Een Brabantse roman

Over Machiel Dierks. Het leven van een dagloner van Anne Mieke Vermeulen (2015)

Machiel Dierks Anne Mieke Vermeulen
Tijdens een giveaway van Goodreads won ik het book Machiel Dierks. Het leven van een dagloner. Deel 1 Ketters en Paapsen van Anne Mieke Vermeulen. Een historische roman waarin een Brabantse dagloner in de eerste helft van de 19e eeuw centraal staat. Het is het eerste deel van een vierdelige cyclus. Het lag al een tijdje op de plank, dus het werd hoog tijd om het boek eens te lezen. Ik heb er geen spijt van gehad.

De protestantse Willem I is koning van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Als in 1830 het grotendeels katholieke België zich afscheidt, brengt Willem I een leger op de been. Veel arme mannen zien kans om een centje bij te verdienen en nemen dienst. Ze marcheren naar het zuiden van de Nederlanden en worden bij mensen thuis ingekwartierd. Voornamelijk bij katholieken ‘om ze in de gaten te houden’. Dit zorgt voor veel spanningen tussen protestanten en katholieken.

Katholieke dagloner Machiel Dierks is 15 en woont in Fijnaart met een handvol broertjes en zusjes, een moeke en een vader die, als het even kan, naar de fles grijpt. Ook in het dijkhuisje van de familie Dierks bivakkeren verschillende soldaten. Machiel doet zijn best om brood en peekoffie op de plank te krijgen. Gelukkig kan hij meewerken bij de meekrapoogst. Dan wordt hij door zijn baas, zonder de inhoud te kennen, min of meer gedwongen een petitie te tekenen voor meer zeggenschap door de katholieken. Dit heeft gevolgen die hij niet kan overzien.

Het verhaal wordt vanuit verschillende perspectieven verteld. Naast de Brabantse dagloner maken we kennis met een Leidse student en een Hoornse schippersknecht die in dienst gaat. Ook krijgen we een inkijkje in de gedachten van de dorpspastoor. Zo worden veel verschillende levens en geschiedenissen verteld en verweven. Ik kreeg af en toe het gevoel dat het misschien wel wat veel is voor de 223 bladzijden die het boek telt. Thema’s als geloof, oorlog, misbruik in de katholieke kerk, arm en rijk, ziekten, geweld, dood en familie wisselen elkaar af.

Vermeulen laat de Brabanders in hun accent spreken. Het is even wennen, maar daarna goed te lezen. Ook voor niet-zuiderlingen. Het kwam me zelfs bekend voor, ik hoorde in de woorden een Brabantse oud-collega van mij. Ook het Nederlands in de roman doet ouder aan. Verschillende archaïsche woorden wekken de 19e eeuw weer tot leven.

De schrijfster verwerkt veel geschiedenis in de tekst. Vaak in het verhaal zelf, maar hier en daar zijn er ook stukken die zo in een geschiedenisboek kunnen. Interessant, maar het ‘breekt’ het verhaal wel. De fijne schrijfstijl maakt echter dat je toch weer verder leest. Mijn kennis van de Tiendaagse veldtocht – en wat daaraan voorafging – is in ieder geval weer opgevijzeld.

Een leuke bijkomstigheid is dat ik Anne Mieke Vermeulen al een klein beetje ‘kende’. Zij blogt namelijk al een tijd over haar schrijfproces. Ik volg haar al wat langer en las over haar bezoeken aan Fijnaart en de research die ze deed. Op haar blog zijn bijvoorbeeld foto’s te vinden van de dijk in Fijnaart waar Machiel aan gewoond zou kunnen hebben. Dat maakt het wel bijzonder, om nu het tastbare resultaat van al die inspanningen in handen te hebben. Gesigneerd en al!

Advertenties

8 gedachtes over “Een Brabantse roman

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s