De roep van de roerdomp

wpid-20140820_134547.jpgOver Een vlucht regenwulpen van Maarten ’t Hart (1978)

Afgelopen jaren heb ik veel boeken gelezen van Maarten ’t Hart, maar niet het werk waarmee hij doorgebroken is in 1978: Een vlucht regenwulpen. Het initiatief Augustus Klassieke Literatuur Maand van Sandra schrijft en leest was een goede aanleiding om toch eens dit boek uit de kast te pakken, waar het al jaren stond te verstoffen.

Meteen al op de eerste bladzijden was ik terug in de moestuin van Maarten. Ik zag de glazen kas met houten spanten en een uitbundig schijnende zon. Maarten zelf, in oude trui, dito broek en zonnehoedje, doet de deur open en loopt zijn moestuin in. Maartens moestuin: een televisieserie waarin Maarten door het jaar heen gevolgd wordt, terwijl hij groenten zaait, verzorgt, oogst, bereidt en opeet. Tussendoor leest hij wat voor uit een boek, geeft tips en maakt opmerkingen over vrouwen en Geert Mak. Heerlijk eenvoudig. In een verloren half uurtje even wegdwalen naar het simpele leven. Daar moest ik aan denken toen ik las over de kassen en de kwekers.

De hoofdpersoon in de roman heet Maarten en komt net als de gelijknamige schrijver uit een kwekersfamilie. Als hij niet op school zit, helpt hij zijn vader in de kassen. Druiven krenten, tomaten oogsten, bonen plukken. Op aandringen van de hoofdonderwijzer gaat hij naar de middelbare school en gedurende zijn schoolperiode wordt hij verliefd op Martha. De zwijgzame Maarten is echter geen held en hoewel hij een paar dappere pogingen doet, is dit avontuur tot mislukken gedoemd. Na zijn eindexamen gaat hij studeren. Biologie wordt het, dezelfde studie als de schrijver Maarten ’t Hart. Na een succesvolle studie promoveert hij en op zijn 30ste is hij professor.

Hoewel zijn maatschappelijke carrière zeer voorspoedig verloopt, zit het de sociaal-onhandige Maarten in zijn privéleven niet mee. Hij verlangt naar een vrouw. Gelukkig is hij wanneer hij bij een bruiloft Martha denkt terug te zien, maar het blijkt haar zus te zijn, met wie hij zelfs een afspraakje plant. In de aanloop naar het afspraakje bezoekt hij een reünie van zijn oude lagere school, waar hij Martha weer ontmoet. Ze wisselen meer woorden dan ze ooit gedaan hebben, maar zij is getrouwd, heeft kinderen en het contact blijft beperkt tot die ene avond.

Dit thema, het verlangen naar de onbereikbare vrouw, loopt als een rode draad door het boek. Een paar dagen later wacht op een congres in Bern de volgende (onbereikbare) vrouw op hem. Even is er de hoop, maar deze wordt al snel de grond in geboord als blijkt dat een collega-wetenschapper haar het hof maakt. Maarten denkt aan doodgaan en hoe makkelijk dat eigenlijk is in de bergen. Tijdens een wandeltocht komt de dood wel heel dichtbij. En daar, te midden van het natuurschoon van Berner-Oberland met uitzicht op de Eicher en de Jungfrau verzoent Maarten zich tenslotte met zijn situatie. Hij neemt het heft in eigen hand en door middel van een ansichtkaart zegt hij het afspraakje met de zus van Martha af.

De onbereikbaarheid van de vrouw en de onlosmakelijk daarmee verbonden eenzaamheid is geen nieuw thema in het werk van ’t Hart en komt regelmatig terug in zijn latere romans. Andere bekende thema’s zijn het geloof maar ook de natuur, iets dat uitgebreid aan bod komt in Een vlucht regenwulpen. De beschrijvingen van Maartens boottochtjes door het rietland, van de vogels en van de Zwitserse Alpen zijn talrijk en gedetailleerd. Mij spreekt het wel aan. Ik ben zelfs benieuwd geworden naar de roep van de roerdomp. Deze schuwe vogel maakt niet alleen in dit boek maar ook in het boek dat ik hiervoor las zijn opwachting (Waar de vogels vliegen (2011) van de Zweedse schrijver Tomas Bannerhed). De omschrijvingen verheffen het beest tot welhaast mythische proporties. Mocht je ooit het geluk hebben deze vogel te aanschouwen dan mag je je tot een klein groepje gelukzaligen rekenen. Helaas voor Maarten blijven zowel de vrouw als de roerdomp onbereikbaar.

Deze klassieker is zeker de moeite waard om ge- of herlezen te worden. Lees het boek in alle rust in de trein, voor je tent of gewoon op de bank terwijl buiten de regen tegen de ramen tikt. Het kabbelt voort, heeft mooie natuurbeschrijvingen en is mijns inziens een goede kennismaking met het werk van Maarten ’t Hart. Nieuwsgierig geworden? Haal dan de roman in november op in de bibliotheek. Het boek is dan gratis verkrijgbaar in het kader van ‘Nederland leest 2014’.

Dit boek telt mee voor de uitdaging Ik lees Nederlands! 2014

Advertenties

7 gedachtes over “De roep van de roerdomp

  1. Pingback: Vrijdag update Augustus klassieke literatuur maand… #3 | Sandra schrijft en leest

  2. Ik ken het vroege werk van Maarten ’t Hart niet goed, dus ik ga dit boek tijdens Nederland Leest opnieuw lezen. Net als jij kan ik in elk geval erg genieten van de tv-serie. En ik ben regelmatig op vakantie geweest in Berner Oberland!

  3. jannietr

    Ik lees Maarten graag, al heb nog lang niet alles gelezen, deze wel, maar dat is allang geleden. Hij staat hier nog in de kast, ik krijg er eigenlijk best wel weer eens zin dankzij jouw blog. overigens: hij heeft me ook weer aan het moestuinieren gekregen, zij het op bescheiden schaal.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s