De geschiedenis van ‘Eene berijmde Vertelling’

Dick Wittington en zijn kat

Sneeuw was er voorspeld op deze kille zondag in januari. Het hield veel mensen binnen. Wij lieten ons niet weerhouden en togen naar het Stedelijk Museum Zwolle, alwaar we nu in alle rust door het voormalige Drostenhuis konden dwalen. Door eeuwenoude gangen en over afgesleten treden van de grote wenteltrap kwamen we op de eerste verdieping van dit 16e-eeuwse pand terecht. Bij elke stap die we zetten, kraakte de oude houten vloer vervaarlijk.

Onbewust in een wat lichtere tred, zien we in de vitrines de geschiedenis van de Hanzestad uitgestald. Thematisch gecategoriseerd aan de hand van de hedendaagse millenniumdoelen die in 2000 door de VN geformuleerd zijn. ‘Hoe we de wereld een beetje beter maakten en maken’ is het thema. Via armoedebestrijding, kindersterfte en ongelijkheid tussen man en vrouw bereiken we onderwijs.

Te midden van schoolkistjes en pennendozen liggen er ook een paar kinderboeken uitgestald. “Uit de 19e en 20e eeuw” staat er op een bordje te lezen. Ze doen inderdaad oud aan, enigszins versleten. Eén boekje trekt de aandacht. Een oranje voorkant waarop een man afgebeeld staat. Blote voeten, een knapzak over zijn schouder. Hij lijkt onderweg te zijn, getuige het (grens)paaltje en het landschap dat zich achter hem ontvouwt. Zijn hand heeft hij voor zijn gezicht geslagen. Is het vermoeidheid, wanhoop?

Maar het is vooral de titel die intrigeert: De geschiedenis van Dick Wittington en zijn kat. Eene berijmde Vertelling. Wat beleeft Dick voor avonturen en belangrijker nog, welke rol speelt zijn kat daarin? Op het toelichtingbordje staat weinig informatie, maar gelukkig is er internet.

De schrijver van het boekje, J.J.A. Goeverneur, is snel gevonden en blijkt naast kinderboekenschrijver ook vertaler en dichter te zijn. Beroemde kinderliedjes als In een groen, groen knollen- knollenland, Roodborstje tikt tegen ’t raam en Toen onze Mop een Mopje was blijken van zijn hand.

Het boekje zelf komt uit 1874. Dick Wittington is, zoals zijn naam ook doet vermoeden, geen Nederlander. Hij en zijn kat zijn figuren uit een Engels volksverhaal rondom Richard Whittington, koopman en burgemeester van Londen. Een persoon die in de 14e en 15e eeuw werkelijk bestaan heeft.

Het verhaal gaat dat hij in zijn kinderjaren in armoede leefde, maar dankzij zijn kat rijk geworden is. De kat was namelijk zeer bekwaam in het vangen van ratten. Naast rattenvangende katten spelen kerkklokken ook een essentiële rol in de legende. Deze zouden Dick namelijk beloofd hebben dat hij ooit burgemeester van Londen zou worden.

Het is een ware legende. De echte Whittington kwam helemaal niet uit een arme familie en over een kat is niets terug te vinden, zeker niet dat hij een excellente rattenvanger was. Om over voorspellende kerkklokken nog maar te zwijgen. Het verhaal heeft niettemin veel schrijvers geïnspireerd. Het is bewerkt tot toneelstukken, marionettenspelen maar is ook, tot op de dag van vandaag, vaak opnieuw verteld als kinderverhaal. J.J.A. Goeverneur heeft het zelfs op rijm gezet.

Interessante informatie die echter nooit op een toelichtingbordje had gepast. Het zou ook ondoenlijk zijn om elke voorwerp zo uitgebreid te beschrijven. De voorwerpen fungeren als representant van de geschiedenis. Het is aan de museumbezoeker om hier letterlijk wat achter te gaan zoeken. Tegenwoordig is dit vrij gemakkelijk te doen.

Door het kraken van de vloer wordt ik uit mijn overpeinzingen gewekt. Over mijn schouder zie ik een medebezoeker de aangrenzende kamer binnengaan. Gretig leest hij de toelichtingbordjes over hoe we de wereld een beetje beter maakten en maken.

De expositie De geschiedenis van Zwolle, de Millenniumdoelen is nog tot eind 2016 te zien in het Stedelijk Museum Zwolle.

Dit museumbezoek telt mee voor de uitdaging ‘Elke maand een museum‘.

Advertenties

4 gedachtes over “De geschiedenis van ‘Eene berijmde Vertelling’

  1. Hinke

    Ben weer helemaal terug op de wenteltrap, mooi omschreven! Blijf je vooral verwonderen! Raar woord trouwens, verwonderen, even gegoogled en kwam het volgende tegen: verwondering is het begin van inzicht. Mooie om erin te houden!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s