Een kermis in schetsen

wpid-20141225_112013.jpgOver De kermis van Gravezuid van Hannah van Wieringen (2012)

Op de laatste dag voor Kerstmis, te midden van huiswaarts kerende studenten, waande ik mij niet in dat gele gevaarte dat de weilanden doorkruiste. Nee, meteen al op de eerste pagina werd ik een Noord-Hollands dorpje ingezogen, voelde ik de vroege ochtendzon op mijn gezicht. Door de ogen van een kleine jongen in zwembroek zag en hoorde ik het dorp ontwaken, las ik de verwijzing naar de geschiedenissen die komen gingen.

In twee zinnen wordt het boek treffend samengevat:

“Nu is het goed mogelijk dat het een niets te maken heeft met het ander. Dat geldt tenslotte voor alles en niets.”

Hannah van Wieringen schrijft mooie zinnen en rake observaties. De zinnen houden je vast, zijn prettig om te lezen. Ze staan vol met komma’s, bijvoeglijke naamwoorden, soms zonder onderwerpen, alleen werkwoorden. Je ziet het voor je, die zomer in Noord-Holland. De jaarlijks terugkerende kermis en alle activiteiten die daarmee gepaard gaan.

De jongen die op het punt staat om, duikbril op, van de brug af te duiken, bekijk je van een afstandje. De zakken van zijn zwembroek hangen, binnenstebuiten gekeerd, langs zijn bovenbenen (de coverfoto geeft dit heel mooi weer). De zinderende hitte, de verkoeling van een duik, de ‘schatten’ die hij triomfantelijk mee naar boven neemt. Maar ook de moleneigenaar in gesprek met zijn dochter, via de telefoon. Je hoort bijna haar bezorgde stem waar onbegrip in doorklinkt. Hoe hij het in zijn hoofd haalt om van stel op sprong de molen te koop te zetten.

Elk verhaal heeft een tragisch randje, is een schets van een moment, een gedachte, een belevenis. Vaak met een suggestief einde. Aan de lezer staat het vrij om hier een conclusie aan te verbinden. De personages in het boek beleven allemaal hun eigen geschiedenis maar af en toe is er een raakvlak met een ander personage.

Tussen neus en lippen door wordt er even gezwaaid naar de beeldhouwer, tevens ex-moleneigenaar, in zijn rood-witte kano die voorbij vaart om vervolgens weer verder te gaan met waar ze mee bezig zijn. De in glitterjasje gestoken presentator van de playbackshow figureert in meerdere verhalen totdat hij in zijn eigen schets de hoofdrol mag vertolken. Als reclameboodschap schrijvende buitenstaander in zijn achtertuin.

In 2014 heb ik voor mijn doen veel debuten gelezen van vrouwelijke auteurs. Verfrissend, anders en iets om over na te denken. Dit boek past goed in dit rijtje. Door het verhaal te vertellen in aparte verhalen, elke keer met een ander personage in de hoofdrol, heeft het boek wel wat weg van een verhalenbundel. Ware het niet dat er wel degelijk verbanden zijn tussen de verschillende personages – de een speelt een al dan niet belangrijke rol in het verhaal van de ander – en alles draait om die ene jaarlijks terugkerende gebeurtenis.

Eigenlijk een beetje vergelijkbaar met De tienduizend dingen van Maria Dermoût. Over dit boek uit 1955 bestaat nog steeds de discussie of het een roman genoemd mag worden of juist een verhalenbundel is. Voor beide is wat te zeggen. Het maakt het leesplezier er niet minder om. Een dergelijke discussie maakt een boek juist bijzonder. De recensies die ik las over De kermis van Gravezuid prikkelden dan ook mijn nieuwsgierigheid. En terecht.

In 2014 won Hannah van Wieringen de Academica Literatuurprijs voor De kermis van Gravezuid.

Dit boek telt mee voor de uitdaging Ik lees Nederlands! 2014

Advertenties

7 gedachtes over “Een kermis in schetsen

  1. jannietr

    Wat heerlijk dat jij er ook zo van genoten hebt! Voor mij was het een verdiende winnaar van de Academica Debutanten Literatuurprijs. Fijn dat er mensen zijn die haar lezen. Ondanks dat er weinig aandacht voor haar was/is.

  2. Zittende in dat lange, gele gevaarte heb ik me ook al zo vaak op steppen, in bossen, op bergen of waar dan ook gewaand. De reis gaat dan af en toe zelfs ineens te snel.
    Ik zal eens op zoek gaan naar het boek dat je hier beschrijft.

  3. Pingback: 2014: het jaar in boeken | Door Suzanne

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s