Het water komt

Opmaak 1Over Hoogvlakte van Naomi Rebekka Boekwijt (2014)

Een rood-witte voorkant, strakke vormen, reliëf, de contouren van bergtoppen. Dit in combinatie met de titel is te aantrekkelijk om in het rek te laten staan. Als ook nog in de eerste zin van de tekst op de achterkant het woord “Zwitserse” opduikt is de beslissing snel gemaakt. Dit boek gaat mee naar huis. Ik heb nu eenmaal een zwak voor Zwitserland.

Het eerste hoofdstuk stelt niet teleur. Door de ogen van de Nederlandse Maite van Veen beleven we een doorsnee dag op een oude boerderij in het Zwitserse Feldi, een dorpje aan de rivier de Thur. Sinds anderhalf jaar werkt de jonge vrouw voor de oude Moser. Ze melkt, bouwt afscheidingen en rooit aardappels. ’s Avonds tijdens de broodmaaltijd doet de oude boer een onheilspellende uitspraak “Het water komt. […] Ik moet een ark bouwen”.

De dreiging blijft het hele boek voelbaar, terwijl het normale leven doorgaat. In korte zinnen wordt het boerenleven geschetst. De werkzaamheden die dag in dag uit gedaan moeten worden in de verstilde omgeving van het Zwitserse dal, waar weinig veranderd is ten opzichte van 100 jaar geleden. Zo gaat het melkvee elk jaar nog de berg op. Met een veewagen, dat dan weer wel. Ook de landbouwmachines worden met naam en toenaam genoemd. Het contrast van de huidige tijd.

Maite is het benauwende Nederland ontvlucht om in het kalme boerenleven lucht te krijgen. Maar dit leven benauwt haar ook, alleen op een andere manier. Het werk gaat altijd door, ze heeft weinig sociale contacten binnen de onverschillige Zwitserse gemeenschap en Moser lijkt steeds meer waanzinnige trekjes te vertonen. Af en toe ziet ze weer waar ze het voor doet:

“Het was een graad of twee. De zon kwam op en zorgde voor een palet van roze, oranje en blauw. Door de vorst glinsterden de weilanden wit van rijp. Ik rook de geur van vuur in een kacheloven. Zo mocht het altijd zijn. Dat was het wat me daar hield. Niet de mensen.”

Dan komt er een onverwachte liefde op haar pad. Ze voelt weer even de vrijheid, maar die blijkt ook zijn ups en downs te hebben. Onderwijl blijft het water stijgen. Zal Moser dan toch gelijk krijgen?

Dit boek geeft een inkijkje in het Zwitserse boerenleven dat niet zo romantisch is als het wellicht op een vakantie lijkt. Maite ontvluchtte het vluchtige Nederland maar nam daarbij zichzelf mee. Ze is en blijft een buitenlander. Anders dan de lokale bevolking. Ze zoekt iets dat misschien niet meer bestond, “waarden waar ik vroeger over hoorde preken”. Ze trof ze niet aan. Er klinkt teleurstelling in door, maar ook gelatenheid. Boekwijt beschrijft dit goed. Je ziet Maite na gedane arbeid wegrijden op haar motor, verzonken in gedachten.

In het boek vond ik ook een paar op zichzelf staande zinnen om te onthouden. Zo wordt het blauwe uur beschreven. Het moment in de vroege ochtend wanneer het nog niet licht is, maar de hemel ook niet meer zwart is. Ook de zin “De woorden bezetten mij” is me bijgebleven. “De taal is altijd om ons heen – wij kunnen niet over haar spreken zonder door haar getekend te zijn.”

Hoogvlakte zet aan tot nadenken. Hoe is een land dat je enkel kent vanuit je hoedanigheid als toerist eigenlijk als je er daadwerkelijk woont? Hoe lang zet je dan door en wanneer is het moment aangebroken om terug te gaan? Je vormt je een beeld van iets dat wellicht beter een beeld had kunnen blijven.

Dit boek telt mee voor de uitdaging Ik lees Nederlands! 2015

Advertenties

4 gedachtes over “Het water komt

  1. jannietr

    Dat heb je mooi beschreven. Ik las vorig jaar een verhalenbundel van haar en werd er niet echt door gegrepen. Zo te lezen is dit boek toch iets heel anders, misschien toch nog maar eens proberen.

  2. Je mag een streek of een land ontvluchten, jezelf achterlaten kan je nooit. Waarden waar men vroeger over sprak moet je zelf in daden omzetten. Zo alleen zullen deze waarden overleven.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s