Incognito jezelf zijn

Over Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte van Joachim Meyerhoff (2015)

Joachim Meyerhoff Ach, deze leegte, deze verschrikkelijke leegte
Een jaar geleden las ik mijn eerste boek van Joachim Meyerhoff: Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest (2013). Verrast door de schrijfstijl, de humor en niet in de laatste plaats het onderwerp werd ik fan van Meyerhoff. Toen A.W. Bruna Uitgevers mij een tijdje geleden vroeg of ik zijn nieuwe boek wilde recenseren, twijfelde ik geen moment.

Meteen al in het begin ben ik terug in de wonderlijke wereld van Meyerhoff. De hoofdpersoon Joachim is 20 en aangenomen op de toneelschool in München. Het blijkt lastig een kamer te vinden en hij trekt voor de eerste weken in bij zijn grootouders. Het worden drie jaren. Drie jaren in een schitterend huis waar nooit iets verandert. Drie jaren te midden van wonderlijke mensen die bijna 60 jaar samen zijn.

Grootvader is een markant man, emeritus hoogleraar in de filosofie en nog steeds scherp. Hij beheerst iets dat het tegendeel is van tovenarij, hij tovert met logica. Een talent dat bijvoorbeeld bij verloren fietssleutels goed van pas komt. Elke ochtend doet hij zijn gymnastiekoefeningen op het balkon. Door zijn leeftijd waren de oefeningen slechts een vage schaduw van wat ooit elegante en zwierige bewegingen waren. Meyerhoff beschrijft het mooi:

“Sommige oefeningen waren amper waarneembaar, minutenlang stond hij daar maar en gymde in zichzelf.”

Grootmoeder is een gewezen actrice en heeft nog steeds de air van een diva. Regelmatig blijkt haar acteerervaring uit haar theatrale uitroepen met bijbehorende gebaren, zoals: “Moooahhh …” (hier valt een lange pauze vol spanning) “de brie is verrukkelijk vanavond”. De geur van haar Dunhill menthol sigaret en de wolk Shalimar parfum maken dat zij niet ongemerkt voorbij kan gaan.

Het leven van deze bijzondere mensen lijkt een beetje op een sprookje. Dit verhaal ademt dezelfde atmosfeer als het eerste boek van Meyerhoff. De absurde rituelen die de grootouders erop na houden dragen hier aan bij. Op gezette tijden vloeit de alcohol rijkelijk. Sprookje en werkelijkheid vervloeien als de geschiedenis van hun leven samen wordt beschreven. Niet alles is altijd geweest zoals het nu lijkt.

Met zijn grootouders als thuisbasis doet Joachim zijn best om door de toneelschool heen te komen. Het gaat niet van een leien dakje. Hij was eraan begonnen met het idee dat toneelspelen jezelf verbergen is achter schmink, pruiken en dikke brillenglazen. Maar niets blijkt minder waar. Je moest juist jezelf zijn, jezelf blootgeven en jezelf laten zien. Dit blijkt erg lastig voor Joachim.

“Ik wilde op het toneel staan en daarbij niet worden gezien. Ik wilde incognito mezelf zijn.”

Met vallen en opstaan slaagt hij toch nog onverwacht en wordt ‘bühnenreife’. Zijn studiegenoten vinden snel een baan. Als het Joachim ook eindelijk lukt, blijft het toneelspelen een moeizame bezigheid voor hem. Tijdens de beschrijvingen van zijn strubbelingen betrapte ik mezelf op een zekere ergernis. Waarom toch doorgaan als het je niet ligt?, vroeg ik me af. Dit maakte dat de toneelschoolscènes mij minder aanspraken en ik uitzag naar het volgende hoofdstuk waarin de grootouders weer ten tonele werden gevoerd.

Hoewel dit boek een vervolg is op Wanneer wordt het eindelijk weer zoals het nooit is geweest is het heel goed op zichzelf te lezen. Ook hier ontbreken de humor en de treffende vergelijkingen niet. Het is een boek vol herinneringen aan een bijzondere studententijd maar bovenal een liefdevol portret van zijn grootouders.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s