook deel uit van een onofficieel openluchtmuseum. In de zomer staan er hordes toeristen voor je huis, lezen het bordje, maken een foto. Zouden ze instructies krijgen hoe om te gaan met de toeristen? Zijn er speciale regels om de huizen in de oorspronkelijke staat te houden? Het lijkt idyllisch, maar of ik in zo’n huis zou willen wonen, ik weet het niet … Hoewel de Bed & Breakfast in de voormalige pastorie naast de koloniekerk in Wilhelminaoord natuurlijk wel weer een erg leuke bestemming is voor zo’n geschiedkundig monument.

Na Wilhelminaoord is het niet ver meer naar ons startpunt. In Frederiksoord, hebben we onszelf beloofd, drinken we de traditionele Elke Maand Een Route-cappuccino. Door bossen en over zandwegen leggen we de laatste kilometers af. 16 kilometer geeft de GPS aan als we de Majoor van Swietenlaan in Frederiksoord bereiken. Voor het voormalige postkantoor staat een bord buiten waarop de woorden koffie en gebak staan. Het oude gebouw kijkt ons uitnodigend aan en we maken van dit droge moment gebruik om – wellicht voor de laatste keer dit jaar – plaats te nemen op het terras.

In het voormalige postkantoor wordt nu heerlijke cappuccino geschonken
In het voormalige postkantoor wordt nu heerlijke cappuccino geschonken

Als de cappuccino op de tafel staat, vallen er fijne druppeltjes uit de grijze lucht. We laten ons niet weerhouden van dit laatste terrasje van het jaar en blijven zitten. De oktober-uitdaging is volbracht met een zeer afwisselende wandeling door een mooi gebied vol historie. Hier komen we nog een keer terug. Al is het alleen maar om Museum de Koloniehof te bezoeken, het museum over deze streken. Het museumseizoen breekt immers weer aan, concluderen we als we weer in onze warme en droge auto zitten.

Benieuwd naar de andere Groene Wissels die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

Deze wandeling telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

Ronde van de Lemelerberg

Te voet/te fiets: Te fiets
Route: Van Zwolle via de LF 16 Vechtdalroute, LF 8 en LF 15 Boerenlandroute terug naar Zwolle.
De LF 16 Vechtdalroute is 230 km lang en loopt van de monding van de Vecht bij Zwolle naar de bron bij het Duitse Darfeld. De naamloze LF 8 is een 100 km lange verbindingsroute tussen LF-routes en loopt van Ommen naar Winterswijk. De LF 15 Boerenlandroute tenslotte is 260 km lang en doorkruist Nederland van Alkmaar naar Enschede. Het draait bij deze route allemaal om het authentieke Nederlandse boerenleven, dat per streek veel verschillen laat zien.
Afstand: 74 km
Startpunt: Zwolle
Eindpunt: Zwolle

Een rondje van LF-routes om de Lemelerberg heen
Een rondje van LF-routes om de Lemelerberg heen

Op de kaart vormen ze een driehoek, de drie LF-routes die om en nabij de Lemelerberg lopen. Het lijkt een mooi rondje voor deze zondag. Om kwart over negen ’s ochtends zitten we al op de fiets. De temperatuur is aangenaam als we de binnenstad van Zwolle doorkruisen. Volgens de voorspellingen wordt vandaag de 27 graden aangetikt. Een gelukje dat deze zomerse dag in het weekend valt na al die regendagen van afgelopen weken.

Na een aantal kilometers zien we de eerste LF-bordjes. We zitten op de Vechtdalroute. Al snel verlaten we Zwolle en fietsen langs de rivier over de dijk. Hoewel het nog vroeg is, zijn we niet de enigen. Veel hardlopers en fietsers genieten van het zomerse weer. Aan de overkant van de rivier zien we de met zilverkleurig plastic omhulde hooibalen glinsteren in de zon. Net van die zilveren bolletjes waar we vroeger op kinderfeestjes de plakjes cake mee versierden.

De vecht met zilveren hooibalen
De vecht met zilveren hooibalen

Een paar kilometer voor Dalfsen staat een kleindochter met haar opa en oma om een groene paal heen. Ze luisteren ingespannen naar een kinderstem die over de dijk heen schalt. We vangen woorden op als ‘Vechtdal’, ‘landgoed’ en ‘lang geleden’. Nieuwsgierig geworden, stappen we een paar meter verder af, pakken de zonnebrandcrème en luisteren mee naar het verhaal.

Als de opa en oma verder fietsen met hun kleindochter, overbruggen wij de paar meter en zien een vechtdalinformatiepaal. D.m.v. een pedaal onderaan de paal wek je stroom op voor het verhaal  (“blijven trappen” maant het opschrift ons). Wij kiezen voor de volwassenenvariant en luisteren een paar minuten lang naar een ver familielid van een grootgrondbezitter die hier lang geleden woonde.

Een informatiepaal aan de Vecht
Een informatiepaal aan de Vecht

Helemaal op de hoogte van het ontstaan van dit gebied fietsen we verder. Al gauw zien we de zwevende steen van Dalfsen en het daar tegenover liggende stadje. Naast het gemeentehuis ligt een zeer aanlokkelijk terrasje aan de Vecht. De beslissing is snel genomen en al snel zitten we aan de cappuccino. We kijken uit over het water en steken onze hand op naar een voorbijvarend sloepje met grote picknickmand. Ja, deze zondag mag met recht zomers genoemd worden.

De zwevende steen bij Dalfsen
De zwevende steen bij Dalfsen

De fiets lonkt weer en we vertrekken richting Ommen. We volgen nog steeds de Vecht en moeten regelmatig afremmen voor grote groepen wandelaars die in zomerse kleding het fietspad bevolken. We komen door bossen, langs landgoederen en beklimmen zelfs een berg. De Lemelerberg wel te verstaan. Een heuvel die oprijst in het landschap en een populaire plek is voor wandelaars en mountainbikers.

Even daarvoor waren we al verschillende campings en B&B’s tegengekomen die namen hadden als ‘Bergzicht’ en ‘Berg en bos’. Maar hoe we ook ons best deden, een berg zagen we niet. Misschien dat het zicht op de berg alleen in de winter van toepassing is, als de bomen kaal zijn. Als we kort daarna het bos induiken en de weg merkbaar begint te stijgen, kunnen we het bestaan van de berg niet meer ontkennen. We passeren enkele afgestapte fietsers die de laatste hoogtemeters te voet overbruggen. Hun fietsen aan de hand. Dat is onze eer te na en wij zetten stug door. Gelukkig hebben we nog de Deense heuvels in de benen en bereiken fietsend de top.

Na de top zijn we in no time weer beneden, waar we een bankje zoeken om ons te beraden op de verdere fietstocht. De temperatuur is aanmerkelijk gestegen en onze bidons beginnen leeg te raken. We zijn het niet meer gewend, die hoge temperaturen. We besluiten het rondje wat kleiner te maken. We laten Hellendoorn en Nijverdal voor wat ze zijn en steken door naar Lemelerveld, waardoor we op de Boerenlandroute terechtkomen.

LF 15 Boerenlandroute
LF 15 Boerenlandroute

Zoals de naam al doet vermoeden passeren we veel akkerland, met hier en daar een varkensboerderij. Het zijn rustige wegen langs vaarten en bosranden. We hebben de wind in de rug en waaien met gemak terug naar Zwolle. 74 kilometer geeft de teller aan, als we afstappen. 40 kilometer minder dan in de planning lag, maar het voelt als een volwaardige etappe: de Ronde van de Lemelerberg.

Deze fietstocht telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

Strandstoelen, sups en een oorlogsschip

Deense fietsvakantie #3

In juni 2016 fietsen we anderhalve week al eiland hoppend door Denemarken. Ons Deense avontuur begint in het Duitse Flensburg, waar de trein ons en onze fietsen in ruim 9 uur heen brengt. Via zuidelijk Jutland, Als, het zuiden van Fyn, Tåsinge, Langeland, Lolland, Falster en Bogø komen we uiteindelijk op Møn aan. Onze meest oostelijke bestemming. Terug op Lolland steken we over naar Noord-Duitsland, alwaar we in Lübeck de trein weer terug pakken naar Nederland.

Onderweg genieten we van het Deense landschap, hebben allerlei ontmoetingen en beleven dingen die je van tevoren niet bedenkt. De komende tijd kun je hier een greep uit die belevenissen lezen, in willekeurige volgorde.

Te voet/te fiets: Te fiets
Route: Van Fehmarnsund via de Oostzeekustroute naar Lübeck
De Oostzeekustroute – ook wel Ostseeküsten-Radweg, Baltic Sea Cycle Route of EuroVelo 10 genoemd – volgt bijna 8000 km lang de kust van de Oostzee. De route gaat door Duitsland, Polen, Litouwen, Letland, Estland, Rusland, Finland, Zweden en Denemarken. Wij rijden er 100 km van, in de Duitse deelstaat Schleswig-Holstein.
Afstand: 102 km
Startpunt: Fehmarnsund op het Oostzee-eiland Fehmarn (Duitsland)
Eindpunt: Lübeck (Duitsland)

Oostzeekustroute van Fehmarnsund naar Lübeck
Oostzeekustroute van Fehmarnsund naar Lübeck

We worden wakker in een oude caravan met een inrichting die sinds de jaren 70 niet meer is veranderd. Dagen later ruik ik nog de muffe geur die in mijn slaapzak is achtergebleven. Het matras ligt echter prima en onze telefoons en batterijen voor de GPS zijn weer helemaal opgeladen. Het animatieteam dat over een paar dagen zijn intrek neemt in dit stulpje heeft niks te klagen. Wij ook niet, en de overnachting was kosteloos.

Gisteren kwamen we na een lange dag fietsen op deze camping aan. Onze laatste dag Denemarken was er een met veel (tegen)wind, lange rechte wegen en uiteindelijk de haven van Rødby. Wachtend op de veerboot die ons naar het Duitse Puttgarden zou brengen, blikten we terug op een zonnige, mooie week in Denemarken. Het Scandinavische land had ons aangenaam verrast. Nu op zoek naar een Duitse camping.

Die camping vinden we in Fehmarnsund pal aan de Oostzee, waar de campingmevrouw ons geheel onverwacht een gratis overnachting in een caravan aanbiedt. “De nachten zijn koud” geeft ze als verklaring. Misschien dat onze volgepakte fietsen en de sporen van een lange dag op onze gezichten mee hebben  gespeeld.

De volgende ochtend vertrekken we vroeg. We hebben aardig wat kilometers voor de boeg. We willen vandaag Lübeck halen om morgen de trein terug te pakken naar Nederland. Na een blik op de kaart besluiten we de Ostseeküsten-Radweg te volgen. Buiten de camping zien we een klein vierkant bordje met ‘Ostseeküsten-Radweg’ onder de richtingaanwijzer hangen. Het is nu een kwestie van bordjes volgen. Dat blijkt echter niet zo eenvoudig.

Ostseeküsten-Radweg
Aanvankelijk gaat het goed. Over de hoge Fehmarnsundbrücke steken we de zee-engte tussen Fehmarn en het vasteland over. Door het hoge gras aan weerszijden van het fietspad blijft er slechts een smalle strook weg over. Het lijkt wel een single track op een mountainbike parcours. Onze fietstassen raken continu het gras, waardoor we ongewild een breder pad banen voor de fietsers die na ons komen. Het weerhoudt ons er niet van om te genieten van het uitzicht over de Oostzee. Het ochtendzonnetje doet het water glinsteren.

De route voert ons door een glooiend landschap met akkers en boerderijen. De zee is nooit ver weg, getuige de vele richtingaanwijzers naar uitspanningen en campings. We zien hem echter pas na 25 kilometer weer, azuurblauw en zomers. Deze afwisseling van kust en binnenland maakt de Oostzeekustroute zeer aantrekkelijk. Verandering van spijs doet eten.

Even een pauze om de kaart te raadplegen
Even een pauze om de kaart te raadplegen

Aan de kust zijn we niet de enige. Hoewel het een doordeweekse dag in juni is, hebben vele mensen de weg naar het strand gevonden. Ook de fietspaden zijn goed bezet. We passeren dagjesmensen maar ook vakantiefietsers, veel vakantiefietsers. In 10 minuten Oostzeekustroute komen we er al meer tegen dan in een week Denemarken.

Als we in een grotere plaats komen, raken we de routebordjes kwijt. Een GPS-route was nu wel handig geweest. We fietsen maar naar het zuiden en pikken uiteindelijk weer de route op. In de volgende plaats is het weer hetzelfde verhaal. We maken zo heel wat extra kilometers maar komen ook een bakkerij met heerlijke broodjes tegen. Op het terras bepalen we opnieuw onze richting. Het zal niet de laatste keer zijn.

In de middag stoppen we voor bloedsinaasappelschepijs. Op een muurtje kijken we uit over zee. Er komt een kano langs en een supper. Staand op zijn sup-board beweegt de jongen zich met soepele slagen voort en is binnen no-time uit ons gezichtsveld verdwenen. De typisch Duitse strandstoelen staan netjes in rijen opgesteld. In de verte ligt een oorlogsschip. Het vormt een vreemd contrast.

Typisch Duitse strandstoelen
Typisch Duitse strandstoelen

Aan het einde van de dag bereiken we de buitenwijken van Lübeck. De GPS is ingesteld op het station en verkeerslicht na verkeerslicht naderen we het centrum van deze Hanzestad. Wachtend voor één van deze verkeerslichten stopt er een oudere dame naast mij. Na een goedkeurende blik op onze bepakte fietsen vraagt ze waar wij heengaan. “We zijn er al”, zeg ik, “Lübeck”. Ze glimlacht en steekt haar duim omhoog. “Was ik nog maar jong” denk ik haar te horen mompelen. Dan springt het licht op groen. “Nog een mooie avond in mijn stad” roept ze ons na.

Deze fietstocht telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

Fietsen over een landingsbaan

Te voet/te fiets: Te fiets
Route: Van Bennekom via de LF4 Midden-Nederlandroute over de Utrechtse Heuvelrug naar Zeist (50 km) en vandaar via de Soester Duinen naar Amersfoort
De LF4 loopt van Enschede naar Den Haag en is in totaal 300 km lang. Met deze route doorkruis je een “staalkaart van Nederlandse landschappen”: bos, landgoederen, heuvels, rivieren en uiteindelijk de kust. De routes zijn beide kanten op gemarkeerd met de groen-witte bordjes.
Afstand: 85 km
Startpunt: Bennekom
Eindpunt: Station Amersfoort

De route
Op de dagen dat Gelderland roze kleurde en wielrennen eventjes volkssport nummer 1 werd, fietsten wij daar ook, mijn medefietsers en ik. In twee dagen zouden wij Gelderland en Utrecht doorkruisen. Een gevarieerd landschap met bossen, heidevelden, heuvels, rivieren en niet te vergeten Landelijke Fiets (LF-)routes.

Na een zonovergoten eerste dag dwars over de Veluwe, starten we de volgende dag vanuit onze B&B in Bennekom. In een mum van tijd hebben we het plaatsje verlaten en klimmen en dalen door de bossen naar Renkum, waar we de LF 4 oppikken. De temperatuur is al aangenaam, het wordt ook deze dag weer 26 graden. Een mooi visitekaartje voor de Giro.

Bij Wageningen verruilen we de bossen voor de Rijn en is het fietspad opeens vol met fietsers. Al snel echter laten we de drukte achter ons als we weer het achterland induiken. Als de route voor de Grebbeberg naar rechts afbuigt, is een van mijn medefietsers teleurgesteld. Die uitdaging was ze graag aangegaan! Maar even later wordt ze op haar wenken bediend, als een klein weggetje door het bos ons dwingt terug te schakelen en ettelijke kilometers bergopwaarts te fietsen.

Deze berg laten we aan ons voorbij gaan...
Deze berg laten we aan ons voorbij gaan…

In Rhenen nemen we onze eerste welverdiende cappuccino op een terras dat langzaam roze kleurt. Een grote groep MAMILS (Middle Aged Man In Lycra) in roze Giro-shirtjes uit 2010 – toen de Ronde van Italië in Amsterdam startte – strijkt naast ons neer. Ze bespreken hun rit tot nu toe en lijken zeer tevreden. Na de koffie komt de zonnebrandcrème tevoorschijn. Geen overbodige luxe op een dag als deze.

Je kunt niet om de Giro heen
Je kunt niet om de Giro heen

Als we verder fietsen passeren we de verkeersregelaars die al klaar staan om de Giro-renners vrij baan te geven. Het is het laatste wat we zien van de wielerwedstrijd, de LF4 voert ons verder de provincie Utrecht in. Na Rhenen en Elst komen we langs het kasteel van Amerongen. Het ligt er mooi bij en vormt een ideale lunchplek. Met uitzicht op het slot laten we ons de druiven en de croissants goed smaken.

Via Doorn en Odijk komen we bij Zeist, onze vorige woonplaats en bekend terrein. We verlaten de LF4 en fietsen verder naar Soesterberg. Opeens is het fietspad een stuk breder. Asfalt zover het oog reikt, een zinderende lucht en in de verte een groot zwart gebouw. We staan op de voormalige landingsbaan van Vliegveld Soesterberg en kijken uit op het Nationaal Militair Museum. Nog niet eerder fietste ik over een landingsbaan, een vreemde gewaarwording.

Het fietspad loopt over een landingsbaan heen
Het fietspad loopt over een landingsbaan heen

Na Soesterberg is Amersfoort niet ver meer. Via de mooie Soester Duinen met haar zandverstuivingen en hoogteverschillen bereiken we uiteindelijk het station van de Keistad, alwaar we onze tocht afsluiten op een terras. We hebben in totaal 85 kilometer afgelegd vandaag. Weliswaar niet in het roze, en ook niet op een racefiets, maar het voelde wel degelijk als een echte etappe.

Een welverdiende smoothie
Een welverdiende smoothie

Deze fietstocht telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

Langs de Zuiderzee

Te voet/te fiets: Te fiets
Route: Rondje rondom het Veluwemeer via LF9 NAP-route, etappe Elburg – Harderwijk en LF23 Zuiderzeeroute, etappe Harderwijk – Elburg
De LF9 loopt van Nieuweschans naar Breda en is in totaal 455 km lang. Deze route volgt de kustlijn die ontstaat als alle dijken en duinen wegvallen. Een intrigerend (en confronterend) uitgangspunt. De LF 23 loopt van Kampen naar Amsterdam en is in totaal 115 km lang. Samen met LF21 en LF22 vormt het de Zuiderzeeroute. De routes zijn beide kanten op gemarkeerd met de groen-witte bordjes.
Afstand: 53 km
Startpunt: Parkeerplaats bij Elburg Vesting in Elburg
Eindpunt: Parkeerplaats bij Elburg Vesting in Elburg

De NAP-route langs het Veluwemeer
De NAP-route langs het Veluwemeer

Al een tijdje was voorspeld dat deze zondag de eerste echte lentedag zou zijn, met temperaturen van wel 20 graden. En wat is nu een betere manier om die dag door te brengen dan op de fiets? Toen we echter vanochtend de gordijnen openschoven en de regendruppels zachtjes op de terrastegels zagen landen, werd ons enthousiasme enigszins getemperd. Waar was die uitbundige zon, die blauwe lucht, het kortebroekenweer?

Als we in Elburg – in lange broek en met jasje – op de fiets stappen, regent het nog steeds een beetje. We rijden over de brug over het Veluwemeer naar Flevoland en komen al snel de eerste camping tegen en het eerste bungalowpark. De parken ogen verlaten, een enkeling zit aan het ontbijt in zijn voortent. Zijn uitzicht bestaat uit een grijs Veluwemeer en af en toe een fietser.

De lange rechte weg voert ons vlak langs het meer. Met een paar passen zouden we onze warmgefietste voeten kunnen koelen in het meer. Net als tijdens onze wandeling langs de IJssel in januari laten we deze kans aan ons voorbij gaan. De regen maakt het niet erg aantrekkelijk. Aan de overkant zien we Gelderland en het fietspad dat we op de terugweg nemen.

Na nog veel meer campings, parken, een golfbaan, de langste kunstijsbaan ter wereld en een schietbaan maakt het fietspad opeens een bocht naar links. Ik overweeg nog om rechtdoor te fietsen, de weg lijkt namelijk gewoon door te lopen. Net op tijd, gooi ik mijn stuur om. Ik had bijna alsnog mijn voeten gekoeld in het Veluwemeer. Net als bij een Engelse ‘ford’ loopt een zijstroompje van het meer over de weg heen naar het achterland.

Een 'ford' in de polder
Een ‘ford’ in de polder

Als we even later in Harderwijk komen, schijnt de zon uitbundig. De lentedag had gewoon wat opstartproblemen. Op zoek naar cappuccino fietsen we het centrum in en stuiten in het Hortuspark op een terrasje. Met uitzicht op het park, genieten wij van een ovenvers appelkruimeltaartje. De musjes zijn niet verlegen en pikken graag een kruimeltje mee.

De musjes pikken graag een kruimeltje mee
De musjes pikken graag een kruimeltje mee

Met de zon als bondgenoot fietsen we na deze cappuccino weer richting Elburg. We volgen nu de Zuiderzeeroute. Een fietstocht van ruim 400 km om de voormalige Zuiderzee. Een route  die al een tijdje op mijn nog-te-fietsen-lijstje staat. De verkennende 25 km die we vandaag fietsen, bevalt goed. We tikken de Veluwe aan en komen langs enkele varkensboerderijen. Onderweg zien we steeds meer fietsers. De doorgewinterde zondagse wielrenners worden nu afgewisseld door oudere echtparen op e-bikes en gezinnen. Ook motorrijders zijn in groten getale op weg. In colonnes doorkruisen ze het landschap.

De Zuiderzeeroute
De Zuiderzeeroute

Ter hoogte van Nunspeet buigt de route af naar rechts, maar mijn medefietser slaat linksaf. Hij kent het hier goed. Even later staan we aan het meer, aan de surfoever de Hoge Bijssel. Het is er verlaten. “Als de wind goed is, is het hier vergeven van de surfers”, verzekert mijn medefietser me. Hij wijst mij het veldje aan waar hij vele malen zijn surfmateriaal in orde heeft gebracht. Met een glimlach kijkt hij over het water.

Het op-de-pont-wacht-bankje aan de Hoge Bijssel
Het op-de-pont-wacht-bankje aan de Hoge Bijssel

Bij de plek waar de pont van de overkant van het Veluwemeer aanmeert, eten we een boterham. Daar in de verte fietsten we vanochtend. De caravans van de campings zijn goed te zien. Dan varen er twee jongens in een rubberboot ons gezichtsveld binnen. “De pont vaart nog niet, meneer” zegt de stuurman beleefd, “Pas eind deze maand”, voegt de tweede jongen eraan toe. We realiseren ons dat we op het ‘op-de-pont-wacht-bankje’ zitten en verzekeren de jongens dat we ondanks onze zitplek niet op de pont wachten. Ze knikken, glimlachen en keren de boot dan om.

De laatste 10 kilometers naar Elburg voeren over een fietspad met treurwilgen dwars door weilanden. Aan onze linkerhand blijft het Veluwemeer zichtbaar. De zon brandt in ons gezicht, de vliegen zoemen om ons heen. Wat een contrast met vanochtend. Het is bijna jammer als we de contouren van Elburg in het vizier krijgen en de Zuiderzeeroute verlaten. Ik wil door naar Kampen, Blokzijl, Lemmer, de Afsluitdijk over. De Zuiderzeeroute is zojuist met stip gestegen in de nog-te-fietsen Top 10.

Zuiderzeeroute vlak voor Elburg
Zuiderzeeroute vlak voor Elburg

Deze fietstocht telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

 

Stroomopwaarts op de fiets

Te voet/te fiets: Te fiets
Route: LF3 Hanzeroute, etappe Zutphen – Arnhem
De LF3 loopt van Holwerd naar Maastricht en is opgedeeld in de Rietlandroute, Hanzeroute en Maasroute. Wij fietsten een deel van de Hanzeroute, die de fietser 135 kilometer lang langs de IJssel en een aantal voormalige Hanzesteden voert. De route is beide kanten op gemarkeerd met de groen-witte bordjes. De route  begint bij Millingen en eindigt in Kampen (of omgekeerd).
Afstand: 54 km
Startpunt: Parkeerplaats bij IJsselpaviljoen, IJsselkade 1 in Zutphen
Eindpunt: Station Arnhem

De groenwitte bordjes markeren de LF-routes
De groenwitte bordjes markeren de LF-routes

Het hele weekend schijnt de zon uitbundig, een voorbode dat de lente niet lang meer op zich laat wachten. Als er een moment is om de eerste lange afstandsroute voor ‘Elke Maand Een Route’ te fietsen, dan is het nu. De temperatuur haalt amper de 6 graden, maar we rekenen erop dat de zonnestralen een hoop goed maken. De handschoenen gaan wel mee en we besluiten de route in een gunstige windrichting te fietsen. Op naar Zutphen.

Bij Zutphen stuiten we – nog in de auto – op de eerste omleidingen. Uiteindelijk weten we de parkeerplaats aan de IJssel te vinden. We laden de fietsen van de auto en gaan op weg. Even buiten Zutphen zijn daar weer die gele borden. Een aantal wegen is afgesloten, een bord ‘doodlopende weg’ markeert de weg die wij willen nemen. Wij wagen de gok. Als fietser hebben we de ervaring dat dit niet zoveel zegt. Vaak kun je er op de fiets nog wel langs.

Na 1,5 km echter komen we op een kruispunt van vier wegen, waarvan er drie afgesloten zijn. De enige weg die we kunnen nemen, is de weg die we net gekomen zijn. Doodlopend is in dit geval echt doodlopend. Mijn medefietser raadpleegt de GPS en komt tot de conclusie dat we weer terug moeten naar het begin. Die 50 km gaan we vandaag wel halen zo!

Als we de route weer oppikken komen we al snel bij het pontje naar Bronkhorst, het kleinste stadje van Nederland. Als drie auto’s en de nodige fietsers de pont opgereden zijn, gaat de slagboom dicht. Om een paar seconden later weer open te gaan. Vier mountainbikers rijden met enige spoed de pont op. Op de vraag van de pontschipper of er nog meer komen, antwoordt een van de mannen schertsend dat er nog 30 volgen. De pontschipper lacht even, werpt voor de zekerheid nog een snelle blik op de toegangsweg, maar maakt zich dan klaar om te vertrekken.

De twee mannen en twee vrouwen rijden op identieke mountainbikes, allemaal hebben ze een spijkerbroek aan, de dames een handtas om de schouder, nog net geen hakken aan. De mtb-verhuurder zal niet ver weg zijn. Aan de overkant buigen zij af “naar het stadje. Want dat hebben we wel verdiend!”. Wij laten Bronkhorst – in dit geval – rechts liggen en vervolgen de route over de IJsseldijk.

Net voorbij Bronkhorst komen we langs een gemaal. In de voormalige gemaalwoning zitten mensen aan de koffie en kijken uit over de uiterwaarden. Aan de andere kant van de weg staan witte picknickbankjes. De kilometerteller nadert de 20 km, een goed moment voor de eerste stop.

Witte picknickbankjes bij het Keukengemaal/Kunstgemaal bij Bronkhorst
Witte picknickbankjes bij het Keukengemaal/Kunstgemaal bij Bronkhorst

We zijn in het Keukengemaal aanbeland. Een hippe brasserie aan de IJsseldijk die dit seizoen net weer een week open is. De cappuccino is er uitstekend, de boerenappeltaart van streekproducten ook. In de lichte rechthoekige ruimte zit een handjevol mensen. Ik kan me voorstellen dat deze aantallen snel verdubbelen zodra de temperaturen gaan stijgen. Naast het Keukengemaal zit het Kunstgemaal, een expositieruimte waar hedendaagse kunstenaars hun werk kunnen laten zien. Er zijn mindere plekken om te exposeren.

Na de cappuccino fietsen we in straf tempo verder. De wind maakt het knap fris maar het zonovergoten landschap is het meer dan waard. We passeren mooie uitzichten op het hoge water in de uiterwaarden. Het rivierwater is felblauw. De witte zeilen van de kleine zeilbootjes bij Giesbeek maken het contrast nog groter. Een mooie dag om je eerste zeilles te krijgen.

Bij Westervoort gaat de route verder naar Millingen. Wij slaan af naar Arnhem om daar de trein terug naar Zutphen te nemen. Onderweg in de trein zien we de plekken waar we langs hebben gefietst. Nog steeds zonovergoten. In Zutphen maakt de laagstaande zon het plaatje nog mooier. Het is een aanrader, deze eerste fietstocht voor EMER16.

De IJssel bij Zutphen
De IJssel bij Zutphen

Deze fietstocht telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

Lunchen op de Galgenberg

Te voet/te fiets: Te voet
Route: Groene Wissel Rolde: Ballooerveld en Hunebedden
Afstand: 16 km
Startpunt: Centrum Rolde
Eindpunt: Centrum Rolde

Aan de horizon is nog net het kerkje van Rolde zichtbaar
Aan de horizon is nog net het kerkje van Rolde zichtbaar

Het is een koude dag als we richting Assen rijden om de tweede wandeling voor ‘Elke Maand Een Route’ te maken. De weilanden aan weerszijden van de snelweg gaan schuil onder een dichte mist. Tegen het middaguur parkeren we de auto in het centrum van het brinkdorp Rolde, bekend als het ‘dorp van Bartje’. Een aarzelend zonnetje is bezig door te breken.

We starten bij het kerkhof. Een kenmerkend beginpunt, het zal niet de laatste dodenakker zijn die we aandoen vanmiddag. We lopen al snel het dorp uit. Een wit bordje met een groen gestileerd hunebed wijst ons in de richting van deze typisch Drentse bezienswaardigheid. Twee staan er naast elkaar. Indrukwekkend, deze prehistorische grafmonumenten. De bezoeker wordt gemaand om er respectvol mee om te gaan, het blijft een begraafplaats.

Hunebedden bij Rolde
Hunebedden bij Rolde

Als we verder lopen is het niet alleen de wind en de temperatuur die het koud maken. De rijp, die zich gedurende de nacht in de takken van de bomen genesteld heeft, begint te smelten. In grote ijzige druppels stort het zich naar beneden. De wind helpt een handje door er ook de nog niet gesmolten ijsklompjes achter aan te blazen.

Niet lang daarna zien we het Balloërveld liggen, een uitgestrekt heideveld waar het grootste gedeelte van deze wandeling overheen gaat. Een gemarkeerde rondwandeling over het veld maakt gebruik van een wel heel bijzondere kleur paaltjes. Gedurende een groot deel van onze wandeling komen we roze, welhaast fuchsia paaltjes tegen. Goed te zien en waarschijnlijk zeer gewaardeerd (en misschien wel uitgekozen?) door de meisje-meisjes uit dit gebied.

Het Balloërveld werd in 1918 een militair oefenterrein en is daardoor niet ontgonnen. De karrensporen uit vroeger tijden liggen nu gebroedelijk naast de zigzaggende tankgracht. Als we over een grafheuvel met de naam Galgenberg lopen, stuiten we op een rij rood-witte stenen paaltjes. Ze lijken vooroorlogs en doen me denken aan grenspaaltjes, maar dat lijkt onwaarschijnlijk hier midden in Drenthe. Waar ze wel toe dienen … ik heb het – ook op internet – niet kunnen vinden.

Er is geen schaap te zien
Er is geen schaap te zien

Het veld staat bekend om zijn schaapkuddes, inclusief herders. Op deze koude februaridag is er echter geen schaap te zien. In het prikkeldraad zien we wel een tastbare herinnering aan hun aanwezigheid. Langs het natuurgebied vallen ons ook de hekken op, die vaak los voor een stuk land staan. Ze gaan niet horizontaal maar verticaal open, net als een spoorboom. Ook staan er regelmatig namen op zoals Slokkert en Lage Maden. Ze verwijzen naar de beekdalen en grasgebieden die er achter liggen. Als boer zou ik mijn gronden ook wel zo willen markeren!

Rolde hekken
Op de paden kun je merken dat het veel geregend heeft de afgelopen tijd. Af en toe zijn de wegen onbegaanbaar door padbrede plassen. Meestal kunnen we er wel langs, door de heide aan de zijkant. Maar op een gegeven moment stuiten we op een spontaan ontstaan vennetje, dat toch echt niet midden op het pad hoort te liggen. Half wadend door het water kunnen we een zijarm oversteken. Wederom zijn we blij met onze waterdichte bergschoenen.

Dit vennetje hoort hier niet te liggen ...
Dit vennetje hoort hier niet te liggen …

De zon is goed doorgebroken als de kerktoren van Rolde dichterbij komt. We lopen langs ons derde hunebed als we ons opeens op een pelgrimspad blijken te bevinden. Het Jacobspad loopt van het Groningse Uithuizen door Drenthe naar Hasselt in Overijssel. Het sluit aan op de eeuwenoude route naar Santiago de Compostela. Deze route is 208 km lang en ook op de fiets goed te doen. Het klinkt aantrekkelijk. Iets om te onthouden voor de ‘Elke Maand Een Route’-uitdaging.

Met een – al bijna traditiegetrouwe – cappuccino sluiten we in Rolde de wandeling af. We zijn rond en kijken terug op een mooie en historisch interessante route, waarbij ook onze survivalkwaliteiten werden aangesproken. Eigenlijk zouden we in augustus nog eens terug moeten, als de temperaturen aangenamer zijn, de heide in bloei staat en de schapen en hun herders over het veld dwalen. “En dan lunchen op de Galgenberg”, voegt mijn medewandelaar er aan toe, “dat lijkt me wel wat!”

Benieuwd naar de andere Groene Wissels die ik heb gelopen? Je vindt ze hier.

Deze wandeling telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

Met je voeten in de IJssel

Te voet/te fiets: Te voet
Route: Hanzestedenpad, etappe Kampen – Zwolle
Het Hanzestedenpad is een streekpad van officieel 164 kilometer (hoewel er meerdere varianten zijn) langs een aantal voormalige Hanzesteden. De route is beide kanten op gemarkeerd met geel-rode bordjes. Het pad begint bij Doesburg en eindigt in Kampen (of omgekeerd).
Afstand: 20 km
Startpunt: Station Kampen
Eindpunt: Station Zwolle

Geel-rode markering van het Hanzestedenpad
Geel-rode markering van het Hanzestedenpad

Op 1 januari ging ik de uitdaging aan om elke maand een lange afstandsroute te wandelen of te fietsen. Vandaag stond de eerste wandeling op het programma: een etappe van het Hanzestedenpad van Kampen naar Zwolle. Twee plaatsen met een treinstation, we begonnen makkelijk.

In het Kamperlijntje (de trein naar Kampen) zijn we niet de enige wandelaars. Verschillende stellen of groepjes met wandelschoenen bezetten de bankjes in de coupé. Na elkaar nog een verlaat ‘gelukkig nieuwjaar’ gewenst te hebben, nippen ze van hun op Zwolle gehaalde koffie. Hun handen met een zekere overgave om de warme bekers gevouwen.

In 10 minuten zijn we in Kampen en pakken de route op, terug naar waar we vandaan kwamen. De wandelaars uit de trein zijn nergens meer te bekennen. Het is grijs, de Kampense kerktoren aan de overkant van de IJssel vervaagt in de laaghangende bewolking. Al snel laten we Kampen achter ons en doemt de ‘nieuwe IJsselbrug’ op. Althans, zo noemt mijn medewandelaar hem. Deze brug heet officieel de Molenbrug en is helemaal niet zo nieuw. In 1983 werd hij geopend door de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat Neelie Smit-Kroes.

De route lijkt onder de brug door te gaan. De geel-rode markering wijst die richting op, over een modderige dijk achter een hek. De GPS is het met de markering eens en dus slechten we deze barrière met een zeker vertrouwen en een iets mindere mate van soepelheid. Bergschoenen zijn duidelijk niet gemaakt om over hekken te klimmen. Even later lopen we onder de niet zo nieuwe IJsselbrug door. De pijlers in de IJssel bieden een bijzonder uitzicht.

Onder de 'Nieuwe IJsselbrug' bij Kampen door
Onder de ‘Nieuwe IJsselbrug’ bij Kampen door

Na de brug zien we een paar kleumende vogelaars in schutkleuren en zwaaien we naar een mevrouw in een legerjeep die even daarvoor een indrukwekkend staaltje ‘keren op de weg’ liet zien op de smalle IJsseldijk. Dan buigt de route af naar rechts, richting IJssel. Door de modder ploegen we voort, volgen we de markeringspijlen en komen uiteindelijk aan de oever van de IJssel uit. Een bordje geeft aan dat de liefhebber op deze plek met zijn voeten in de IJssel kan staan. Wij laten deze kans maar even aan ons voorbij gaan.

Op verschillende plekken kun je met je voeten in de IJssel staan
Op verschillende plekken kun je met je voeten in de IJssel staan

Bij het dorpje Wilsum lopen we langs het Wilsumse strandje, nu verlaten, maar in de zomer waarschijnlijk een drukte van belang. Ook hier kun je heel goed met je voeten in de IJssel staan. Even verderop verjagen we ongewild een grote groep ganzen van een weiland. In het tegenlicht van een aarzelend zonnetje is het een mooi gezicht. De V’s zijn snel gevormd en de vogels vliegen in strakke formatie richting Zwolle.

De rechte dijkweg strekt zich voor ons uit
De rechte dijkweg strekt zich voor ons uit

Als we weer vaste asfaltgrond onder onze voeten hebben, strekt de rechte dijkweg zich ver voor ons uit. Op een paar hondenuitlaters en een verdwaalde hardloper na komen we weinig mensen tegen. De wind is koud, het regent af en toe en het beloofde zonnetje laat zich maar mondjesmaat zien. We lopen langs het theehuis bij het pontje naar Zalk, maar we zijn helaas een paar maanden te vroeg voor een warme cappuccino. Pas in april komt het pontje weer in de vaart en biedt ook het theehuis weer versnaperingen aan aan de vermoeide wandelaar of fietser.

Het pontje naar Zalk komt 1 april weer in de vaart
Het pontje naar Zalk komt 1 april weer in de vaart

Op een bankje naast het theehuis zit een wandelaar die zo te zien ook wel een warm kopje koffie had gelust. Ze eet haar reep chocolade op en zet haar wandeling voort in de richting die wij ook gaan. In haar knickerbocker en hip geruite wandelkniekousen zou ze niet misstaan in een berglandschap. Een Heidi op leeftijd. Misschien wandelt ze hier wel elke dag. Om een beetje in beweging te blijven.

Als we dan de buitenwijken van Zwolle eindelijk zien liggen, blijkt het verdere fietspad over de dijk afgesloten te zijn. Rijkswaterstaat is er bezig met Ruimte voor de Rivier. Een project waarbij rivieren, in dit geval de IJssel, meer ruimte krijgen. De bewoners van het rivierengebied zijn zo beter beschermd tegen overstromingen. We lopen achter de dijk verder, het oranje omleidingsbord volgend. Het lijkt een langdurende situatie te zijn. De geel-rode markering is op deze alternatieve route ook gewoon aanwezig.

Uiteindelijk zien we de Peperbus en komt het station binnen handbereik. Snakkend naar koffie ploffen we neer bij de Starbucks tegenover het station. Naast ons nemen twee oude dames plaats. De ene heeft net een mok thee gehaald en verbaast zich over de enorme afmetingen van de beker. Ze vraagt zich hardop af of ze misschien niet een kleinere had moeten nemen. We helpen haar uit de droom. Zij heeft de kleinste beker voor zich staan. Ze zijn er alleen groter. Haar vriendin laat dit gegeven even op zich inwerken en besluit dan toch ook maar zo’n grote mok te gaan halen. Met wat lekkers. Ze zijn tenslotte een dagje weg.

Dat lekkers konden wij ook niet weerstaan. We hadden tenslotte wat te vieren. De eerste lange afstandsroute voor ‘Elke Maand Een Route’ was volbracht.

Deze wandeling telt mee voor de uitdaging Elke Maand Een Route 2016

Elke maand een route

Logo EMER
In 2015 heb ik mezelf de uitdaging gesteld om elke maand een museum te bezoeken. Hoewel ik afgelopen jaar slechts een fractie van alle Nederlandse musea heb gezien, kan ik de uitdaging – met 19 musea op de teller – zeker als geslaagd beschouwen. In 2016 blijf ik musea bezoeken en als ik iets interessants tegenkom, is dat op deze blog terug te lezen. Alleen niet onder de noemer ‘Elke maand een museum’.

Dat betekent echter niet dat ik mezelf geen uitdagingen stel in 2016. Zoals voorgaande jaren ga ik de Goodreads challenge weer aan. De 105 boeken in 2015 waren begin december al bereikt en dus heb ik de uitdaging dit jaar op 110 boeken gesteld. Doel is om meer Man Booker Prize genomineerden te lezen. Deze zijn afgelopen jaren goed bevallen, maar in 2015 wat achtergebleven.

Naast een cultureel jaar wil ik van 2016 ook een sportief jaar maken. En dat brengt me op de nieuwe uitdaging voor 2016. In dit nieuwe jaar wil ik elke maand een lange afstandsroute fietsen of wandelen (#EMER16). In het geval van de fietsroute minimaal 50 km, in geval van de wandelroute minimaal 15 km.

Nu wandelde ik al regelmatig en heeft sinds een paar jaar ook het fietsvirus me te pakken. Op een zondagochtend de natuur in, genieten van de omgeving en in de tussentijd ook kilometers maken. De ene keer stel ik mijn eigen routes samen aan de hand van de knooppunten, de andere keer volg ik een bestaande lange afstandsroute. In 2015 fietste ik al het Rondje Twente en reden we langs de Reitsmaroute naar de Bodensee. We fietsten in twee weken ruim 1000 km. De veranderende omgeving, de meest onverwachte ontmoetingen en de prestatie (we zijn gewoon naar Oostenrijk gefietst!) maakten dat toch wel het hoogtepunt van 2015.

In 2016 wil ik meer van deze lange afstandsroutes fietsen. Volgens de website kent Nederland er 31. Genoeg keus dus. Ook staat er dit jaar weer een buitenlandse fietsvakantie op de planning. Na een paar goede verhalen trekt een rondtour door Denemarken steeds meer. Wie weet.

Omdat het in de winter niet altijd even lekker fietsweer is, breid ik de uitdaging uit met wandelroutes. Natuurlijk zijn er de lange afstand wandelpaden (de LAW’s) en de streekpaden. In totaal zijn er 20 LAW’s en 18 streekpaden. Daarnaast sluit ik ook de wandelroutes van Groene Wissels en de NS-wandelingen niet uit.

De gefietste en gewandelde routes zijn hier te vinden.

Wil jij van 2016 ook een sportief jaar maken? Voel je dan vrij om mee te doen met de uitdaging. Ik ben erg benieuwd naar jullie ervaringen! Daarnaast zijn tips ook welkom. Welke lange afstandsroute (fiets- of wandelroute) kan ik echt niet overslaan volgens jou?