Beurtbalkje

Ik hoorde van de week op mijn werk een woord dat ik nog niet eerder had gehoord. Nu komt dat wel vaker voor, maar dit woord wordt gebruikt in het inburgeringsexamen Nederlands. Als je dit woord niet kent, ben je niet goed ingeburgerd. Iedere nieuwe Nederlander zou namelijk moeten weten wat een beurtbalkje is. Ik en mijn collega’s wisten het niet. Maar wij hebben dan ook geen inburgeringsexamen gedaan.

Nu vind ik het eigenlijk wel een mooi woord. Het beschrijft wat het is. Een balkje dat aangeeft wiens beurt het is. Bij de kassa dan. Want daar kom je de beurtbalkjes in het wild tegen. Ik sta regelmatig in de rij bij de kassa en probeer dan vriendelijk te zijn voor de persoon achter mij door zo’n balkje achter mijn boodschappen te leggen. Ik heb er nooit bij stilgestaan hoe zoiets heet.

Er zijn meer woorden voor dingen die je in het dagelijkse leven gebruikt, maar die je niet kunt benoemen. Je verwijst ernaar met ding(etje), dat geval, een omschrijving of met een fysiek wijsgebaar. Zo zijn er die haakjes bovenaan je bergschoen waar je je veters langs legt (veterhaakjes?), de geribbelde tegels die blinden de weg naar o.a. de trein of de bus moeten wijzen (blindengeleidetegels?), dat apparaat dat voor de slagbomen van een parkeergarage staat en waarbij je op een knopje drukt om een parkeerticket te krijgen (is dit ook een parkeerautomaat, net als het apparaat waar je je kaartje betaalt? Dat zou dan wel wat verwarrend zijn.)

Gelukkig ken ik nu wel het woord voor de boodschapperscheider op de kassaband. En het woord is ouder dan ik dacht, het bestaat al sinds 1996. In het tijdschrift Onze Taal werd lezers toen gevraagd een naam te verzinnen voor dat ding dat veel mensen wekelijks of zelfs dagelijks gebruiken. Er kwamen veel suggesties binnen en vier van die suggesties luidden: beurtbalkje. De Taaladviesdienst riep dit allitererende woord uit tot winnaar. Beurtbalkje raakte hierna echter niet ingeburgerd en er moest een actiegroep aan te pas komen om in 2005 het woord in de Van Dale te krijgen.

En nu ken ik het dus ook, ruim 20 jaar na de introductie in de Nederlandse taal. Tot voor kort stond ik bij de kassa en als ik niet bij de balkjes kon, wees ik ernaar en vroeg de persoon voor mij om er zo eentje door te geven. Dat werd ook altijd begrepen, zeker als ik er een wijsgebaar bij maakte. Maar een woord is natuurlijk veel praktischer. Mits we allemaal weten wat er bedoeld wordt. Ik vraag me oprecht af of iemand begrijpt wat ik bedoel met ‘Kunt u mij het beurtbalkje even aangeven?” Tenzij het natuurlijk een geslaagde van een inburgeringscursus is …

Advertenties

14 gedachtes over “Beurtbalkje

  1. jannietr

    En toch is het ongelooflijk dat zoiets in een inburgeringscursus staat. Maar ja daar staan wel meer dingen in die ons vreemd of onbekend in de oren klinken.

  2. Hinke Hospes

    Kende het woord al wel, en ja via een asielzoeker die aan het leren was voor een inburgeringsexamen… Leer wel vaker eens iets van een asielzoeker, maar vond dit toch van de zotte. Via asielzoekers naar je eigen taal kijken, zorgt ook voor verwondering. Onze taal kent namelijk nogal wat uitzonderingen, dubbele betekenissen, allemaal heel lastig, ja toch?

    1. Nou, dat lijkt me ook. Ik sprak gisteren een Chinese vrouw die ook een inburgeringscursus had gedaan en zich verwonderde over de volgende vraag: twee mannen zijn aan het vechten, wat moet je dan doen? En de keuzemogelijkheden waren (ongeveer): ingrijpen, weglopen of de politie bellen. Is hier een juist antwoord?

  3. Een beurtbalkje, wie kent het niet? Ik vroeg het thuis en kreeg vragend te horen: “Vogelplankje?”
    Dat zegt denk ik wat over mijn uitspraak.

    Met “Ik en mijn collega’s” slaag je denk ik ook niet. 😉

    1. Het was een geval van een gezamenlijke ‘wat zegt hij nou?’, toen één van de collega’s het ter sprake bracht en dit verhaal aanzwengelde 😁…

      Maar beurtbalkje was bij jou thuis niet bekend? Op Twitter bleken vele mensen het wel te kennen. Ik begon al te twijfelen aan mijn woordenschat …

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s