Mankells laatste boek

Over Zweedse laarzen van Henning Mankell (2015)

Zweedse laarzen Henning MankellIk kende de schrijver van naam, van de misdaadromans waarin inspecteur Wallander een hoofdrol heeft. Het is een genre boeken dat ik slechts sporadisch lees. In de vakantiebieb-app van de bibliotheek trok de voorkant me op de een of andere manier toch aan. Nieuwsgierig geworden, zocht ik het betreffende boek op op Goodreads. Het bleek helemaal geen thriller te zijn, maar een literaire roman. Ook was het niet Mankells enige literaire werk. Wat het bijzonder maakte, was dat Zweedse laarzen uit 2015 zijn laatste boek was, zijn allerlaatste. In dat jaar overleed de schrijver. Het verhaal sprak me aan en met nog 10 dagen te gaan voordat de vakantiebieb weer sloot, zette ik het boek op mijn iPad en liet ik me meevoeren naar de Zweedse scherenkust.

Meteen op de eerste bladzijden maken we kennis met Fredrik Welin, 70 jaar, chirurg in ruste en hoofdpersoon van dit boek. Hij woont op een van de eilandjes van de Zweedse scherenkust in een huis dat door zijn grootouders is gebouwd. Het huis in kwestie is net tot de grond toe afgebrand en Fredrik heeft zich ternauwernood in veiligheid kunnen brengen. In de haast weg te komen heeft hij twee linkerlaarzen aangetrokken. De zoektocht naar een juist paar laarzen van Zweedse makelij loopt als een rode draad door dit boek. Fredrik neemt tijdelijk zijn intrek in een caravan die ook op het eiland staat en probeert zijn leven weer op te pakken. Dan rijzen er vragen omtrent de oorzaak van de brand.

Naarmate het boek vordert, leer je Fredrik beter kennen. Hij komt over als een weinig sympathieke, norse man, die weinig contacten heeft. Het is eenzaam leven op het eiland. Af en toe komt zijn buurman langs. De voormalige postbode en hypochonder woont een paar eilanden verderop en staat altijd voor hem en zijn bezoekers klaar. Fredrik moet echter maar weinig van hem hebben. Hij zoekt toenadering tot een 30 jaar jongere journaliste die schrijft over de brand, maar wat zij precies hebben, blijft lange tijd onduidelijk.

Wat opvalt is de beklemmende sfeer die uit het boek spreekt. Je kunt er als lezer bijna niet omheen. Een duidelijke oorzaak is het verlies dat door de pagina’s heen sijpelt. Het verlies van al zijn bezittingen als Fredriks huis afbrandt, het verlies van jeugdigheid als de ouderdom langzaam maar zeker terrein wint. Maar het is ook het verlies van zijn geliefde, dat in het aan dit boek voorafgaande boek Italiaanse schoenen (2006) plaatsvindt. De komst van zijn dochter Louise maakt deze herinnering weer springlevend.

Hoewel het boek geen misdaadroman is brengen de beklemmende sfeer, de vraag wie nu eigenlijk de brand heeft aangestoken en een paar onverklaarbare zaken een onderhuidse spanning met zich mee. De vreemde relatie die Fredrik met zijn dochter heeft, draagt hier ook aan bij. Wat doet Louise eigenlijk in het dagelijkse leven, waarom verdwijnt ze af en toe? Ik kan me voorstellen dat Mankell in zijn misdaadromans deze spanning ook geregeld inzet.

De ruige natuur van de eilanden vormt een goed decor voor de gebeurtenissen. Bomen en rotsen maken het gebied niet overzichtelijker en in de verlatenheid van zijn eiland is Fredrik op zichzelf aangewezen. Het brengt de lezer aan het twijfelen, wie anders dan hij moet de brand hebben aangestoken? Dat het boek – geschreven in de ik-vorm – verteld wordt vanuit Fredrik versterkt dit alleen maar. De ruige natuur wordt door de schrijver met veel aandacht neergezet. Je ziet het voor je en voor je het weet word je meegevoerd naar de Zweedse scherenkust. Een gebied bezaaid met eilandjes, waar ik altijd nog een keer heen wil.

Ik las het boek onderweg naar mijn werk, in de trein die het platte Nederlandse landschap van weilanden doorkruiste. Ik heb er weinig van gezien, mijn gedachten waren aan het begin en einde van twee werkdagen in Zweden. Zweedse laarzen mag dan ook met recht een boek genoemd worden, waarin je helemaal op kunt gaan. Het voert je mee naar andere oorden.

Op Twitter ontstond een gesprek over o.a. Mankells boek naar aanleiding van dit citaat:

Zweedse laarzen twitter

De bibliotheek (@bibliotheek) schreef dat de vakantiebieb je dit jaar op de gekste plekken kan brengen. Reizen zonder zelf op reis te gaan. Ik kan dit alleen maar onderschrijven. Zo bracht de vakantiebieb me deze zomer al naar Ierland (Nora van Colm Toíbín) en Hong Kong (Bidden en vallen van Henk van Straten), maar Zweden beviel me het beste. Het is een leuk cadeau van de vakantiebieb in de zomermaanden. Ik kijk nu al uit naar de reizen van volgend jaar.

Advertenties

8 gedachtes over “Mankells laatste boek

  1. Wauw, Ik ben ook niet into Thrillers en misdaad, vandaar dat ik deze schrijver nooit zou kiezen. Maar door jouw bespreking kijk ik er naar uit dit boek te lezen, lijkt me echt iets voor mij… spanning, mysterie en vooral…. ruige natuur!!

  2. jannietr

    Dat vooroordeel ook bij mij, je hebt me bijna overtuigd, ziet er heel goed uit, jammer dat ik geen vertalingen lees. Hoewel, je weet maar nooit….

      1. Ja een meer, namelijk de eerste in de Wallander serie: ‘Moordenaar zonder gezicht’. Heb wel zo’n 22 boeken van hem in de boekenkast staan. Wil die ooit nog eens lezen, maar er zijn zoveel andere boeken :-). Hij heeft niet alleen thrillers geschreven maar ook jeugdboeken en romans. De roman ‘De terugkeer van de dansleraar’ moet ook mooi zijn.

      2. Ja, ik zag het. Jammer dat hij bij het grote publiek alleen maar bekend is vanwege zijn misdaadromans. En inderdaad, boeken die je ooit nog eens wil lezen komen op een hoge stapel terecht … komt me heel bekend voor 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s