Eilandboeken

Op pagina 57 van de nieuwe verhalenbundel Gezellige verhalen (2015) van Marente de Moor kom ik het woord weer tegen dat me afgelopen tijd vaker is opgevallen in de media: islomania oftewel eilandgekte. Het klinkt een stuk aangenamer dan pyromanie, maar wat is het precies?

Gezellige verhalen Marente de Moor
De mannelijke helft van de twee stellen in het verhaal Baksmaten heeft duidelijk last van die gekte. De twee vrienden brengen hun vakanties door op en onderweg naar eilanden. Ze zijn er welhaast door bezeten. Als het verhaal begint, bevinden ze zich op een cruiseschip ergens in de Stille Zuidzee. Ze hebben net Paaseiland bezocht en zijn nu op weg naar de Pitcairneilanden. Het klinkt als een exotische vakantie maar valt in de praktijk wat tegen. Negen dagen op volle zee en tussendoor slechts een paar kleine eilandjes om te bezoeken. De echtgenotes zijn het erover eens: als het aan hen had gelegen hadden ze nu op de cruise Singapore Dreams gezeten.

De mannen echter houden nu eenmaal van eilanden en kaarten, hydrografische kaarten wel te verstaan. Als voormalig zeebonken hebben ze elkaar jaren geleden gevonden in hun liefhebberij. Op Pitcairn aangekomen gaan ze op eigen houtje op zoek naar een verdwenen eiland. Want eilanden willen nog wel eens verdwijnen. Ze zinken, ze verplaatsen of ze zijn er nooit echt geweest. Dit draagt bij aan het mysterie dat om een eiland hangt. Marente de Moor maakt hier in dit verhaal dankbaar gebruik van.

Dat stuk land omgeven door water intrigeert mensen, al eeuwen lang. Je moet moeite doen om er te komen, je kunt niet weg wanneer je wil, de bewoners zijn ‘anders’, de elementen hebben er vrij spel en het water is nooit ver weg. Kortom, genoeg ingrediënten voor een goed verhaal.

Het is daarom niet verwonderlijk dat vele boeken het eiland in welke hoedanigheid dan ook, als onderwerp hebben. Ik las er afgelopen jaren heel wat, van reisverhaal tot roman, van sprookje tot thriller. Er is zelfs een echte eilandenatlas. Judith Schalansky schreef De atlas van afgelegen eilanden (2009) vanuit haar leunstoel. Opmerkelijke verhalen over vijftig eilanden die stuk voor stuk tot de verbeelding spreken.

Een greep uit andere eilandboeken die ik las, van oud naar nieuw:

•    Zuidenwind (1917) van Norman Douglas over een fictief eiland in de middellandse zee en zijn excentrieke bewoners;
•    Zilverig licht (2005) van Gerrit jan Zwier, een reisboek over o.a. Spitsbergen, IJsland en de Faroereilanden;
•    Stromboli (2007) van Fleur Bourgonje vertelt over het draaien van de film ‘Stromboli’ op het gelijknamige eiland in 1949 en de romance die zich daar afspeelde tussen regisseur en hoofdrolspeelster;
•    Het meisje met de glazen voeten (2009) van Ali Shaw, een sprookje waarbij op een afgelegen eiland vreemde dingen gebeuren
•    Pooldrift (2010) van David Mulder, hoofdpersoon Krijn vlucht naar een subtropisch eiland en doet daar zijn best om uit te blinken in zijn rol als lamlendige nietsnut
•    Hoger dan de zee (2012) van Francesca Melandri over een gevangeniseiland waar een paar bezoekers door onvoorziene omstandigheden de nacht door moeten brengen
•    Skios (2012) van Michael Frayn is een komische roman over een exclusief resort op een Grieks eiland. Het laat zien waar misverstanden toe kunnen leiden
•    Luchtvissers (2013) van Gerwin van der Werf over een bijna verlaten eiland met een buitenstaander. Hoe te overleven en hoe zijn de onderlinge verhoudingen in zo’n situatie?
•    Vlamberken (2014) van Lars Mytting waarin het ruige weer op de Shetland-eilanden een passend decor vormt voor het verhaal
•    Evenbeeld (2014) van Marianne en Theo Hoogstraaten, historisch thriller over de rampzalig verlopen reis van de Batavia en de stranding op eilandjes voor de kust van Australië

Nu ik hier zo induik, merk ik dat mijn gelezen-lijst bevolkt wordt door verrassend veel eilanden. Eilanden die ik slechts gezien heb door de ogen van de auteur, niet in levende lijve. Ik heb dan ook geen last van islomania en mag me geen insulafiel (eilandliefhebber) noemen, zoals Gerrit-Jan Zwier. Maar een eilandboekliefhebber, ja, daar wil ik me wel aan wagen. Maar ja, is daar ook een woord voor? Misschien een islobibliofiel?

Gezellige verhalen is een bundel waarin uiteenlopende personages op zoek zijn naar genegenheid en intimiteit. Dit is niet altijd even makkelijk te vinden. Lalagé schreef eerder over deze bundel en was erg enthousiast. Ik kan haar positieve woorden alleen maar onderschrijven.

Afgelopen jaren verscheen op deze blog regelmatig een recensie over een boek dat net dat beetje extra had. De boeken waren zeer divers, de recensies ook. Soms las ik een maand geen opvallend boek, soms twee achter elkaar. Mijn boekbelevingen vind je hier. Dit jaar wil ik het vanuit een andere invalshoek benaderen. Elke maand kies ik één boek uit waar iets verrassends in zit. Dat kan van alles zijn, een citaat, een vreemde naam voor een café, een gevoel dat je er aan over houdt, stijl, een woord, de mooie cover, muziek, noem het maar. Het vereist een wat andere manier van naar een boek kijken en laat je langer stilstaan bij het gelezene. Komend jaar ben ik gespitst op het  verwonderpunt.

Advertenties

4 gedachtes over “Eilandboeken

  1. Eilanden komen inderdaad vaak voor in de literatuur. Ik heb er een tag voor gemaakt op mijn blog… Die staat onder andere bij mijn lievelingsboek ‘Het leek stiller dan het was’ van Eva Kelder en het bekroonde boek ‘Birk’ van Jaap Robben.

  2. Leuk, ik ben wel een ‘insulafiel’ en heb de atlas van afgelegen eilanden dan ook 🙂 Ga eens een aantal van deze boeken opzoeken, dank voor de tips!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s